دوم آبان؛ آغاز سرشماری ۱۴۰۵ در کشور؛ جزئیات روش جدید سرشماری

به گزارش آتیه‌آنلاین، سرشماری جمعیت و مسکن سال ۱۴۰۵ قرار است با روشی متفاوت از سرشماری‌های سنتی اجرا شود؛ این‌بار بخش مهمی از اطلاعات مورد نیاز از داده‌های موجود در دستگاه‌های مختلف استخراج و در مرکز آمار ایران تجمیع و بررسی می‌شود. رئیس مرکز آمار ایران می‌گوید این تغییر رویکرد علاوه بر افزایش دقت، هزینه اجرای سرشماری را بیش از ۹۰ درصد کاهش داده است.

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، درباره آخرین وضعیت اجرای سرشماری ۱۴۰۵ گفت که اقدامات مقدماتی انجام شده و به‌زودی عملیات اینترنتی و غیرحضوری آغاز خواهد شد. به گفته او، این مرحله صرفاً برای جمع‌آوری اطلاعات نیست، بلکه با هدف تکمیل نواقص و راستی‌آزمایی داده‌های موجود نیز انجام می‌شود.

گودرزی توضیح داد که داده‌های دستگاه‌های مختلف کشور پیش از آغاز عملیات میدانی جمع‌آوری شده و در مرکز آمار ایران مورد بررسی قرار گرفته است. به این ترتیب، تلاش شده پیش از ورود به مرحله میدانی، اطلاعات مربوط به جمعیت کشور و داده‌های مورد نیاز تا حد امکان شناسایی و سامان‌دهی شود.

از سرشماری سنتی تا «ثبتی ـ مبنا»

سرشماری ۱۴۰۵ بر پایه شیوه «ثبتی ـ مبنا» اجرا می‌شود؛ روشی که در آن برخلاف سرشماری‌های سنتی، اطلاعات مورد نیاز تنها از طریق مراجعه گسترده مأموران به خانوارها جمع‌آوری نمی‌شود، بلکه داده‌های ثبت‌شده در پایگاه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های مختلف نیز در فرآیند تولید آمار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در چنین مدلی، داده‌های ثبتی دستگاه‌های مختلف پس از دریافت، تطبیق و بررسی می‌شوند و در صورت وجود نقص یا نیاز به بررسی بیشتر، از روش‌های تکمیلی از جمله عملیات اینترنتی و میدانی استفاده خواهد شد. همین موضوع می‌تواند حجم مراجعه مستقیم به خانوارها و هزینه‌های اجرایی را کاهش دهد.

رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به همین تغییر رویکرد به ایسنا گفت: هزینه‌های سرشماری ۱۴۰۵ تاکنون بیش از ۹۰ درصد نسبت به آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵ کاهش یافته است؛ موضوعی که یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دوره با سرشماری قبلی به شمار می‌رود.

عملیات میدانی از دوم آبان آغاز می‌شود

با وجود استفاده گسترده از داده‌های ثبتی و روش‌های غیرحضوری، سرشماری ۱۴۰۵ کاملاً بدون عملیات میدانی نخواهد بود. طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده، مرحله میدانی از دوم آبان‌ماه در سراسر کشور آغاز می‌شود.

گودرزی با اشاره به این زمان‌بندی گفت که کارهای مقدماتی انجام شده و عملیات اینترنتی و غیرحضوری نیز در آستانه آغاز قرار دارد. این مرحله قرار است علاوه بر تکمیل اطلاعات، امکان راستی‌آزمایی داده‌های موجود را فراهم کند تا اطلاعات نهایی با دقت بیشتری ثبت شود.

رئیس مرکز آمار ایران در تشریح مهم‌ترین دستاوردهای سرشماری ۱۴۰۵ نیز سه محور را مورد تأکید قرار داد: کاهش هزینه‌ها، افزایش دقت و استفاده از فناوری‌های نوین. به این ترتیب، سرشماری پیش‌رو را می‌توان یکی از مهم‌ترین گام‌های تغییر شیوه تولید آمار جمعیتی در کشور دانست؛ تغییری که قرار است وابستگی به روش‌های سنتی را کاهش داده و استفاده از داده‌های موجود در نظام اداری کشور را افزایش دهد.