علیرضا زاکانی، شهردار تهران،با تشریح ابعاد و جزئیات طرح تثبیت قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی، این اقدام را بخشی از برنامه مدیریت شهری برای حمایت از معیشت شهروندان در شرایط جنگ اقتصادی عنوان کرد و گفت: هدف شهرداری تهران این است که با ایجاد یک سپر مشخص، مانع از ورود تورم به سبد معیشتی مردم شود.
زاکانی با اشاره به ظرفیتهای قانونی مدیریت شهری گفت: اصل ۱۰۰ قانون اساسی درباره شوراها و مدیریت محلی ظرفیتهایی را پیشبینی کرده است و شوراها محصولی همچون انتخاب شهردار و شکلگیری شهرداری دارند که میتواند به عنوان بازوی عملیاتی در اداره امور شهر ایفای نقش کند. وی ادامه داد: در حال حاضر در مجلس شورای اسلامی نیز طرحی با عنوان «مدیریت جامع شهری» در حال پیگیری است که بر اساس آن قرار است بخشی از امور به شهرداریها منتقل شود تا بتوانند این مسئولیتها را به نحو احسن اجرا کنند.
شهردار تهران با اشاره به سابقه فعالیت شهرداری در حوزه عرضه کالا گفت: ورود شهرداری به موضوعات مرتبط با معیشت مردم موضوع جدیدی نیست. وی با اشاره به شکلگیری میادین میوه و ترهبار از سال ۱۳۵۸ اظهار کرد: سازمان میادین دارای پشتوانه قانونی است و امروز در تهران ۳۱۶ میدان و بازار میوه و ترهبار فعالیت میکنند. به گفته زاکانی، قیمت کالاها در میادین میوه و ترهبار به طور میانگین حدود ۳۰ درصد با قیمت بازار اطراف تفاوت دارد و در برخی موارد این اختلاف به ۶۰ درصد نیز میرسد. وی افزود: بیش از ۵۰ درصد مردم خرید خود را از میادین میوه و ترهبار انجام میدهند.
زاکانی درباره علت اجرای طرح تثبیت قیمت کالاهای اساسی اظهار کرد: دلیل اصلی اجرای این طرح، شرایط اقتصادی کشور و تلاش دشمن برای تحت تأثیر قرار دادن معیشت مردم است. وی گفت: آمریکا جنگ اقتصادی را آغاز کرده و تلاش میکند معیشت مردم را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین ما نیز متناسب با وظیفهای که بر عهده داریم، از مدتها قبل برنامهریزی کردیم تا وارد میدان شویم.
شهردار تهران ادامه داد: امروز به توفیق الهی این طرح آغاز شده و تلاش میکنیم قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی را به مدت شش ماه ثابت نگه داریم. سرپرستان خانوار میتوانند متناسب با تعداد خانوار، خرید خود را انجام دهند و سازوکار طرح به گونهای طراحی شده است که پاسخگوی نیاز خانوارها باشد.
وی با اشاره به توسعه این طرح گفت: از آبانماه سه قلم کالای دیگر نیز به مجموعه کالاهای مشمول طرح اضافه خواهد شد. «مرغ، پنیر و رب گوجه» سه قلمی هستند که از آبانماه به ۱۲ قلم کالای فعلی اضافه میشوند و در مجموع تعداد کالاهای مشمول طرح به ۱۵ قلم خواهد رسید. زاکانی در تشریح اقلام موجود در این بسته نیز به کالاهایی همچون برنج، روغن، گوشت، شکر، سویا، حبوبات و ماکارونی اشاره کرد و گفت این بسته برای تأمین بخشی از نیازهای روزمره و اساسی خانوار طراحی شده است.
شهردار تهران گفت: این طرح را با عنوان «تورم صفر» دنبال میکنیم؛ یعنی تلاش کردهایم یک سپر مشخص ایجاد کنیم تا تورم در حوزه این کالاها وارد زندگی مردم نشود. زاکانی افزود: حتی اگر در این مدت نرخ تورم افزایش پیدا کند، تلاش شهرداری این است که آثار افزایش قیمت در این ۱۲ قلم کالا و پس از آن ۱۵ قلم کالا، به سبد خرید خانوارها منتقل نشود.
زاکانی درباره منابع مالی اجرای این طرح گفت: اجرای این طرح قرار نیست باعث توقف یا کاهش فعالیتهای دیگر شهرداری شود. وی با تأکید بر اینکه خدمت به مردم در هر حوزهای برای شهرداری یک منفعت محسوب میشود، اظهار کرد: اگر شهرداری در این حوزه هزینهای هم انجام دهد، این هزینه در مسیر خدمت مستقیم به مردم است و از این جهت برای مدیریت شهری قابل قبول خواهد بود.
او توضیح داد: استفاده از اعتبار شهرداری، تسهیلات بانکها و ظرفیتهایی که از سوی بانک مرکزی برای تأمین مالی در نظر گرفته میشود، در این مسیر مورد استفاده قرار خواهد گرفت. وی اضافه کرد: در بخش مربوط به واردات نیز منابع مورد نیاز تأمین میشود و از آنجا که کالاها با سرعت توسط مردم خریداری میشوند، منابع مالی نیز دوباره جایگزین خواهد شد.
شهردار تهران درباره نحوه تثبیت قیمت کالاها گفت: سازوکار تأمین کالا به گونهای طراحی شده که خریدها به صورت سهماهه انجام شود. در نخستین مرحله، میزان مشخصی از کالاها خریداری شده و در انبارها و سردخانهها قرار گرفته است. همزمان با آغاز خرید مردم، خریدهای جدید نیز انجام خواهد شد تا زنجیره تأمین برای شش ماه استمرار داشته باشد.
زاکانی درباره شیوه تأمین کالا تاکید کرد: شهرداری از طریق واردات و همچنین خرید از داخل کشور، با حذف واسطهها، میزان مشخصی از کالاها را تأمین کرده است. وی تأکید کرد: این میزان خرید به گونهای نیست که کالا از بازار جمعآوری شود و فعالیت بازار و کسبوکارهای خصوصی تحت تأثیر قرار گیرد. شهردار تهران گفت: بازار به فعالیت خودش ادامه میدهد و کسبوکارهای خصوصی همچنان کار خود را انجام میدهند؛ شهرداری نیز در کنار آنها، سازوکار خود را برای عرضه مستقیم کالا دنبال میکند.
او هدف دیگر این طرح را ایجاد یک اهرم برای شکستن حباب قیمتها عنوان کرد: ورود شهرداری به بازار قرار نیست جایگزین فعالیت بخش خصوصی شود، بلکه هدف این است که یک اهرم برای کنترل حباب قیمت و ایجاد اثر مستقیم در زندگی مردم ایجاد شود. وی ادامه داد: شهرداری با تأمین کالا و عرضه آن با قیمت مشخص، تلاش میکند اثر مستقیمی در هزینههای خانوار داشته باشد و همزمان با افزایش عرضه و حذف واسطههای غیرضروری، به کاهش فشار قیمتی کمک کند.
شهردار تهران با اشاره به قیمت کالاهای عرضهشده در این طرح گفت: در برخی اقلام، قیمت فعلی عرضهشده از سوی شهرداری حدود ۴۰ درصد و در برخی موارد نزدیک به ۵۰ درصد پایینتر از قیمت میادین است. این کاهش قیمت مربوط به قیمت فعلی کالاهاست و قرار است همین قیمت برای مدت شش ماه ثابت باقی بماند.
زاکانی درباره نحوه تخصیص کالا به خانوارها و میزان خرید هر خانواده گفت: میزان تخصیص کالا بر اساس بعد خانوار تعیین میشود و خانوادههای با تعداد اعضای مختلف، سهم متفاوتی از کالاهای مشمول طرح خواهند داشت. وی توضیح داد: برای نمونه، یک خانواده چهار نفره ماهانه میتواند ۸ کیلوگرم برنج، ۲ کیلوگرم گوشت، ۲ کیلوگرم سویا، ۴ کیلوگرم حبوبات، یکهزار و ۶۰۰ گرم روغن، یک کیلوگرم شکر، چهار بسته ماکارونی ۷۰۰ گرمی و چهار بسته خرمای ۶۰۰ گرمی خریداری کند.
او با اشاره به ارزش ریالی بسته معیشتی گفت: اگر یک نفر بهترین نوع برنج را انتخاب کند، مجموع ارزش بسته کالاهای اختصاصیافته برای او حدود ۲ میلیون و ۲۶۷ هزار تومان خواهد بود. بنابراین برای یک خانواده چهار نفره، این رقم به حدود ۹ میلیون تومان و اندکی بیشتر میرسد. وی تأکید کرد: مهم این است که این قیمت تا شش ماه تغییر نکند و همان اعتبار و قیمت مبنا برای خانوار حفظ شود.
شهردار تهران درباره نحوه استفاده شهروندان از این طرح یادآور شد: سرپرستان خانوار برای مشاهده و استفاده از بسته «تورم صفر» باید به سامانه شهرزاد مراجعه کنند. سرپرست خانوار تنها کافی است کد ملی خود را در سامانه وارد کند و نیاز به ارائه اطلاعات اضافی ندارد. سامانه به صورت برخط به ظرفیتها و پایگاههای اطلاعاتی کشور متصل میشود و مشخص میکند فرد مورد نظر ساکن تهران است یا خیر و بعد خانوار او چند نفر است. پس از احراز اطلاعات، سهمیه و میزان خرید ماهانه خانوار در سامانه مشخص میشود.
او ادامه داد: پس از انتخاب کالاها، قیمت نهایی نیز در سامانه مشخص میشود و شهروند میتواند کالاهای مورد نیاز خود را با قیمت تعیینشده انتخاب و خریداری کند. پس از نهایی شدن خرید، شهروندان امکان دریافت کالا درب منزل یا مراجعه حضوری به مراکز تعیینشده شهرداری را خواهند داشت.
به گفته شهردار تهران، در حال حاضر ۱۰۸ میدان و مرکز میوه و ترهبار برای ارائه این خدمات در نظر گرفته شده و همچنین ۱۸ فروشگاه شهروند نیز در این طرح مشارکت دارند.
او همچنین از کاهش ۵۰ درصدی سود بازرگانی فروشگاههای شهروند خبر داد: نتیجه این اقدام آن است که بسته به نوع کالا، قیمت تمامشده برخی کالاها برای عموم مردم حدود ۵ تا ۶، ۷ و در برخی کالاها تا ۱۰ درصد کاهش پیدا میکند. این بخش محدودیت سهمیهای ندارد و مردم میتوانند هر میزان که نیاز دارند، از فروشگاههای شهروند خرید کنند.
ایجاد بازارچههایی در هفت منطقه شهر برای عرضه مستقیم محصولات و کالاهای تولیدی استانها از دیگر اقدامات شهرداری است: در این مراکز قرار است تولیدکنندگان بدون واسطه محصولات خود را عرضه کنند. زاکانی افزود: برای نمونه، قرار است مرغ در این مراکز حدود ۲۱۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه شود، در حالی که قیمت مرغ در بازار حدود ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار تومان است.
