دادگاهی در شهر اوکلند ایالت کالیفرنیا رسیدگی به یکی از بزرگترین چالشهای حقوقی علیه شرکت متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، را آغاز کرده است؛ پروندهای که در آن چندین ایالت آمریکا این شرکت را متهم میکنند که بهطور آگاهانه کودکان و نوجوانان را به استفاده طولانیمدت از پلتفرمهای خود ترغیب کرده است.
این دادگاه که قرار است حدود شش هفته ادامه داشته باشد، بر اساس شکایتی شکل گرفته که در سال ۲۰۲۳ توسط ۲۹ ایالت آمریکا از جمله کالیفرنیا و نیویورک علیه متا ثبت شد. این ایالتها مدعیاند متا قوانین فدرال و ایالتی مربوط به حفاظت از حریم خصوصی کودکان را نقض کرده و میلیاردها دلار خسارت باید پرداخت کند.
شاکیان همچنین خواستار تغییراتی در عملکرد فیسبوک و اینستاگرام شدهاند؛ از جمله حذف شمارش «لایکها» و پایان دادن به قابلیت پیمایش بینهایت (Infinite Scroll) که به گفته آنها کاربران را برای مدت طولانیتری در پلتفرم نگه میدارد.
در جلسه آغازین دادگاه، مگان اونیل، وکیل ارشد ایالت کالیفرنیا، بر اسناد داخلی شرکت متا تکیه کرد؛ اسنادی که شامل میلیونها مدرک، ایمیلهای کارکنان، تحقیقات داخلی و پیامهای کاری است و حتی ارتباطاتی در سطح مدیرعامل شرکت، مارک زاکربرگ، را دربر میگیرد.
اونیل گفت تحقیقات داخلی متا نشان داده بود که «میلیونها» کاربر ۱۱ و ۱۲ ساله در اینستاگرام حضور داشتند، اما شرکت اقدامات کافی برای جلوگیری از حضور آنها انجام نداده است.
او همچنین به یکی از تحقیقات داخلی اینستاگرام اشاره کرد که در آن آمده بود: «نوجوانان روایتی شبیه افراد معتاد درباره استفاده از این پلتفرم دارند.»
در بخش دیگری از اسناد داخلی که اونیل به هیئت منصفه ارائه کرد، متا نوشته بود: «ویژگیهای محصول که برای افزایش زمان صرفشده طراحی شدهاند، ذاتا با رفاه کاربران در تضاد هستند و توانایی افراد برای تمرکز بر فعالیتهایی که به زندگی آنها ارزش میافزاید را کاهش میدهند.»
وکیل کالیفرنیا استدلال کرد که مدل کسبوکار متا بر چهار مرحله استوار بوده است: «جذب کاربران، نگه داشتن آنها تا حد ممکن، استخراج دادههای آنها و پنهان کردن واقعیت از افکار عمومی.»
شرکت متا این اتهامات را رد کرده است. پل اشمیت، وکیل ارشد متا میگوید شواهد ارائهشده توسط ایالتها تنها بخشی از واقعیت را نشان میدهد.
او به یکی از اسناد داخلی اشاره کرد که نشان میداد «از هر پنج نوجوان، یک نفر میگوید اینستاگرام باعث میشود احساس بدتری داشته باشد.» اشمیت ادامه داد همان سند نشان میدهد که ۴۱ درصد نوجوانان گفتهاند اینستاگرام باعث احساس بهتر آنها شده و ۴۱ درصد دیگر گفتهاند تاثیری بر آنها نداشته است.
او همچنین ادعای ایالتها درباره طراحی اعتیادآور پلتفرمها را رد کرد و گفت هیچ پژوهش علمی ثابت نکرده است که «اعتیاد به شبکههای اجتماعی» به معنای پزشکی یا علمی آن وجود دارد.
اشمیت گفت: «هیچ اختلافی وجود ندارد که متا پذیرفته است برخی افراد ممکن است با استفاده از شبکههای اجتماعی مشکل داشته باشند و ابزارهایی برای مقابله با این مسئله ایجاد کرده است.» او همچنین به اظهارات قبلی زاکربرگ و آدام موسری، مدیر اینستاگرام، اشاره کرد که گفته بودند فیسبوک و اینستاگرام برای اعتیادآور بودن طراحی نشدهاند.
یکی دیگر از محورهای دفاع متا، مسئله تایید سن کاربران است. وکیل این شرکت گفت قوانین مربوط به حریم خصوصی کودکان، خود مانعی برای جمعآوری و استفاده از دادههایی شده که میتوانست به شناسایی کاربران زیر ۱۳ سال کمک کند.
متا همچنین استدلال کرده است که نمیتواند مسئولیت کامل رفتار کاربران را برعهده بگیرد، زیرا نوجوانان تجربیات متفاوتی از استفاده از شبکههای اجتماعی دارند.
در مقابل، ایالتها میگویند این شرکت سالها از خطرات احتمالی برای سلامت روان نوجوانان آگاه بوده اما برای حفظ سود خود، تغییرات اساسی ایجاد نکرده است.
نتیجه این پرونده میتواند تاثیر گستردهای بر نحوه فعالیت شبکههای اجتماعی بزرگ و قوانین مربوط به حفاظت از کودکان در فضای دیجیتال داشته باشد؛ موضوعی که در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بحثهای جهانی درباره فناوری تبدیل شده است.
منبع: BBC
