دادههای پلتفرم کاریابی جابویژن نشان میدهد که بازار کار ایران تحت تأثیر جنگ و اختلالهای زیرساختی با افت ۵۳ درصدی آگهیهای استخدام نسبت به میانگین دو سال گذشته مواجه شده است.
پلتفرم کاریابی جابویژن در گزارشی با عنوان «تاثیر جنگ بر بازار کار»، اعلام کرده است در هفته دوم اردیبهشتماه، میزان انتشار آگهیهای شغلی همچنان با روند سالهای گذشته فاصله دارد و ۵۳ درصد کمتر از میانگین مشابه در دو سال گذشته است.
طبق این گزارش بررسی شاخص هفتگی فرصتهای شغلی آنلاین در بازه آذر ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ نشان میدهد که آذرماه امسال، وضعیت بازار کار نسبتاً خوب و روبهرشد بوده و تعداد آگهیها تقریباً مطابق روند معمول سالهای قبل پیش میرفت اما از اواخر دیماه، کاهش قابلتوجهی در فرصتهای شغلی اتفاق افتاده است.
در ادامه این گزارش آمده است در بهمنماه، وضعیت بازار کمی بهتر شد و بخشی از این افت جبران شد اما با شروع جنگ در اسفند، این روند بهبود متوقف و دوباره فاصله با روند معمول بیشتر شده است. از سوی دیگر رخدادهای اخیر، باعث کاهش قابل توجه تقاضای نیروی کار (فرصتهای شغلی) و در عین حال افزایش عرضه (ورود یا فعالشدن کارجویان) شده است.
به گزارش پیوست، در ادامه دادههای گزارش جدید جابویژن نشان میدهد از زمان شروع جنگ تا پایان هفته دوم اردیبهشت، بیش از ۲۰ هزار فرصت شغلی جدید توسط ۷۳۰۰ سازمان در این پلتفرم ثبت شده است. از این ۲۰ هزار فرصت شغلی جدید، ۱۵ هزار فرصت شغلی مربوط به بازه بعد از آتشبس بوده است.
براساس گزارش «تاثیر جنگ بر بازار کار»، تحلیل روند هفتگی آگهیهای استخدام نشان میدهد فاصله میان تعداد فرصتهای شغلی جدید در سال جاری و میانگین سالهای گذشته همچنان وجود دارد. این فاصله که در هفتههای ابتدایی جنگ در سطح بالاتری قرار داشت، بهتدریج و پس از آتشبس کاهش یافته و اکنون با افتی در حدود ۲۰ واحد درصد به سطح ۵۴ درصد رسیده است؛ این شاخص در هفتههای ابتدایی در محدوده ۷۴ درصد قرار داشت.
همچنین دادههای گزارش جدید جابویژن نشان میدهد اثر جنگ بر افت فرصتهای شغلی در صنایع مختلف یکسان نبوده است؛ درحالیکه بعضی صنایع با کاهش ۸۰ درصدی آگهیهای استخدام روبهرو شدهاند، بخشهای نزدیک به نیازهای ضروری کاهش محدودتری را تجربه کردهاند و حتی نشانههایی از بازگشت سریعتر در آنها دیده میشود.
گزارش «تاثیر جنگ بر بازار کار» با بررسی الگوی تغییرات فرصتهای شغلی در صنایع مختلف نشان میدهد جنگ بیشترین فشار را بر بخشهایی وارد کرده که وابستگی بیشتری به تقاضای اختیاری (نیازهای غیرضروری) و شرایط باثبات بازار دارند؛ بر این اساس، صنایعی مانند گردشگری، هتلداری و بازاریابی و تبلیغات بیشترین افت را تجربه کردهاند.
تعداد فرصتهای شغلی در حوزه گردشگری و بازاریابی و تبلیغات با کاهش ۸۰ درصدی همراه بوده و در حوزه تجارت الکترونیک و خدمات آنلاین هم افتی در حدود ۷۵ درصدی ثبت شده است؛ قطع یا اختلال اینترنت هم احتمالا افت فرصتهای شغلی در دو صنعت بازاریابی و تبلیغات و تجارت الکترونیک و خدمات آنلاین را تشدید کرده است.
در مقابل، صنایعی که به نیازهای روزمره و خدمات ضروری نزدیکتر هستند، کاهش کمتری را در آگهیهای استخدام تجربه کردهاند. بهعنوان مثال، صنعت دارو با کاهش ۴۱ درصدی، خردهفروشی با ۴۳ درصد و کشاورزی با ۴۵ درصد افت، در میان بخشهایی قرار دارند که تقاضای پایدارتر آنها، شدت اثرپذیری از بحران را کاهش داده است.
این گزارش به مقایسه میزان افت فرصتهای شغلی با سرعت بازگشت آنها هم پرداخته است و نشان میدهد الگوی بهبود هم در صنایع مختلف یکسان نبوده است.
صنایعی مانند دارو و بانکداری، علاوه بر کاهش کمتر فرصتهای شغلی، بازگشت سریعتری هم داشتهاند. در مقابل، صنعت بازاریابی و تبلیغات، با وجود افت شدید، روند بازگشت بسیار کندتری را هم تجربه میکند.
این تفاوتها نشان میدهد اثر جنگ بر بازار کار، ماهیتی نامتوازن داشته و شدت آسیبپذیری هر صنعت، بیش از هر چیز به نوع تقاضا، وابستگی به شرایط عادی بازار و میزان اتکا به کانالهای آنلاین بستگی دارد.
گزارش جابویژن همچنین نشان میدهد شدت افت فرصتهای شغلی و سرعت بازگشت آن در مناطق مختلف تفاوت قابل توجهی دارد. بر این اساس، شیراز و تهران بیشترین کاهش فرصتهای شغلی را در دوره جنگ تجربه کردهاند، در حالی که کمترین میزان افت مربوط به قم و مشهد بوده است.
روند بازگشت بازار کار در این شهرها، همجهت با میزان افت اولیه نیست. دادهها نشان میدهد مشهد و قم، با وجود تجربه افت کمتر، همچنان در مسیر نزولی قرار دارند و بازارها روند بازگشت را شروع نکردهاند.
در مقابل، تهران، کرج و تبریز با وجود کاهش شدید فرصتهای شغلی در دوره جنگ، در هفتههای اخیر سرعت بیشتری در بازگشت بازار کار داشتهاند. این موضوع نشان میدهد برخی بازارهای بزرگتر، پس از شوک اولیه، توانستهاند سریعتر به روند جذب نیرو بازگردند.
در شهرهایی مانند اصفهان و شیراز نیز اگرچه افت قابل توجهی در تعداد آگهیهای شغلی ثبت شده، اما روند بازگشت همچنان محدود و کند گزارش میشود.
در مجموع، مقایسه دادهها نشان میدهد اثر جنگ بر بازار کار شهری ناهمگون بوده و رابطه مستقیمی میان میزان افت اولیه فرصتهای شغلی و سرعت بازگشت وجود ندارد؛ بهطوریکه بعضی شهرها با افت کمتر همچنان در رکود باقی ماندهاند و بعضی دیگر با افت شدید آگهیهای استخدام، آرام آرام درحال بازیابی و بهبود هستند.
دادههای گزارش جدید نشان میدهد در دوران جنگ، همه گروههای شغلی با کاهش تقاضای نیروی کار مواجه شدهاند اما بیشترین افت مربوط به مشاغل وابسته به اینترنت بوده است. مشاغل عملیاتی کاهش محدودتر فرصتهای شغلی را تجربه کردهاند.
براساس گزارش «تأثیر جنگ بر بازار کار»، بیشترین کاهش فرصتهای شغلی در گروه شغلی دیجیتال مارکتینگ و سئو (۸۳درصد)، طراحی گرافیک (۸۲درصد) و ترجمه و تولید محتوا (۷۹درصد) ثبت شده است؛ محدودیت در دسترسی به ابزارهای اینترنتی موجب اختلال یا کاهش فعالیت در بخش قابل توجهی از این گروههای شغلی شده است.
در مقابل، مشاغلی که فعالیت آنها به عملیات روزانه و خدمات حضوری نزدیکتر است، افت کمتری را تجربه کردهاند. گروههای شغلی نگهبان، بهداشت، ایمنی و محیط زیست با کاهش ۵۰ درصدی و فروشنده و بازاریاب با افت ۵۷ درصدی در میان گروههای شغلی با کمترین میزان کاهش فرصتهای شغلی قرار دارند.
این الگو نشان میدهد گروههای شغلی مبتنی بر فعالیتهای توسعهای، آسیب بیشتری از شرایط ناشی از جنگ و اختلال زیرساختی دیدهاند، درحالیکه، مشاغل عملیاتی و خدماتی، مقاومت نسبی بیشتری در برابر این شرایط داشتهاند.
