حمله به فولاد فرصتی برای بازسازی است

برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند حملات اخیر به صنعت فولاد ایران، با وجود ایجاد چالش‌های کوتاه‌مدت، می‌تواند زمینه‌ساز اصلاحات ساختاری و افزایش تاب‌آوری اقتصاد کشور شود. صنعت فولاد سهمی حدود بیست درصد در تولید ناخالص داخلی دارد و سالانه شش تا هفت میلیارد دلار صادرات ارزآوری برای کشور به همراه دارد. هر گونه اختلال در این صنعت، زنجیره‌ای از پیامدها را در بازار ارز، صنایع پایین‌دستی، ساخت‌وساز و خودروسازی ایجاد می‌کند. با این حال، به گفته کارشناسان، اگر این شوک به درستی مدیریت شود، می‌تواند فرصتی برای بازاندیشی و بهبود سایر بخش‌ها باشد.

بنابر گزارش خبرگزاری ایسنا، شهرام عیدی‌زاده، استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: فولاد در اقتصاد ایران صرفاً یک کالا نیست؛ یک زیرساخت نامرئی است که در تار و پود بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی تنیده شده است. او گفت که هر اختلالی در این بخش، اگر به درستی مدیریت شود، می‌تواند به اصلاح و بهبود سایر بخش‌ها نیز منجر شود. او افزود: صنعت فولاد یکی از منابع مهم تأمین ارز کشور است و در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت‌های جدی در دسترسی به منابع ارزی مواجه است، کاهش صادرات فولاد می‌تواند انگیزه‌ای برای تنوع‌بخشی به منابع ارزی ایجاد کند. به گفته او، افزایش نرخ ارز در پی کاهش عرضه، می‌تواند به بازتنظیم ساختار هزینه‌ها و بهبود رقابت‌پذیری برخی بخش‌ها منجر شود.

مرتضی عزتی، دیگر کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با ایسنا دیدگاه متفاوتی ارائه داد. او گفت: آنچه تاکنون از وضعیت گزارش شده نشان می‌دهد که حمله اثر چندانی بر روند تولید نداشته است و تنها برخی بخش‌ها به صورت محدود آسیب دیده‌اند. او افزود: کارخانه‌های بزرگی مانند فولاد از چندین کوره یا مجموعه‌ای از واحدها تشکیل شده‌اند، بنابراین اگر یکی از آنها آسیب ببیند، سایر بخش‌ها همچنان فعال می‌مانند. او تأکید کرد که صنعت فولاد با تکیه بر توان داخلی قابل بازسازی است و چندان نیازی به کمک گرفتن از خارج نداریم، هرچند ممکن است به برخی تجهیزات محدود نیاز باشد.

عیدی‌زاده درباره زمان بازسازی صنعت فولاد توضیح داد: تعمیرات حداقلی و بازگشت به بخشی از ظرفیت تولید، مدت زمان بسیار کوتاهی نیاز دارد اما بازگشت کامل به ظرفیت قبلی معمولاً بین شش ماه تا دو سال طول می‌کشد. او گفت که اگر هدف ارتقاء تکنولوژیک باشد، این زمان می‌تواند به پنج سال یا بیشتر برسد. او افزود: محدودیت‌های دسترسی به فناوری، دشواری تأمین مالی و ضعف در حکمرانی صنعتی از جمله عواملی هستند که این فرآیند را کندتر می‌کنند، اما همین چالش‌ها می‌توانند به محرکی برای اصلاحات نهادی و جذب راهکارهای نوآورانه تبدیل شوند.

جواد امام، کارشناس اقتصادی در حوزه انرژی، نیز در گفت‌وگو با ایسنا گفت: آمریکا و رژیم صهیونیستی با هدف قرار دادن بزرگترین مجموعه صنعتی یعنی فولاد خوزستان و فولاد مبارکه، به معیشت صدها هزار کارگر و کارمند ضربه زده‌اند. او افزود: فولاد مبارکه فقط یک کارخانه فولادسازی نیست؛ صنعتی است که خود پشتوانه عظیمی برای صنایع دیگر بوده و اقشار مختلف مردمی دارد. او تأکید کرد: هدف قرار دادن این نقطه، به معنای هدف گرفتن چیزی است که مردم هر روز با آن زندگی می‌کنند و این بحث یک واحد صنعتی نیست، بحث معیشت مردم است. با این حال، امام نیز مانند سایر کارشناسان بر این نکته تأکید کرد که نحوه مواجهه با آنچه در صنعت فولاد رخ داده می‌تواند به عنوان عاملی تعیین‌کننده برای شکل‌دهی به آینده‌ای باثبات‌تر و مقاوم‌تر برای اقتصاد کشور عمل کند.