آغاز مستندسازی خسارات محیط‌زیستی حملات اخیر؛ پیگیری حقوقی بین‌المللی

از ادارات تخریب‌شده در شهرستان‌هایی چون دهاقان، سلماس، بناب و اسکو تا زیستگاه‌های حساس در هرمزگان و گنو، رد پای خسارت‌های محیط‌زیستی در نقاط مختلف کشور دیده می‌شود؛ خسارت‌هایی که بخشی از آن نه فقط به سازه‌ها، بلکه به تنوع زیستی و اکوسیستم‌های طبیعی وارد شده است. در کنار این تصویر، انتقال اضطراری کارکنان به فضاهای اداری جایگزین، تلاش برای حفظ تداوم خدمات را نشان می‌دهد.

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، با تشریح ابعاد این خسارات اعلام کرد: زیرساخت‌های محیط زیستی کشور در بخش‌های مختلف از جمله ادارات کل، واحدهای شهرستانی و مراکز آموزشی دچار آسیب و تخریب شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که برخی مراکز مانند مرکز آموزش محیط زیست در منطقه حفاظت‌شده گنو عملاً غیرقابل استفاده شده‌اند.

او با این حال تأکید کرد که با وجود این آسیب‌ها، خدمات سازمانی بدون وقفه ادامه یافته و کارکنان به نزدیک‌ترین فضاهای اداری منتقل شده‌اند.

در حوزه مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان نیز، به گفته او، حملات موشکی و پهپادی موجب تخریب بخشی از اراضی حفاظت‌شده از جمله سفیدکوه خرم‌آباد و هفتادقله استان مرکزی شده است؛ مناطقی که از زیستگاه‌های مهم تنوع زیستی کشور محسوب می‌شوند.

در بخش دریایی، انصاری از آلودگی گسترده در سواحل شمالی و جنوبی خبر داد؛ از جمله در گیلان که به دنبال اصابت به یک ناوچه در بندر انزلی، انتشار گازوئیل و مواد روغنی به زیستگاه‌های ساحلی منجر به آسیب به گونه‌های آبزی شد. همچنین در جنوب کشور نیز زیستگاه‌های دریایی و خشکی هدف حملات قرار گرفته‌اند و ارزیابی خسارات همچنان ادامه دارد.

در بخش صنعتی نیز، وی به آسیب به پالایشگاه‌های منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی اشاره کرد؛ جایی که تخریب مخازن و انتشار آلاینده‌هایی چون منواکسید کربن، دی‌اکسید گوگرد، دی‌اکسید نیتروژن و ذرات معلق، همراه با افزایش فلرینگ، به تشدید آلودگی هوا انجامیده است.

در کنار این گزارش از خسارت‌ها، سازمان حفاظت محیط زیست از آغاز فرآیند مستندسازی و برآورد دقیق این آسیب‌ها خبر داده است؛ اقدامی که هدف آن فراهم‌سازی زمینه برای پیگیری حقوقی در مراجع بین‌المللی عنوان شده است. 

 این سازمان پیش‌تر دستورالعمل‌های پدافند غیرعامل و راهبردهای مدیریت محیط زیست در شرایط جنگی را نیز به واحدهای تابعه ابلاغ کرده است.

اکنون بخش مهمی از تمرکز سازمان حفاظت محیط زیست بر ثبت و مستندسازی خسارت‌هایی قرار گرفته که از زیرساخت‌های اداری تا اکوسیستم‌های طبیعی و دریایی را درگیر کرده است.