بهشت زهرا به مرز ظرفیت رسید؛ آماربهشت زهرا از جانباختگان دی ماه

محمدجواد تاجیک، مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س)، در نشست خبری چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، همزمان از پایان فاز نخست بهسازی گلزار شهدا و ایجاد حدود ۳۵۰۰ فضای پارک خودرو خبر داد و در بخش دیگری از صحبت‌هایش هشدار داد ظرفیت دفن روزانه بهشت زهرا رو به اتمام است؛ به گفته او اگر از «ظرفیت قبور بحران» استفاده نشود، از ابتدای اردیبهشت سال آینده تهران در مدیریت دفن با مشکل مواجه می‌شود.

پایان فاز نخست بهسازی گلزار شهدا؛ «آثار خانواده‌ها حفظ شد»

تاجیک با اشاره به اینکه در بهشت زهرا حدود ۳۱ هزار شهید مدفون‌اند و بخش عمده‌ای از آنان در محدوده گلزار شهدا آرام گرفته‌اند، گفت زیرساخت‌های گلزار طی سال‌های گذشته فرسوده شده بود و خانواده‌های شهدا نسبت به وضعیت نامناسب، ناایمنی سایه‌بان‌ها و ضعف تأسیسات گلزار اعتراض داشتند.

او توضیح داد طرح بهسازی از بهمن‌ماه ۱۴۰۱ و پس از تصویب در کارگروه ساماندهی گلزار شهدا در استانداری تهران آغاز شد و اکنون «فاز نخست» به پایان رسیده است؛ مرحله‌ای که شامل مرمت و بهسازی کف قطعات، اصلاح پستی و بلندی‌ها، رفع فرسودگی‌ها و توسعه زیرساخت‌ها بوده است.

به گفته مدیرعامل سازمان بهشت زهرا، اصل اساسی در این پروژه «حفظ میراث ارزشمند موجود» به‌ویژه سنگ‌قبرها و آثار ایجادشده توسط خانواده‌های شهدا بوده و «هیچ‌گونه حذفی در خصوص آثار موجود صورت نگرفت» و تنها ناایمنی‌ها و فرسودگی‌های پیرامونی برطرف شد.

او همچنین از اجرای شبکه گازرسانی برای ایستگاه‌های صلواتی، شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی برای رفع آب‌گرفتگی، اجرای فیبر نوری، پیش‌بینی منبع ذخیره آب و تقویت شبکه برق گلزار خبر داد و افزود در بخش خدماتی نیز ۹ محوطه پارکینگ با ظرفیت حدود ۳ هزار و ۵۰۰ خودرو ایجاد شده است. تاجیک گفت در فاز دوم، اجرای سایه‌بان‌های جدید، توسعه روشنایی و نورپردازی، نصب دوربین‌های نظارتی، شبکه صوت و تکمیل فضاهای روبنایی و خدماتی پیگیری می‌شود.

رمضان و آخر سال؛ تمهیدات ترافیکی برای پنجشنبه‌ و جمعه‌های پرتردد

تاجیک با اشاره به همزمانی ماه رمضان با روزهای پایانی سال و شب‌های قدر گفت: در ماه رمضان به مدت ۳۰ شب برنامه مناجات‌خوانی در گلزار شهدای بهشت زهرا برگزار می‌شود (از ساعت ۲۴ تا ۲ بامداد) و در شب‌های تعطیل، شب‌های جمعه و شب‌های قدر نیز تمهیدات ویژه دیده شده است.

او درباره روزهای پایانی سال هم گفت: «پنجشنبه و جمعه آخر سال تمهیداتی اندیشیده خواهد شد و دو پنجشنبه و جمعه را تدبیر کردیم تا شرایط به درستی مدیریت شود و مشکل ترافیک وجود نداشته باشد.» به گفته او، این تمهیدات با هماهنگی پلیس راهور و دستگاه‌های خدماتی اجرا می‌شود تا مسیرهای ورود و خروج و رفت‌وآمد شهروندان کنترل شود.

هشدار درباره آرامستان جدید؛ بهشت زهرا جای توسعه دیگری ندارد

بخش اصلی اظهارات تاجیک به بحران ظرفیت دفن در تهران برمی‌گردد. او گفت بیش از دو میلیون نفر در بهشت زهرا دفن شده‌اند، این مجموعه در دو فاز در نواحی ۲ و ۳ توسعه یافته و «جای توسعه دیگری ندارد».

تاجیک تأکید کرد مطالعات ایجاد آرامستان جدید در دوره‌های مختلف مطرح بوده اما به گفته او «به خاطر عدم همکاری‌ها» تا امروز به نتیجه نرسیده است. او افزود نقاط مختلفی پیش‌بینی شده اما چون این موضوع «در اختیار شهرداری نیست»، نهادهای مسئول کارهای لازم را انجام نداده‌اند و مشخصاً از استانداری تهران خواست ورود کند و جلسه‌ای برای تعیین تکلیف زمین‌های مناسب در حریم (که با شهرهای اطراف تداخل دارند) برگزار شود.

او با یک پیش‌بینی بلندمدت هشدار داد: «برای ۵۰ سال آینده بیش از ۷ میلیون نفر در تهران از دنیا می‌روند» و حتی «در مسئله مرگ و میر بحران رخ داده است.» تاجیک گفت در «بافت» امکان اقدام وجود ندارد و در «حریم» هم اجازه نمی‌دهند و در نهایت مسئله‌ای که به تعبیر او «اقدامی انسانی» است، به مسائل سیاسی گره خورده: «این مساله یک اقدام انسانی است اما به مسائل سیاسی ربط پیدا کرده است؛ این بحران گریبان همه را خواهد گرفت.»

آمارهای روزانه: از ۱۹۲ تا ۱۹۸ فوتی؛ «قطعات ۳۲۸ و ۳۲۹ آخرین قطعات روزدفن است»

تاجیک با اشاره به افزایش میانگین ورودی متوفیان گفت: سال گذشته روزانه ۱۹۲ فوتی ثبت شده، در شش ماه نخست امسال این عدد ۱۹۶ بوده و «اکنون ۱۹۸ فوتی در روز دفن می‌کنیم.»

او ادامه داد:قطعه‌های ۳۲۸ و ۳۲۹ آخرین قطعات روز دفن ما هستند و این ظرفیت رو به اتمام است. تاجیک هشدار داد اگر از «ظرفیت قبور بحران» استفاده نشود، «از ابتدای اردیبهشت سال بعد به مشکل می‌خوریم.»

به گفته او «مشکلی با تأمین زمین وجود ندارد» و گره اصلی «مسائل سیاسی و حاشیه‌ای» است: «چرا باید مردم تهران را به نقطه‌ای برسانیم که مجبور شویم به سراغ دفن در محل اضطراری برویم؟ این بحران به سرعت باید حل شود.»

پاسخ به خبر «۵ هزار قبر برای آمریکایی‌ها»؛ «برای همه سناریوها آماده‌ایم»

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا درباره انتشار اخباری مبنی بر پیش‌بینی ۵ هزار قبر برای آمریکاییان پس از حمله احتمالی توضیح داد: ما موظف هستیم برای همه سناریوها خودمان را آماده نگه داریم.

او گفت یکی از پیش‌بینی‌ها این بوده که در صورت حمله دشمن و تلفات، تدبیری انجام شود و با «پیش‌بینی تاریخی» این اقدام صورت گرفته است. تاجیک برای توضیح سابقه تاریخی، به وجود «چند صد قبر از متفقین» در سفارت انگلیس اشاره کرد و افزود پیش‌بینی قبور آمریکایی‌ها نیز «در اطراف قبرستان‌های مسیحیان و غیرمسلمان» و «در حاشیه تهران» انجام شده و «اجرای آن صورت خواهد گرفت.»

حوادث اخیر؛ آمار پذیرش پیکرها، انتقال به شهرستان‌ها و تکذیب «قبر دسته‌جمعی»

تاجیک درباره ثبت نشدن اسامی برخی جانباختگان در سامانه بهشت زهرا گفت اسامی «به مرور» ثبت می‌شود و اگر تاکنون نام‌ها درج نشده «حتماً به مرور این اتفاق رخ می‌دهد.»

او درباره آمار پذیرش پیکرها در حوادث اخیر گفت: «در مجموع ۱۱۲۴ پیکر جانباختگان حوادث اخیر در بهشت زهرا پذیرش شده‌اند» اما تعداد جانباختگان در پایتخت «این عدد نیست» چون در شهرهای دیگر هم دفن شده‌اند. به گفته تاجیک، از این تعداد ۶۱۳ پیکر به شهرستان‌ها منتقل شده و ۵۱۱ پیکر در بهشت زهرا به خاک سپرده شده‌اند؛ او تأکید کرد در این حوادث «بیش از ۵۰ درصد» پیکرها به استان‌ها منتقل شدند در حالی که در طول سال این عدد «زیر ۴۰ درصد» است و این تفاوت نشان می‌دهد بخشی از جانباختگان ساکن تهران نبوده‌اند.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا افزود شیفت غسالخانه در این ایام ۲۴ ساعته شده تا خانواده‌ها معطل نشوند و تلاش شده «فضا آرام» بماند. او همچنین شایعات مطرح‌شده درباره دریافت «پول تیر» را رد کرد و گفت: «در جمهوری اسلامی چنین سابقه‌ای وجود ندارد؛ ما حتی صلوات هم از مردم نخواستیم.»

تاجیک درباره خدمات ارائه‌شده گفت طبق مصوبه شورای شهر، خدمات رایگان بوده و سازمان در این ایام ۶۵ میلیارد تومان خدمات ارائه کرده و هزینه انتقال با آمبولانس نیز رایگان انجام شده است. او همچنین تأکید کرد: «هیچ مجهول‌الهویه‌ای را نداریم که دفن کنیم»، «در جمهوری اسلامی قبر دسته‌جمعی نداریم» و «چیزی به نام دریافت حق تیر وجود نداشته است.»

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) در ادامه نشست خبری خود، از افزایش ظرفیت نگهداری پیکرها در مجموعه «عروجیان» خبر داد و گفت: این مجموعه در سال گذشته ظرفیت جدیدی ایجاد کرده و در دو بحران اخیر نیز چند سردخانه سیار بزرگ در بهشت زهرا(س) مستقر شده است. تاجیک افزود اکنون ساخت یک ظرفیت جدید در دستور کار قرار دارد؛ «یک ساختمان مجهز با قابلیت ایزوله کردن» که ظرفیت آن ۱۵۰۰ نفر خواهد بود. او همچنین اعلام کرد از پزشکی قانونی و وزارت بهداشت خواسته‌اند در این محل مستقر شوند تا فرآیندها یکپارچه‌تر شود و «کار مردم راحت‌تر» پیش برود.

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش تأکید کرد: «هیچ پیکری از اموات مسلمین در بهشت زهرا به خاطر مسئله پول روی زمین نمی‌ماند.» به گفته تاجیک، سازوکاری پیش‌بینی شده تا خانواده‌هایی که توان مالی ندارند بتوانند هزینه‌ها را با کمک کمیته امداد پرداخت کنند. او درباره تعرفه‌ها نیز توضیح داد: «هزینه قبر در ناحیه سه، یک طبقه رایگان است و دو طبقه دیگر هر کدام ۱۵ میلیون تومان قیمت دارد.»

تاجیک در پاسخ به پرسشی درباره افزایش قیمت قبور در سال آینده گفت پیشنهاد سازمان برای سال بعد «کمترین افزایش» است و اضافه کرد شهردار تهران دستور داده «مابه‌التفاوت چند سال اخیر» که به دلیل عدم افزایش قیمت قبر ایجاد شده، از سوی شهرداری تهران به عنوان «یارانه پنهان» پرداخت شود.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) همچنین درباره وجود معارض برای قطعه ۴۲ توضیح داد: این قطعه مربوط به «اطفال فوت‌شده قبل از انقلاب» بوده و حدود «۵۰ سال» از آن دوره می‌گذرد. او گفت پس از شروع «جنگ ۱۲ روزه» و با هماهنگی بنیاد شهید تصمیم گرفته شد این قطعه که سال‌ها متروکه بوده به «قطعه شهدا» تبدیل شود. تاجیک افزود برای اجرای این تصمیم «یک لایه از روی سطح قطعه» برداشته شده و به هر خانواده‌ای که اعلام کرده کودک خود را در این قطعه دفن کرده، «یک قطعه رایگان در هر کجا که نیاز داشته» ارائه شده است.

او درباره گروه‌های مشمول خدمات رایگان گفت: خدمات برای جانبازان، خانواده شهید، اهداکنندگان عضو، نام‌آوران و هنرمندان و کودکان زیر ۷ سال رایگان ارائه می‌شود.