مراتع، کمربند سبز مقابله با بیابان‌زایی

ابوالقاسم حسین‌پور، مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در نشست معاونان فنی ادارات کل منابع طبیعی وآبخیزداری سراسر کشور با اشاره به اهمیت مراتع به عنوان لایه محافظ در صیانت از زیست بوم های مناطق خشک، گفت: این کمربند زیستی نقش موثری در جلوگیری از پیشروی و گسترش بیابان دارد و بر این اساس مراتع کم‌تراکم، ضعیف و درجه ۳ کشور، نیازمند برنامه‌های ویژه برای حفاظت، احیا و مدیریت پایدار است.

وی با تأکید بر تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگی و پوشش برف کشور، اظهار کرد: سطح عرصه‌های پوشیده از برف از ۲۴ میلیون هکتار به ۱۴ میلیون هکتار کاهش یافته است و این موضوع باعث خشکی محیط و به تبع آن جابه‌جایی رویشگاه‌های مرتعی شده و گونه‌های گیاهی ارزشمند کشور در معرض خطر قرار گرفته‌اند.

مدیرکل دفتر امور مراتع کشور به آمار مراتع ایران اشاره کرد و گفت: ۵،۳ میلیون هکتار مراتع درجه یک، ۲۰،۶ میلیون هکتار مراتع متوسط و ۵۷ میلیون هکتار مراتع کم‌تراکم وجود دارد که در شرایط تغییرات اقلیمی نیازمند توجه و حمایت خاص دولت و ایفای نقش بیشتر مردم، ذی‌نفعان و بهره‌برداران جوامع محلی در حفظ و احیای مراتع هستیم.

وی همچنین به اقدامات انجام شده در ۶ برنامه توسعه کشور اشاره کرد و افزود: تاکنون ۷.۶ میلیون هکتار مراتع احیا شده و در قانون برنامه هفتم پیشرفت، ۲۰ میلیون هکتار برای مدیریت، حفاظت و احیا مراتع هدف‌گذاری شده است.

حسین‌پور با اشاره به ظرفیت‌های موجود گفت: ۲۶ ایستگاه تولید بذر مرتعی در ۲۱ استان با وسعت ۷۵۰۰ هکتار ایجاد شده و باید برای فعال سازی آن برنامه‌ریزی لازم انجام شود. همچنین حفظ ذخایر ژنتیکی گیاهی مرتعی و تنوع زیستی با بیش از ۸۶۰۰ گونه ارزشمند گیاهی در سطح مراتع کشور، در شرایط تغییرات اقلیمی بسیار حائز اهمیت است.

وی از روند اجرای طرح‌ها و تعهدات برنامه هفتم توسعه نیز خبر داد و بیان کرد: تهیه طرح‌های مرتعداری با هدف پوشش ۱۰ میلیون هکتار و ساماندهی مدیریت دام بر ۱۵ میلیون هکتار، به همراه احیای ۵ میلیون هکتار عرصه، از اولویت‌های اصلی در تعهد برنامه هفتم است که باید بر اساس برش ابلاغی سالانه عملیاتی گردد.

مقام مسئول مراتع کشور با تاکید بر ضرورت بهره گیری از تمامی ظرفیت ها در رسیدن به اهداف تعیین شده، از هم افزایی و اقدامات مشترک و همسو بین بخش مرتع با سایر بخش ها از جمله از محل منابع بودجه ملی آبخیزداری و گرد و غبار در جهت کمک به احیای مراتع و تحقق شاخص های کاهش فرسایش خاک و مهار کانون های بحران گرد و غبار خبر داد.

حسین‌پور همچنین به رشد اعتبارات بخش مراتع در برنامه عملیلتی مصوب سال ۱۴۰۴ اشاره و اظهار کرد: اعتبارات حوزه مرتع با رشد ۳ برابری، نزدیک به ۱,۰۰۰ میلیارد تومان (همت) خواهد رسید که با منابع تخصیصی ۴۵ سال گذشته تقریباً برابری می کند و بر این اساس اقدامات اجرایی و مدیریتی مرتع با اختصاص اعتبار از محل طرح ملی مدیریت مراتع و همچنین ساماندهی اعتبارات بیولوژیک در حوزه آبخیزداری، بیابان و مقابله با گرد و غبار تقویت شده است.

وی در ادامه تأکید کرد: اجرای درست دستورالعمل‌ها، شیوه‌نامه‌ها و سیاست‌های اجرایی، همراه با اصلاح و به‌روزرسانی طرح‌ها و تسهیل امور در ستاد و استان، برای رسیدن به اهداف برنامه هفتم ضروری است که با رصد مداوم، تحقق این اهداف را پیگیری خواهیم کرد.

این مسئول دولتی از استان ها خواست از فرصت اختصاص منابع جدید استفاده حداکثری در جهت تحقق شاخص های برنامه هفتم و ارتقای مدیریت، حفاظت و احیای مراتع بهره برداری کامل کنند.