پیش‌بینی تورم مرداد 1405: از 22 درصد تا 76 درصد

بر اساس برآوردهای کارشناسی ارائه شده در یک گزارش تحلیلی، "نرخ تورم مرداد ۱۴۰۵" در چهار سناریوی مختلف پیش‌بینی شده است. این تحلیل که با بررسی روند "تورم در اقتصاد ایران" تحت تأثیر "تحریم‌های بین‌المللی" انجام شده، نشان می‌دهد که در صورت تداوم وضعیت فعلی، تورم سالانه به ۴۴.۱ درصد خواهد رسید. در سناریوی تشدید تحریم‌ها مشابه سال ۱۳۹۰، این نرخ تا ۷۶.۲ درصد افزایش یافته و در صورت احیای "توافق برجام"، تورم تا ۲۲.۲ درصد کاهش خواهد یافت.

تابستان ۱۴۰۵ تورم چقدرخواهدبود؟

بر اساس گزارشی اكوايران منتشر کرده، تحریم‌های آمریکا از سال 1397 علیه اقتصاد ایران اتخاذ شده است. تحریم‌هایی که فروش نفت، شبکه بانکی و به کلی اقتصاد کشور را تحت تاثیر قرار داده و منجر به ایجاد یک فضای مبهم و پر از نااطمینانی در اقتصاد کشور شدند. علاوه بر این تحریم‌ها، در روزهای اخیر مکانیزم ماشه نیز فعال شده و تحریم‌های سازمان ملل نیز مجددا علیه اقتصاد ایران اعمال شدند. از همین‌رو تورم سالانه اقتصاد ایران از مرداد سال جاری براساس سناریو تحریم‌های سال 90 (اولیه)، تحریم‌های سال 97 (خروج از برجام)، ادامه روند فعلی و در بهترین حالت مطابق با روند پسابرجام مورد محاسبه قرار گرفته است.

براین اساس در چندین سناریو افزایش تورم از مرداد سال جاری تا مرداد سال آینده مورد پیش‌بینی و برآورد قرار گرفته است. تورم سالانه مردادماه 36.3 درصد بوده است. اگر تورم ماهانه مرداد تا انتهای دوره مورد اشاره وجود داشته باشد، تورم سالانه معادل 44.1 درصد خواهد شد.

نرخ تورم ۱۴۰۵

اگر تورم ماهانه به اندازه زمانی باشد که تحریم‌های اولیه در سال 90 علیه اقتصاد ایران اعمال شد، این شاخص در مردادماه سال سال 1405 برابر با 76.2 درصد برآورد شده است. اگر تورم ماهانه بعد از خروج ترامپ از برجام ملاک محاسبات قرار گیرد، تورم سالانه در نیمه سال 1405 به عدد 49.1 درصد خواهد رسید.

در خوش‌بینانه‌ترین حالت نیز در صورت توافق میان ایران و قدر‌ت‌های غربی و اگر تورم ماهانه روندی مشابه سال‌های برجام را در پیش‌ بگیرد، تورم سالانه در مرداد 1405 به رقم 22.2 درصد خواهد رسید که اگرچه نسبت به سناریوهای دیگر عدد پایین‌تری است اما همچنان این دو رقمی خواهد بود.
آثار تحریم‌ها بر تورم ایران در دوره‌های مختلف

تحریم‌های اقتصادی آمریکا و سازمان ملل از حوالی سال‌های 1389 و 1390 علیه اقتصاد ایران آغاز شد. این تحریم‌ها موجب شد تا موانع تجاری و اقتصادی زیادی بر ایران تحمیل شده و درآمد نفتی دولت کاهش یابد. در نتیجه کسری بودجه که یکی از مهم‌ترین عوامل در ایجاد تورم در ایران است با افزایش مواجه شد. به این ترتیب تورم سالانه روندی صعودی را در پیش گرفته و در شهریورماه سال 92 معادل 37.2 درصد برآورد شد که رقم قابل توجهی است.

اما بعد از امضای توافق برجام و رفع موقت تحریم‌ها، دروازه‌های اقتصاد جهانی به روی ایران باز شده و فروش نفت بهبود یافت. یکی اثرات این رخداد کاهش انتظارات تورمی و کسری بودجه دولت بود که به روند کاهشی تورم و تک رقمی شدن آن منتهی شد. به طوری که در بهمن‌ماه سال 95 نرخ تورم سالانه معادل 6.9 درصد محاسبه شد که پایین‌ترین مقدار در حدفاصل سال‌های 92 تا 1404 است.

با این‌حال این روند کاهشی دوامی نیافت. چراکه بعد از خروج ترامپ از برجام در اردیبهشت سال 97 و بازگشت مجدد تحریم‌های آمریکا، تورم روندی افزایشی را در پیش گرفت و در شهریور سال 98 به بالاتر از 40 درصد رسید و معادل 42.7 درصد برآورد شد.

این متغیر مهم که یکی از شاخص‌های اصلی جهت برآورد قدرت خرید مردم است از نیمه سال 98 تا نیمه سال 99 روندی نزولی را تجربه کرد اما بعد از دوره دوباره صعودی شد و در شهریور سال 1400 به 46.3 درصد رسید.

بعد از حذف ارز 4200 تومانی در دومین ماه سال 1401 یک شوک تورمی به اقتصاد ایران وارد شد و قیمت اقلام خوراکی و ضروری خانوار ایرانی افزایش شدیدی یافت. این سیاست که به جراحی اقتصادی معروف است موجب شد تا فشار قابل توجهی به خانوارهای فقیر و محروم وارد شود. در اردیبهشت 1402 این شاخص به عدد 49.1 درصد رسید که بالاترین مقدار در حداقل 14 سال گذشته است. با این‌حال تورم تا دی سال گذشته کاهشی بوده و این ماه 32 درصد محاسبه شده است.