چرا کارگران معدن مهماندویه جان خود را از دست دادند؟

به گزارش آتیه آنلاین، در حادثه مهماندویه دامغان، ۷ کارگر بر اثر نشست گاز و فقدان گازسنجی جان خود را از دست دادند؛ ظاهراً این معدن مدت‌ها غیرفعال بوده؛ در روز حادثه ابتدا سه نفر از کارگران برای آماده‌سازی وارد تونل می‌شوند که خروج آن‌ها به تاخیر می‌افتد؛ دو کارگر دیگر برای نجات آن‌ها به تونل می‌روند که آن‌ها نیز برنمی گردند؛ در نهایت پیمانکار و یک کارگر دیگر که از نزدیکان او بوده به دنبال آن‌ها روانه می‌شوند که متاسفانه همگی جان خود را از دست می‌دهند. علت حادثه به طور رسمی حدود دو هفته دیگر اعلام می‌شود؛ «علی مظفری» مدیرکل بازرسی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شامگاه سه شنبه در بازدید از معدن جواهر زغال مهماندویه دامغان با ابراز تأسف و همدردی با خانواده هفت جان‌باخته این معدن، ابراز داشت: علت حادثه معدن زغال‌سنگ دامغان ۱۰ الی ۱۵ روز آینده اعلام می‌شود. وی با بیان اینکه نیازمند کار کارشناسی در این زمینه هستیم، افزود: با جمع‌بندی پزشک قانونی نحوه فوت و علت بروز حادثه مشخص‌تر خواهد شد. علت حادثه در مهماندویه با این حال، آنچه مشخص است، ورود کارگران به تونل قبل از نصب تجهیزات ایمنی و بدون در نظر گرفتن خطراتِ آن، موجب بروز فاجعه شده است؛ مظفری در این رابطه اعلام کرده است: یکی از ابهامات حادثه معدن مهماندویه که به کشته شدن هفت معدنچی در دامغان منجر شد این است که این معدن ماه‌ها تعطیل بوده است و باید به این سوال پاسخ داد که چرا با توجه به مهیا نبودن شرایط، کارگران وارد معدن شده‌اند. مدیر کل بازرسی وزارت کار تعاون و امور اجتماعی با بیان اینکه این معدن عملیاتی نبوده است، گفت: ظاهراً برای نخستین بار در چند ماه اخیر اقدام به ورود به تونل‌های این معدن می‌شود که دقیقاً در همین زمان حادثه رخ می‌دهد و هفت نفر جان خودشان را از دست می‌دهند. مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان نیز در این رابطه اعلام کرده است: بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد این فاجعه دردناک، نتیجه‌ای از بی‌احتیاطی‌ها و نقض پروتکل‌های ایمنی بوده است. کمال طاهریان تصریح کرد: معدن مهماندویه مدت‌ها به حالت تعطیل و بدون نظارت کافی رها شده بود و هرگونه فعالیت در آن نیازمند بازرسی‌های فنی و رعایت دقیق دستورالعمل‌های ایمنی بود؛ متأسفانه این الزامات نادیده گرفته شد. آنچه اتفاق افتاد، یک هشدار جدی برای تمام دستگاه‌های نظارتی است. وی گفت: تیم‌های کارشناسی پس از حضور در محل، تأیید کردند که انباشت گازهای سمی و قابل اشتعال در تونل‌ها، عامل اصلی انفجار و مرگ کارگران بوده است. تکرار حوادث مرگبار در نتیجه انباشت گازهای سمی، اهمال در رعایت ایمنی و ورود به معدن قبل از گاز سنجی، ۷ خانواده کارگری را در دامغان عزادار کرده است؛ اما متاسفانه حادثه مهماندویه، تنها حادثه مرگبار معدن در روزهای اخیر نیست. کمتر از ۴۸ ساعت قبل از فاجعه در دامغان، یک کارگر معدن باریت مهاباد بر اثر ریزش آوار جان خود را از دست داد و دور روز بعد از مهماندویه (۲۰ فروردین) حادثه‌ای در معدن بجستان، منجر به مرگ یک کارگر و مصدومیت دو نفر دیگر شد. . به گفته داورکیا، فرماندار بجستان، «کارگروه ایمن‌سازی معدن در حال فعالیت در کارگاه بودند ظاهراً در یک برهه زمانی نیز برق قطع می‌شود که می‌خواهند خود را به پناهگاهی برسانند که از طبقه بالا یک سنگ روی سر کارگر سقوط می‌کند و منجر به فوت کارگر و مصدومیت دو نفر دیگر می‌شود که آن دو نفر شرایط حادی نداشتند و مرخص شدند». بنابراین در بازه زمانی هفدهم تا بیستم فروردین، ۹ کارگر معدن جان خود را در اثر اهمال وعدم رعایت نکات ایمنی از دست داده اند. چه باید کرد؟ «احسان سهرابی» فعال کارگری و عضو اسبق شورایعالی حفاظت فنی در این رابطه به آتیه آنلاین گفت: مهم‌ترین عامل بروز حوادث مرگبار، عدم رعایت ایمنی و فقدان تجهیزات مناسب است؛ معمولاً معادن ایمن‌سازی نمی‌شوند؛ تونل‌ها استحکام کافی ندارند؛ گازسنجی به دقت انجام نمی‌شود و تجهیزاتی مانند تهویه و هشداردهنده در معدن نیست یا اگر هم هست، قدیمی و از کارافتاده است. او تصریح کرد: با افزایش نرخ ارز، هزینه ایمنی در معادن افزایش یافته و بسیاری از کارفرمایان به خصوص کارفرمایان و پیمانکاران بخش خصوصی، رغبت کمتری برای هزینه کردن در این بخش دارند؛ خرید تجهیزات و ایمن سازی، اولویت آن‌ها نیست و همین غفلت و بی‌توجهی، جان کارگران را به خطر می‌اندازد. به گفته سهرابی، در این شرایط، نقش بازرسی و نظارت وزارت کار باید پررنگ‌تر از قبل باشد و در صورتی که تعداد بازرسان به اندازه کافی نیست، می‌توانند از ظرفیت‌های تشکل‌های صنفی و کارگری استفاده کنند تا برعملکرد کارفرمایان نظارت و با متخلفان برخورد جدی شود. این فعال کارگری تاکید کرد: اگر ایمن‌سازی معادن جدی گرفته نشود، حوادث مرگبار ادامه خواهد داشت؛ در روز پایانی شهریور سال قبل، ۵۳ کارگر معدنجوی طبس به علت نشست گاز و فقدان تجهیزات گازسنجی جان خود را از دست دادند و متاسفانه دیدیم کمتر از ۷ ماه بعد، دوباره نشست گاز منجر به مرگ ۷ کارگر در معدن ذغال سنگی دیگر در مهماندویه دامغان شد، پس موضوع کاملاً جدی است. وارد کردن تجهیزات تهویه و گازسنجیِ به روز، ملزم کردن کارفرمایان بخش خصوصی به خرید تجهیزات و ایمنی‌سازی معادن و حمایت دولت از آن‌ها در زمینه تامین اعتبار برای خرید و در مرحله بعدی، نظارت و بازرسی مستمر، راهکارهایی است که می‌تواند حافظ جان معدنکاران باشد؛ مرگ ۹ کارگر معدن در کمتر از ۴ روز، زنگ هشداری را به صدا درآورده است که باید به دقت شنیده شود.