خروج از فقر سیاست رفاهی بهزیستی

به گزارش آتیه آنلاین به نقل از ایرنا، سیدجواد حسینی افزود: توانمندسازی به این معناست که بتوانیم مهارت کافی برای اشتغال، تولید و قرار گرفتن در چرخه حیات اقتصادی را آموزش دهیم. وی تصریح کرد: فرصت آفرینی نیز به این معناست که مددجویان وقتی توان مهارتی پیدا کردند، فرصت‌های ازدواج، تشکیل خانواده، اشتغال و بهره‌مندی از مسکن و ادامه تحصیل را داشته باشند. وی تاکید کرد: این سیاستی است که در سازمان بهزیستی کشور درحال پیگیری است و امیدواریم بتوانیم گام‌های موفقیت آمیزی در این زمینه برداریم. فقر دارای سه وجه معیشتی، منزلتی و فرصتی است رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به رویکردهای سازمان برای اعمال سیاست‌های رفاهی، افزود: بخش عمده‌ای از سیاست‌های تامین اجتماعی و دولت‌های رفاه در دنیا این است که بتوانند ضریب جینی (عیاری برای نشان دادن نابرابری درآمد) را در جامعه کاهش دهند و به نابرابرای‌های اجتماعی و اقتصادی پایان بخشند و به ویژه وجوه چند لایه فقر را از بین ببرند. حسینی اظهار کرد: فقر سه وجه خیلی مهم شامل وجوه معیشتی، منزلتی و فرصتی دارد. یک وجه فقر، معیشتی است که افراد از تامین ضروریات زندگی مانند مسکن، تغذیه و سلامت محروم شوند و مثلا کالری لازم که ۲۵۰۰ واحد در روز است را نتوانند دریافت کنند. فقر وجه دیگری دارد و آن وجه منزلتی است. به گفته وی، فقرا به دلیل محدودیت‌هایی که در وجوه معیشتی برای آنها ایجاد می‌شود دچار نوعی طردشدگی، به حاشیه رانده شدن و فروریزی نظام منزلت اجتماعی می‌شوند که به آن فقر منزلتی می‌گویند. وی ادامه داد: وجه دیگر فقر هم فقر فرصتی است؛ یعنی هنگامی که انسان دچار فقر می‌شود بسیاری از فرصت‌هایی که افراد دیگر دارند، از دست می‌دهند. مثلا فرصت مسافرت رفتن، فرصت گفت و گو کردن با خویشاوندان و حتی فرصت زاد و ولد را از دست می‌دهند. رئیس سازمان بهزیستی خاطرنشان کرد: فقر یک پدیده چند لایه است و سیاست های رفاهی بیشتر ناظر بر ۲ مقوله «کاهش فقر» و «کاهش ضریب جینی» است. یعنی تلاش برای کاهش نابرابری که بین دهک اول و دهک آخر جامعه وجود دارد. به همین دلیل ما در سیاست های خود به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کنیم که اجرای آن برنامه‌ها بتواند فقر فقرا در لایه‌های سه وجهی معیشتی، منزلتی و فرصتی کاهش دهد. حسینی افزود: یک وجه سیاست‌های رفاهی نیز بر این است که همه افراد از جمله افراد دارای معلولیت و آسیب‌دیدگان اجتماعی و افراد در معرض خطر، حق زندگی کردن دارند. بسیاری از کودکان ما در محیط خطر زندگی می‌کنند و اولین کاری که باید انجام داد این است که کودک را از محیط خطر دور کرد و پس از آن، نگهداری کودک است. وی، آموزش، تامین سلامت، برقراری امنیت، آموزش مهارت و بازگرداندن به چرخه استقلال و اشتغال را از دیگر اقدامات لازم برای دور کردن کودک از محیط خطر برشمرد و تاکید کرد: این زنجیره باید در مراکزی مانند مرکز آموزشی تخصصی کودکان کار تکمیل شود. توجه ویژه به تشکل‌های غیردولتی در سال ۱۴۰۴ رئیس سازمان بهزیستی از اجرای طرح توسعه کمی و کیفی مشارکت از سال آینده خبر داد و گفت: جهت گیری سازمان بهزیستی برای سال ۱۴۰۴ در راستای توانمندسازی و فرصت آفرینی خواهد بود و علاوه بر آن جهت‌گیری توسعه مشارکت‌ها برای ما خیلی اهمیت دارد؛ بنابراین برای سال آینده حتما طرح توسعه کمی و کیفی مشارکت را با رویکرد تشکل‌های غیردولتی پیگیری خواهیم کرد. حسینی افزود: به ویژه به دنبال آن هستیم که تشکل های غیردولتی را به صورت موضوعی توسعه دهیم یعنی تشکل‌ها صرفا دنبال موضوعات خاصی نباشند و مثلا موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، مجازات جایگزین و توسعه مسئولیت اجتماعی (CSR) را مدنظر قرار دهند. وی تصریح کرد: بسیاری از موضوعات وجود دارد که تشکلی در آن حوزه نداریم؛ بنابراین منظور از مشارکت، مشارکت در موضوعات گوناگون و مشارکت نظام یافته است. علاوه بر توسعه موضوعی تشکل‌ها، توسعه قشری نیز مدنظر بهزیستی است. به گفته وی، بسیاری از اقشار، تشکل ندارند. اکثر تشکل‌های موجود در حوزه اقشار میانسال است که می‌خواهیم این تشکل ها را به مهندسان، پزشکان، نوجوانان و حتی کهنسالان تعمیم دهیم. تعداد تشکل‌ها در برخی شهرها و روستاها بسیار کم است رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به بنیاد فرزانگان (تشکل‌هایی برای جلب مشارکت اجتماعی سالمندان) گفت: این بنیادها، تشکل هایی هستند که سالمندان ایجاد می‌کنند اما چرا فقط باید ۷۰ تشکل فرزانگان در کشور باشد. بنیادهای فرزانگان را باید توسعه داد؛ بنابراین توسعه قشری تشکل هم در زمره برنامه‌های بهزیستی قرار دارد. حسینی با تاکید بر توسعه جغرافیایی و منطقه‌ای تشکل های غیردولتی، افزود: بسیاری از تشکل‌های مشارکت جویانه در کلانشهرها و غالبا در شهرهای میانی هستند و هنگامی که به شهرهای پایین‌تر یا روستاها می‌روید، اصلا تشکلی وجود ندارد البته نمی‌خواهیم اغراق کنیم و بگوییم که وجود ندارد اما بسیار کم وجود دارد؛ بنابراین تشکل‌ها باید توسعه منطقه‌ای، توسعه قشری و توسعه موضوعی پیدا کنند. نظارت بر موسسات و تشکل‌ها با همکاری خود آنها رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه به موضوع «شبکه سازی» در کنار تشکل‌های غیردولتی اشاره کرد و گفت: تشکل‌ها باید شبکه‌سازی کنند تا تقویت شوند و هم‌افزایی آنها بیشتر شود و به ویژه در شبکه سازی ما به دنبال این هستیم که تشکل‌های مرتبط با بهزیستی در نظارت بر فعالیت‌ها، توانمندسازی و تجربه گردانی خودشان کمک کنند.. حسینی تصریح کرد: بهزیستی ۱۸ هزار نفر کارمند دارد؛ ما نمی‌توانیم با این تعداد بر تمام تشکل‌ها نظارت کنیم و علاوه‌ بر آن تمام این ۱۸ هزار نفر که ناظر بر فعالیت‌ها نیستند. ۲۴ هزار موسسه داریم. بهترین راه این است که این نظارت با مشارکت خود این موسسات انجام شود و این سیاست جدی ما است که طرح آن نیز تقریبا آماده شده است. تدوین طرح سرعت در مجوزدهی تشکل‌ها رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: بسیاری از این تشکل‌ها از اینکه تجدید پروانه یا مجوز آنها می دهیم؛ ناراحت هستند. ما ایستگاه‌هایی که این مجوزدهی را کند می‌کنند، گفته‌ایم مهندسی مجدد کنند و طرح آن یعنی طرح سرعت در مجوزدهی تشکل ها درحال نگارش است. حسینی افزود: گسترش شبکه داوطلبان یکی دیگر از برنامه های بهزیستی در راستای توسعه مشارکت ها است. بسیاری از افراد از جمله پزشکان، مددکاران، معلمان، کارآفرینان، خیران، روانشناسان و نیروهای توانبخش مانند فیزیوتراپ‌ها، کاردرمانگرها، متخصصان ژنتیک و متخصصان گفتاردرمانی در کشور، علاقه‌مند هستند که به سازمان بهزیستی کمک کنند البته بهزیستی از قبل وارد این عرصه‌ها شده و خوشبختانه، فعالیت‌های اجتماع محور دارد. به طور مثال بهزیستی اکنون بیش از هزار گروه حمایت های روانی و اجتماعی بعد ازبلایا به آسیب دیدگان موسوم به محب دارد. وی ادامه داد: گروه‌های محب، گروه‌هایی هستند که زمانی که حادثه‌ای در جامعه رخ می‌دهد مثلا زلزله یا سیل می‌آید، انفجار یا حادثه معدنی پیش می‌آید، از آسیب دیدگان حمایت روانی و اجتماعی به عمل می آورند. گروه‌های محب، گروه‌های حرفه‌ای مددکار هستند که فعالیت آنها در حیطه کمک به آسیب‌دیدگان در حوادث و بحران‌ها است. توسعه شبکه داوطلبان در دستور کار است رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: علاوه بر گروه‌های محب، گروه‌های زنان همیار و گروه‌های توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) در سراسر کشور تشکیل شده است، یکی از برنامه‌های ما توسعه شبکه داوطلبان است که این شبکه داوطلبان در بخش دانشجویان، معلمان دانشگاه فرهنگیان، داوطلبان ۴۰۰ عضو انجمن ژنتیک، داوطلبان سه هزار عضو انجمن اپتومتری برای مداخلات سلامت چشم، انجمن گفتار و زبان، پزشکان، پرستاران، فیزیوتراپ ها و مددکاران می‌توانند در مسیر ارائه خدمات بهزیستی موثر باشد. وی تاکیدکرد: بنابراین توسعه شبکه داوطلبان را در دستور کار داریم، در کنار اینها با توجه به توسعه کمی و کیفی مشارکت، مسئولیت اجتماعی (CSR)، ظرفیت بسیار مهمی است، اگر بهزیستی موضوعات خود را به درستی تبین کند، افراد در راستای مسئولیت اجتماعی قطعا به سمت بهزیستی خواهند آمد. "توسعه کمی و کیفی مشارکت"، سیاستی است که حتما پیگیری خواهیم کرد. راه اندازی مراکز نوین توانبخشی رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: سیاست بهزیستی در سال ۱۴۰۴ ایجاد مراکز نوین توانبخشی است که در این راستا تاکنون ۶ مرکز نگهداری موقت اوتیسم راه اندازی شده است. حسینی با تاکید بر توسعه توانبخشی افزود: در حال حاضر سه هزار و ۳۰۰ مرکز توانبخشی در کشور فعالیت دارند که در ۱۳ دسته از جمله توانبخشی آموزشی اوتیسم، توانبخشی آموزشی سالمندان، توانبخشی معلولین ذهنی، توانبخشی معلولین جسمی حرکتی، توانبخشی چند معلولیتی ها و توانبخشی سندروم داون و ماکروسفال فعال است. وی ادامه داد: این مراکز در قالب مراکز شبانه، شبانه روزی و مراقبت در منزل، فعالیت های توانبخشی دارند که به ۱۳۰ هزار مددجو خدمت رسانی می کنند. مردم با اوتیسم آشنا نیستند رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: سیاست بهزیستی ایجاد مراکز نوین تحت عنوان یک ضرورت است که به عنوان نمونه مرکز نگهداری فراغتی اوتیسم باید راه اندازی شود تا خانواده‌های دارای فرزند اوتیسم بتوانند چند شبانه‌روز فرزندان دارای این اختلال ر ا به مراکز نگهداری بسپارند که البته باید این مراکز با اوتیسم آشنایی داشته باشند. حسینی افزود: بسیاری از مردم با اوتیسم آشنا نیستند و رفتارهای اوتیسمی را بی‌تربیتی و ناهنجاری تلقی می‌کنند. بنابراین باید مراکزی برای خانواده های اوتیسم بتوانند فرزندان خود را برای نگهداری در این مکان‌ها بسپارند. بنابراین ۶ مرکز نگهداری موقت اوتیسم ایجاد شد. وی ادامه داد: اگر اوتیسم تا هفت سالگی شناسایی شود و مداخلات حرفه ای انجام شود، رفتارهای اوتیسمی در مسیر اصلاح قرار می گیرد اما اگر تا هفت سالگی مداخلات حرفه ای برای اوتیسم انجام نشود پس فعالیت نگهداری برای اوتیسم نیاز است. آثار نگهداری افراد دارای اوتیسم بعد از ۱۸ سال برای والدین بیشتر است چون فرزند توان بیشتری می‌یابد و رفتارهای خاص او می‌تواند آسیب زا باشد. این درحالی است که یک مرکز نگهداری افراد بالای ۱۸ سال دارای اوتیسم نداریم. حسینی تاکید کرد: این مراکز باید ایجاد شود تا خانواده ها بتوانند به شغل و زندگی خود برسند و فراغتی داشته باشند. یکی از برنامه های ما در حوزه توانبخشی، ایجاد مراکز جدید است که موردنیاز است. هم توسعه و هم تاسیس اینگونه مراکز در برنامه ریزی ما وجود دارد. کمبود نیروهای توانبخش در مقایسه با استانداردهای بین المللی رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در بسیاری از موارد خدمات توانبخشی محدودیت هایی وجود دارد؛ تعداد نیروهای توانبخش به جمعیت توانخواهان فاصله زیادی با استانداردها دارد. به عنوان نمونه در حوزه استثنایی به ازای هر ۲۵ دانش آموز، باید یک کاردرمان و یک فیزیوتراپ، به ازای هر ۵۰ دانش آموز باید یک روانشناس بالینی و به ازای هر ۳۰ دانش آموز باید یک مددکار وجود داشته باشد. حسینی تصریح کرد: این درحالی است که به طورمیانگین به ازای هر ۲۵۰ دانش آموز استثنایی، یک نیروی توانبخش فعالیت دارد. فاصله ما با استانداردها این است. این محدودیت ها را در حوزه فیزیوتراپی و توانبخشی داریم. آغاز طرح توانبخشی از راه دور رئیس سازمان بهزیستی کشور از آغاز طرح توانبخشی از راه دور در کشور خبر داد و گفت: ما به طور جدی توانبخشی از راه دور را شروع کردیم و در حال گسترش آن هستیم. افراد دارای معلولیت یا ناتوانی هستند که در خانه، امکان آمد و شد به مراکز توانبخشی را ندارند یا در منطقه سخت گذر هستند. بنابراین توانبخشی از راه دور می تواند در قالب فضای مجازی، بهترین توان‌بخشان و کاردرمانگران و بهترین نیروهای فیزیوتراپ را گردهم آورد و توانبخشی از راه دور را در فضای مجازی انجام دهند. وی ادامه داد: مردم در سراسر ایران می‌توانند از این آموزش‌ها استفاده کنند و هزینه رفت و آمد آن رایگان است. این خدمات مجازی توانبخشی از جمله مواردی است که ما بسیار به صورت جدی به آن خواهیم پرداخت. ادامه سیاست توزیع ویلچر برقی رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در کنار توانبخشی باید تجهیزات مدرنی در اختیار افراد دارای معلولیت باشد. به عنوان نمونه برای کسی که توان حرکتی ندارد و نیاز به ویلچر دارد، در صورت تولید ویلچر برقی امکان تردد این فرد به راحتی انجام می‌شود. وی ادامه داد: ۱۸۰۰ ویلچر برقی با همکاری سپاه در سه ماه گذشته توزیع شده و این سیاست را ادامه می دهیم. وی اضافه کرد: بسیاری از وسایل توانبخشی می تواند دارای ظرفیت های بالایی شوند. به عنوان نمونه با نصب دستگاهی روی ویلچر می‌توان میزان قند یا فشار خون را سنجید. این کار مستلزم ورود شرکت های دانش بنیان داخلی به این موضوع است که هم تولید داخلی داشته باشد و هم متناسب با نیاز مددجو برای آنها ظرفیت تولید کنیم. مشارکت دادن خانواده‌ها در امر توانبخشی رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: از سیاست های این سازمان در حوزه توانبخشی، مشارکت دادن خانواده ها در این امر است تا افراد دارای معلولیت و خانواده آنها، خودشان نیروی توانبخشی شوند. بنابراین آموزش آنها، آغاز شده و بسته های آموزشی تحت عنوان "بتا بهزیست" و "روزنه" تولید شده و در اختیار آنها گذاشته می شود. حسینی افزود: همچنین به تازگی به این نتیجه رسیدیم که دبیرخانه های توانمندسازی خانواده های دارای فرد معلول ایجاد شود به عنوان نمونه دبیرخانه توانمندسازی خانواده اوتیسم یا دبیرخانه توانمندسازی خانواده جسمی حرکتی را ایجاد کنیم که با مشارکت خود خانواده ها و هم بهزیستی، مشکلات این خانواده ها توانمند کند که بتوانند، یک نیروی چندوجهی فیزیوتراپ شوند. ۳۰۰ هزار نفر از مددجویان بهزیستی باید به میزان حداقل دستمزد سالانه مستمری بگیرند رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: اگر مددجویی جزء معلولین شدید و خیلی شدید فاقد درآمد و شغل باشد، مشمول ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق معلولان می شود که باید به میزان حداقل دستمزد سالانه کمک هزینه دریافت کنند. دایره شمول ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق معلولان در بهزیستی بالغ بر ۳۰۰ هزار نفر است. حسینی با اشاره به مستمری های متعدد بهزیستی از جمله مستمری معیشتی پایه، مستمری توانبخشی و مستمری ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق معلولان، افزود: طبق ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق معلولان، دولت مکلف است کمک هزینه معیشت افراد دارای معلولیت بسیار شدید یا شدید فاقد شغل و درآمد را به میزان حداقل دستمزد سالانه تعیین و اعتبارات لازم را در قوانین بودجه سنواتی کشور منظور کند. رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به حضور خود طی روزهای گذشته در کمیسیون برنامه و بودجه دولت، گفت: علاوه بر آن مستمری پایه بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تا سه میلیون و ۶۰۰ هزار تومان بوده که پیش از این یک میلیون تومان بوده است. لحاظ شدن افزایش ۴۰ درصد مستمری در بودجه سال آینده رئیس سازمان بهزیستی با بیان اینکه این سازمان چند دسته مستمری بگیر دارد، گفت: یک دسته از این مستمری بگیران، مستمری بگیر معیشتی پایه هستند که متناسب با دهک های مشخص شده، مستمری آنها پرداخت می شود. مبلغ مستمری این افراد که حدود یک میلیون و ۶۰۰ نفر هستند برای سال آینده طبق قانون بودجه قرار است ۴۰ درصد افزایش پیدا کند. حسینی افزود: این افزایش پرداختی براساس قانون در حال طی کردن مراحل اجرایی است. مجلس شورای اسلامی و دولت برای اجرای آن اهتمام دارند که در کمیسیون تلفیق هم تصویب شده و به شورای نگهبان برای تایید واگذار شده است. اشتغال، شرط رهسپاری فرزندان بهزیستی از مراکز رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه اشتغال را شرط رهسپاری فرزندان از مراکز برشمرد و گفت: دیگر هیچ‌کسی را از مراکز شبه خانواده، رهسپار نخواهیم کرد مگر اینکه یک فن و مهارت را فراگرفته باشند. برنامه‌هایی طراحی شده که این کودکان و نوجوانان حتما مهارت پیدا کنند. حسینی با تاکید بر ضرورت خروج مستمری بگیران از چرخه مستمری و استقلال مددجویان افزود: اشتغال، توانمندسازی و فرصت آفرینی راه حل خروج مستمری بگیران از چرخه مستمری و استقلال مددجویان از جمله استقلال فرزندان بی سرپرست و بدسرپرست در مراکز بهزیستی است. وی تاکید کرد: تمام تلاش بهزیستی بر این است که با آموزش، فرزندان را به استقلال برساند. من به همه تعهد دادم که هیچ کودک و نوجوانی بدون داشتن مهارت و اشتغال از مراکز بهزیستی، رهسپار نشوند. فرزندان بهزیستی در اولویتِ دریافت تسهیلات شغلی رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست تا ۱۸ سالگی در مراکز بهزیستی نگهداری می شوند، افزود: ۹ هزار فرزند از شیرخوار، نوباوه، کودک تا نوجوان در ۶۴۰ مرکز شبه خانواده بهزیستی نگهداری می شوند که در ۱۸ سالگی باید آنها را از این مراکز، رهسپار کنیم. حسینی با اشاره به ۱۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات حوزه اشتغال این سازمان گفت: این تسهیلات شغلی اول باید به نوجوانان رهسپار از مراکز شبه خانواده داده شود، طرح ایجاد مشاغل پایدار را آغاز کردیم. این طرح حتی کسانی که به دلیل معلولیت نمی توانند شغل داشته باشند را نیز شامل می شود. وی اضافه کرد: تسهیلات شغلی برای ایجاد اشتغال پایدار به مددجویان در قالب تعاونی ها و شرکت های سهامی پرداخت می شود که مزارع پنل خورشیدی از جمله این طرح ها است. تحقق ۱۰۹ درصدی تعهد اشتغال زایی سازمان بهزیستی برای مددجویان رئیس سازمان بهزیستی کشور از درآمدزایی برای مددجویان با راه اندازی مزارع پنل خورشیدی خبر داد و گفت: مزارع پنل خورشیدی ایجاد درآمد کرده اما اشتغال ایجاد نمی کند که مقرر شد این پنل ها را بالا برده و در زمین آن کارگاه شغلی ایجاد کنیم. وی افزود: بنابراین مزارع پنل خورشیدی را اشتغال محور شده است. هرچقدر وارد این چرخه و گردونه شویم، مددجویان از چرخه مستمری خارج می شوند و این سیاست درستی است. حسینی خاطرنشان کرد: ۱۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات شغلی برای سال جاری پرداخت شده که برای سال آینده ممکن است کمی افزایش یابد. امسال تعهد داشتیم که ۶۰ هزار فرصت شغلی ایجاد کنیم که تاکنون ۶۵ هزار و ۲۶۵ فرصت شغلی معادل ۱۰۹ درصد برنامه و تعهد خود ، ایجاد شغل کرده ایم. رییس سازمان بهزیستی در جریان دیدار با مدیرعامل ایرنا با اشاره به اینکه بهزیستی در سال ۱۳۵۹ تاسیس شده است، گفت: این سازمان در حال حاضر ۱۷۰ ماموریت برعهده دارد که با وجود افزایش ماموریت ها، ساختار اداری بهزیستی تضعیف شده است. حسینی با اشاره به فعالیت ۳۳ شیرخوارگاه در کشور و همچنین خدمت رسانی مرکز اورژانس اجتماعی ۱۲۳، افزود: در سال جاری ۹۰۰ هزار تماس منجر به عملیات با این مرکز گرفته شده است. وی همچنین با اشاره به اجرای طرح غربالگری تنبلی چشم در کشور نیز گفت: نرخ شیوع تنبلی چشم در ایران ۱.۵ درصد است که این رقم در جهان بیش از چهار درصد است.