سیب‌زمینی ارزان شد؟

به گزارش آتیه‌آنلاین، معاون فنی و بازرگانی سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران به تازگی از توزیع روزانه بیش از ۳۰۰ تن سیب‌زمینی تولید داخل و وارداتی با قیمت مصوب در میادین خرده‌فروشی شهرداری تهران خبر داده و تاکید کرده که این روند تا تعدیل و تنظیم قیمت سیب‌زمینی در بازار ادامه خواهد یافت. مرتضی معتمد در عین حال یادآور شده که برای دسترسی راحت‌تر مردم به این محصول علاوه بر میادین میوه و تره‌بار از روز گذشته در فروشگاه‌های زنجیره‌ای نیز توزیع این محصول با قیمت مصوب آغاز شده و در واحدهای سیار نیز در نقاط پررفت و آمد مختلف سطح شهر تهران با نصب بنر فروش این محصول با قیمت مصوب از روز گذشته در دستور کار قرار گرفته است. همچنین گفته شده که از سوی سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران این آمادگی وجود دارد که با عرضه سیب‌زمینی با قیمت مصوب به واحدهای صنفی خوشنام (کاسبان امین) شاهد عرضه گسترده‌تر این محصول در سطح شهر باشیم. طبق آنچه اعلام شده هر شب بیش از ۳۰۰ تن سیب‌زمینی با قیمت عمده‌فروشی هر کیلوگرم ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومان از سوی این سازمان و شرکت جهاد استقلال به غرفه‌داران معرفی شده از سوی سازمان میادین میوه و تره‌بار تهران تحویل می‌شود تا با قیمت هر کیلوگرم ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان به صورت دست‌چین در اختیار مصرف کنندگان قرار دهند. علاوه بر عرضه این محصول در تهران، سیب‌زمینی به برخی از استان‌ها همچون البرز، گلستان، خراسان جنوبی و قم نیز ارسال شده تا در اختیار مردم قرار گیرد. مروری بر دلایل گرانی سیب زمینی حال اگرچه حداقل طی روزهای اول توزیع گسترده سیب‌زمینی شاهد کاهش قیمت جدی آن در واحدهای صنفی نیستیم اما چنین عنوان شده که این بازار به تعادل خواهد رسید. طی یک ماه گذشته دلایل متعددی برای گرانی این محصول ذکر شد و اگرچه بسیاری بر احتکار سیب‌زمینی به منظور افزایش قیمت بازار خبر می‌دادند اما عده قابل توجهی نیز صادرات بی رویه این محصول را دلیل اصلی گرانی آن دانسته بودند. آمارهای رسمی گمرک نشان می‌دهد که در دی‌ماه امسال بیش از ۲۸ هزار تن سیب‌زمینی تازه از کشور خارج شده که ارزآوری آن برای صادرکنندگان رقمی در حدود یک میلیون و ۳۵۰ هزار دلار بوده است. بررسی آمار ۱۰ ماهه گمرک گویای آن است که عراق بزرگ‌ترین مشتری سیب‌زمینی ایران بوده و در این مدت بیش از ۱۱۶ هزار تن از این محصول را دریافت کرده است. افغانستان با واردات ۵۲ هزار تن، امارات و ترکمنستان هرکدام با حدود ۵۰ هزار تن در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در این میان، آذربایجان با واردات ۳۷ هزار تن، ازبکستان با ۶ هزار تن، کویت و عمان هرکدام با ۹ هزار تن، قطر با ۴ هزار تن و ترکیه با ۶۴۱ تن از دیگر مشتریان سیب‌زمینی ایران هستند. حتی روسیه و قزاقستان نیز سهمی، هرچند اندک، در این صادرات دارند. سوریه نیز با دریافت ۱۳۰۰ تن و گرجستان با ۲۳ تن، در لیست واردکنندگان این محصول قرار دارند. محدودیت صادرات راهکاری بود که در سالیان گذشته به منظور تامین بازار داخلی از سوی سیاست‌گذار مورد تاکید قرار می‌گرفت اما در سال ۱۴۰۱، وزارت جهاد کشاورزی برای متعادل کردن بازار داخلی، با ارسال نامه‌ای صادرات محصولات سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی، پیاز و بادمجان را ممنوع اعلام کرد؛ این اقدام با شکایت تجار به دیوان عدالت اداری مواجه و ابطال شد و در نهایت بحث ممنوعیت صادرات مورد بازنگری قرار گرفت. بر همین اساس اوایل بهمن ماه سال جاری غلامرضا نوری قزلجه- وزیر جهاد کشاورزی –با اشاره به این موضوع گفته بود: «ما طبق قانون نمی‌توانیم صادرات را متوقف کنیم، قانون ما را منع کرده که به دلیل تنظیم بازار صادرات را متوقف کنیم.» البته گویا طی هفته‌های گذشته مذاکرات صورت گرفته در این حوزه منجر به نتایجی شده تا جایی که وزیر جهاد اعلام کرده است: «اخیرا سران قوا به ستاد تنظیم بازار اجازه دادند تا بتوانیم کنترل کنیم.» وی در عین حال بحث واسطه‌ها را نیز مورد توجه قرار داده و تصریح کرده بود: «در مورد سیب زمینی همکاری‌هایی در حال صورت گرفتن است که قیمت آن کاهش پیدا کند و به تعادل برسد. ما نمی‌خواهیم قیمت گذاری کنیم و با اعلام عددی در بازار بهم ریختگی ایجاد کنیم. البته وزارت جهاد کشاورزی تا مرحله عمده فروشی مسئول است. ما هم انتقاد داریم؛ تعقیب کردیم که مغازه دار سیب را در میدان تره‌بار ۳۶ هزار تومان و پرتغال را ۳۰ هزار تومان خریده است اما یکی را ۷۵ هزار تومان و دیگر را ۷۰ هزار تومان فروخته است. این انصاف است؟ کشاورز یک سال زحمت می‌کشید اما ۳۰ درصد هم سود نمی‌کند اما مغازه دار با این روند ۱۲۰ درصد سود می‌کند.» حال در شرایطی که اعلام شده محدودیت‌های صادراتی بار دیگر عملیاتی شده، بحث واردات سیب زمینی برای کنترل بازار نیز مطرح است تاجایی که ۲۱ بهمن مدیرعامل موسسه جهاد استقلال از ورود نخستین محموله سیب‌زمینی به کشور خبر داده و در رسانه‌ها چنین اعلام شده که واردات این محصول از کشورهایی مانند پاکستان و سایر کشورهای همسایه در دست اقدام است. ۲۴ بهمن ماه نیز رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان از ورود اولین محموله ۵۵۰ تنی سیب زمینی به کشور از مرز میرجاوه خبر داد و گفت: «این سیب‌زمینی ها پس از بررسی‌های قرنطینه‌ای و اطمینان از سلامت محصول از مرز میرجاوه وارد کشور شد.» با این وجود طی روزهای گذشته انتقادات متعددی نسبت به نحوه واردات این محصول صورت گرفته و خبرگزاری فارس در گزارشی به نقل از یک رسانه ترکیه‌ای آورده است: «تونس ۲۵۰۰ تن سیب زمینی وارداتی از ترکیه را به دلیل کشف آلودگی به یک باکتری خطرناک عودت داد». این خبرگزاری در ادامه خاطر نشان کرده که وزارت جهاد کشاورزی واردات سیب زمینی از ترکیه و پاکستان را از هفته گذشته آغاز کرده و مجوز واردات برای ۵۰ هزار تن را صادر کرده است.