الگویی برای مهارت‌آموزی

در آن نشست که حدود ۳۰ نفر از نمایندگان مجلس شرکت داشتند، یکی از نمایندگان پرسید که وقتی در کشور شما بیکاری زیاد می‌شود، مجلس از چه کسی سؤال می‌کند؟ او پاسخ داد: رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای. همه متعجب شدیم. نماینده پرسید چرا؟ گفت: سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای باید نیروی انسانی را آن‌گونه تربیت کند و مهارت بیاموزد که در بازار بتواند شغل مناسب بیابد. سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای هند یک سازمان تنظیم‌گر و کوچک است، اما رسالتی بزرگ را به عهده دارد. «هند، پایتخت مهارت‌آموزی جهان» شعار کنونی نخست‌وزیر هند است. در سفر اخیر به استان بوشهر، در شهرستان دیر که جمعیتی حدود ۶۰ هزار نفر دارد، الگویی از مهارت‌آموزی وجود دارد که می‌تواند ظرفیت سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای را مطابق با الگوی هندی‌ها نشان دهد. مرکز آموزش شیلاتی، دریایی و بندری این شهرستان که یک سالی از افتتاح آن می‌گذرد، کانونی برای همکاری‌های مختلف سازمان‌های دولتی و همچنین همکاری دولت و بخش خصوصی است. در این مرکز، چند الگوی همکاری موفق دیده می‌شود: همکاری با آموزش‌وپرورش دانش‌آموزان رشته برق، دروس نظری را در مدرسه (هنرستان) خود می‌خوانند و برای آموزش عملی به این مرکز می‌آیند. مربی آموزشی از آموزش‌وپرورش است و تجهیزات را سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای تأمین کرده است. در ساعات خالی، کارگاه برق مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای به‌صورت رایگان در اختیار آموزش‌وپرورش قرار داده می‌شود و دانش‌آموزان علاوه بر دیپلم، مدرک فنی و حرفه‌ای نیز با گذراندن آزمون دریافت می‌کنند. همکاری میان چند سازمان در رشته مکانیک دریایی، مربی از نیروی دریایی سپاه پاسداران تأمین شده است و مکان و تجهیزات را سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در اختیار دانش‌آموزان هنرستان قرار داده است. مربی و امکانات بسیار خوب و دانش‌آموزان بسیار باانگیزه بودند. همکاری بخش خصوصی با دولت در رشته غواصی، فضای آموزش در اختیار یک مؤسسه آموزش غواصی خصوصی قرار داده شده است. این مؤسسه در چند شهر ایران دفتر آموزشی دارد و سالانه حدود ۵۰۰ نفر را آموزش می‌دهد. سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای علاوه بر تأمین مکان، آزمون برگزار می‌کند که مدرک صلاحیت حرفه‌ای آن در سطح بین‌المللی نیز معتبر است. همکاری با کارآفرینان در این مرکز، ساخت صنایع‌دستی با صدف دریایی توسط یک خانم کارآفرین آموزش داده می‌شود. این کارآفرین از میان هنرجویان آموزش‌دیده، همکار و شریک تجاری انتخاب می‌کند. صنایع‌دستی او که چشم‌نواز و خیره‌کننده بود، به کشور قطر صادر می‌شود و در سکوهای نرم‌افزاری در ایران به فروش می‌رسد. هر چهار الگوی همکاری را می‌توان در همه مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای کشور تعمیم داد. استفاده بهینه از هر متر فضای این مرکز، الگویی موفق از همکاری‌های مختلف است. سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای مکان و برگزاری آزمون را برای همه این رشته‌ها فراهم می‌کند که برای شرکت‌کنندگان داشتن مدرک آن یک مزیت است. همچنین، برای برخی از رشته‌ها تجهیزات آموزشی مانند موتورهای قایقی را در اختیار بخش خصوصی یا دولتی قرار می‌دهد. افزایش بهره‌وری با این همکاری‌ها امکان‌پذیر است. در سفرهای استانی، چیزهای زیادی می‌توان از ابتکارات مردمی و کارمندان دلسوز آموخت.