دلایل عمده نزول مداوم بورس

به گزارش «آتیه آنلاین» در چهارمین روز معاملاتی بازار سهام در هفته جاری شاخص کل بورس با کاهش ۳۷.۳۲۲ هزار واحدی در محدوده دو میلیون و ۷۸۴ هزار واحدی قرار گرفت. شاخص کل هموزن نیز با افت ۱۲.۸۲۰ واحدی در محدوده ۸۵۹ هزار واحدی ایستاد. این درحالیست، امروز دامنه بورس با محدودیت منفی و مثبت سه درصدی روبرو شد. در جریان داد و ستدهای بورس تهران ۲۵.۲ میلیارد ورقه سهم طی ۶۸۲ هزار نوبت معاملاتی به ارزش بیش از ۱۹.۳ هزار میلیارد تومان معامله شد و نمادهای صنایع‌پتروشیمی‌خلیج‌فارس، فولاد مبارکه اصفهان، بانک ملت، سرمایه‌گذاری غدیر، صنایع ملی مس ایران، سرمایه‌گذاری نقت، گاز و پتروشیمی تامین و سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی بیشترین تاثیر منفی و نمادهای پتروشیمی پردیس، پتروشیمی جم و پالایش نفت تهران بیشترین تاثیر مثبت را بر روی شاخص کل بورس داشتند. شاخص فرابورس نیز در معاملات امروز با افت ۲۰۰ واحدی در محدوده ۲۶ هزار واحدی قرار گرفت. در فرابورس نیز ۸.۲ میلیارد ورقه اوراق بهادار طی ۴۲۲ هزار نوبت معاملاتی به ارزش بیش از ۸.۸ هزار میلیارد تومان مورد داد و ستد قرار گرفت و نمادهای توسعه نیشکر و صنایع جانبی، یمه پاسارگاد، مدیریت نیروگاهی ایرانیان مپنا، گروه سرمایه گذاری سپهر صادرات و گروه انتخاب الکترونیک آرمان بیشترین تاثیر منفی و نمادهای پلیمر آریا ساسول و پتروشیمی مارون بیشترین تاثیر مثبت را بر روی شاخص فرابورس گذاشتند. این درحالیست که شاخص کل حمایت کوتاه مدت خود را از دست داده است. در صورتی که این شکست تثبیت شود، روند کوتاه مدت آن نزولی خواهد بود. همچنین روند کوتاه مدت شاخص هم‌وزن نیز نزولی است. امروز نمادهای کوچک و متوسط عرضه بیشتری به نسبت نمادهای شاخص‌ساز داشته‌اند. ارزش معاملات خرد عدد ۹۷۶۳ میلیارد تومان را به ثبت رسانده است که نسبت به میانگین هفتگی و ماهانه، کاهش قابل توجهی نداشته است. در یک هفته گذشته برآیند معاملات در بازار سهام، خروج نقدینگی حقیقی (فروش حقیقی به حقوقی) به ارزش ۱۵۶۷ میلیارد تومان را نشان می‌دهد. امروز نیز روند خروج نقدینگی حقیقی برای سومین روز متوالی با ثبت رقم ۲۳۹۰ میلیارد تومان همچنان ادامه دارد. در یک هفته گذشته بر شدت خروج هم نسبت به میانگین ماهانه افزوده شده است. برآیند معاملات صندوق‌های درآمد ثابت نیز در یک هفته گذشته حاکی از ۲۲۵۲ میلیارد تومان خروج نقدینگی حقیقی از این صندوق‌ها است. خروج نقدینگی از این صندوق‌ می‌تواند نکته مثبتی برای بازار سهام باشد. صندوق‌های درآمد ثابت امروز نیز شاهد ۴۶۱ میلیارد تومان خروج نقدینگی بوده‌اند. این چهارمین روز متوالی است که نقدینگی حقیقی از این صندوق‌ها خارج می‌گردد. ارزش صف‌های خرید ۱۲۸۹ میلیارد تومان است که کاهش ۳۶۷ میلیارد تومانی نسبت به میانگین هفتگی را نشان می‌دهد. این در حالی است که ارزش صف‌های فروش با افزایش ۱۲۱۰ میلیارد تومانی نسبت به میانگین هفتگی، در محدوده ۲۵۴۷ میلیارد تومان قرار دارد. بیشترین ارزش معاملات را گروه شیمیایی با ثبت رقم ۱۵۷۷ میلیارد تومان (۲.۵ برابر میانگین هفتگی) به خود اختصاص داده است. پس از آن گروه‌های فلزات اساسی با ارزش معاملات ۷۷۲ میلیارد تومان (۱.۶ برابر میانگین هفتگی) و بانکی با ارزش معاملات ۷۷۱ میلیارد تومان (۲.۱ برابر میانگین هفتگی) قرار دارند. گروه منسوجات با ارزش معاملات ۱۱۷ میلیارد تومان (۷.۶ برابر میانگین هفتگی) بیشترین ارزش معاملات را نسب به میانگین هفتگی داشته است. پس از آن گروه پالایش فرآورده های نفتی با ارزش معاملات ۷۵۵ میلیارد تومان (۳.۳ برابر میانگین هفتگی) و گروه شیمیایی با ارزش معاملات ۱۵۷۷ میلیارد تومان (۲.۵ برابر میانگین هفتگی) قرار دارند. کارشناسان بازار سهام معتقدند، در بررسی شرایط بازار سرمایه در دو تا سه سال گذشته، چند عامل اساسی باعث شدند که این بازار نسبت به سایر کلاس‌های دارایی مانند ارز، طلا، املاک و خودرو از اقبال کمتری برخوردار باشد و رشد قابل توجهی نکند یکی از دلایل اصلی این مسئله، سطح بالای ریسک‌های سیستماتیک بود. این موضوع باعث شد سرمایه‌گذاران به‌سمت سایر بازارهای سرمایه‌ای گرایش پیدا کنند. عامل دوم نیز سیاست‌های اعمال‌شده بر شرکت‌های بورسی بود. تصمیماتی که به‌نوعی هزینه‌های تحمیلی بر شرکت‌ها را افزایش داد یا بخشی از درآمد آن‌ها را کاهش داد، تأثیر زیادی بر بازار گذاشت. در این رابطه قیمت‌گذاری دستوری خودرو از آن دست تصمیماتی است که شرکت‌های بوسی را با ضرر و زیان هنگفتی روبرو کرده است. همچنین سومین عامل، نرخ بالای سود بانکی بود. در برخی موارد، نرخ سود به ۳۵ درصد هم رسید که تأثیر مستقیمی بر ارزش‌گذاری سهام داشت. نرخ بهره بدون ریسک، یکی از مهم‌ترین متغیرها در مدل‌های ارزش‌گذاری دارایی‌هاست.افزایش آن به‌طور مستقیم باعث کاهش ارزش تمامی کلاس‌های دارایی می‌شود. بنابراین، افزایش نرخ بهره یکی از دلایلی بود که جذابیت سرمایه‌گذاری در بازار سهام را کاهش داد. اما در دو، سه ماه اخیر، این سه عامل بهبود یافته‌اند. نخست، ریسک‌های سیستماتیک کاهش یافته که این مسئله موجب افت ریسک سرمایه‌گذاری در بازار سهام شده است. دوم، سیاست‌های دولت نسبت به گذشته تغییر کرده و از اقدامات دستوری که به‌صورت مستقیم درآمد و هزینه‌های شرکت‌های بورسی را تحت تأثیر قرار می‌داد، اجتناب شده است. حتی در برخی موارد، تصمیمات قبلی اصلاح شده‌اند که این امر به شفاف‌تر شدن فضای بازار کمک کرده است. سوم، هرچند هنوز نرخ بهره بالا باقی مانده، اما سیاست‌های اخیر دولت نشان می‌دهد که کاهش آن در دستور کار قرار دارد. با اینکه این اقدام هنوز اثر ملموس و قابل‌توجهی ایجاد نکرده، اما مسیر سیاست‌گذاری دولت در این زمینه مشخص است. در جمع‌بندی می‌توان گفت که عواملی که در سال‌های گذشته باعث خروج سرمایه‌گذاران از بازار سرمایه شده بودند، اکنون بهبود یافته‌اند. این موضوع باعث شده که بازار سرمایه دوباره مورد توجه قرار بگیرد. در حال حاضر، بازار سهام به جذاب‌ترین فرصت سرمایه‌گذاری در اقتصاد کشور تبدیل شده است. ارزش دلاری این بازار حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است که عدد بسیار پایینی محسوب می‌شود و ظرفیت افزایش قابل‌توجهی دارد. با کاهش موانع و محدودیت‌ها، انتظار می‌رود که این بازار رشد قابل‌توجهی را در پیش داشته باشد.