افزایش رفاه و کاهش فاصله طبقاتی؛ آرمان انقلاب

به گزارش آتیه آنلاین به نقل از ایسنا، یکی از مهم‌ترین آرمان‌های انقلاب اسلامی، تحقق عدالت اجتماعی، کم شدن فاصله طبقاتی، رفع تبعیضات ظالمانه و حمایت از محرومان و فقرستیزی بود؛ آرمانی که منجر شد تا در راستای ساماندهی و رسیدگی به وضعیت معیشت امور محرومان و نیازمندان کشور که قبل از انقلاب بیش از ۴۰ درصد مردم را شامل می‌شد، پس از گذشت مدت کوتاهی از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نهادی تحت عنوان «کمیته امداد» تاسیس شود. پوشش حدود ۲.۵ میلیون خانوار نیازمند توسط کمیته امداد ایجاد اشتغال و توانمندسازی، حمایت از کودکان، زنان سرپرست خانوار و سالمندان نیازمند عمده فعالیت این نهاد انقلابی به شمار می‌رود؛ به طوریکه در حال حاضر بیش از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار خانوار در سطح کشور تحت پوشش این نهاد قرار دارند که از این تعداد ۵۳ درصد در روستاها و ۴۷ درصد در شهرها ساکن‌اند که در این میان نیز حدود ۹۰ درصد خانواده‌های تحت حمایت کمیته امداد در دهک‌های یک تا سه درآمدی قرار دارند که با پرداخت مستمری حمایت می‌شوند و سایر اقشار نیازمند نیز با توجه به نوع احتیاجات خود، از خدمات موردی کمیته امداد بهره‌مند می‌شوند. به عبارتی کمیته امداد برای بیش از پنج میلیون نفر خدمات متنوعی در قالب ۱۲۰ خدمت ارائه می‌کند، اما در کنار آن برای مددجویانی که شرایط توانمندی دارند، خدمات اشتغال و خودکفایی از جمله ارائه تسهیلات اشتغال و مهارت‌آموزی و... ارائه می‌کند. به گونه‌ای که با ارائه همین اقدامات تنها طی پنج سال اخیر، بیش از ۳۴۰ هزار نفر با اجرای طرح‌های اشتغالزایی کمیته امداد خودکفا شده‌اند. ۱۶۰ وظیفه سازمان بهزیستی برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر دستگیری از نیازمندان اما تنها به همین نهاد ختم نشد؛ حالا درست ۴۶ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، سازمان‌ها و نهادهای دیگری نیز در کنار کمیته امداد خمینی (ره) برای دستگیری از نیازمندان به میدان آمده‌اند تا در مسیر اهداف امام که از جمله آنها «رفع تبعیض» و «فقر ستیزی» بود گام بردارند. به طوریکه مدت کوتاهی پس از انقلاب، در راستای کاهش آسیب‌های اجتماعی و پیشبرد اهداف حمایتی و توانمندسازی اقشار آسیب‌پذیر بلاخص معلولان و کوکان بی‌سرپرست نیز شاهد ایجاد سازمان دیگری تحت عنوان بهزیستی بوده‌ایم. سازمان بهزیستی نیز به عنوان یکی از اصلی‌ترین سازمان‌های حمایتی کشور از دیگر سازمان‌های زیرمجموعه وزارت رفاه است که شهید محمدعلی فیاض‌بخش موسس آن بود. در واقع، سازمان بهزیستی کشور به دنبال لایحه قانونی، تیرماه سال ۱۳۵۷ و با ادغام ۱۶ سازمان، نهاد، مؤسسه و انجمن تشکیل شد تا با اتخاذ تدابیر و ارائه خدمات و حمایت‌های غیربیمه‌ای با حفظ ارزش‌ها و کرامت انسانی و تکیه بر مشارکت‌های مردم و همکاری نزدیک سازمان‌های ذیربط، در جهت گسترش خدمات توان بخشی، حمایتی، بازپروری و پیشگیری از معلولیت‌ها و آسیب‌های اجتماعی و کمک به تأمین حداقل نیازهای اساسی گروه‌های کم درآمد، اقدام کند. از بدو تأسیس، ۵۲ وظیفه بر عهده سازمان بهزیستی گذاشته شد که رسیدگی به امور کودکان بی‌سرپرست، زنان بی‌سرپرست و سرپرست خانوار، مسئولیت سلامت روان جامعه، امور مربوط مهدهای کودک، سالمندان، معلولان، کودکان کار و خیابانی، زنان آسیب دیده و در معرض آسیب، کاهش طلاق، مشاوره، اشتغال و مسکن، آموزش‌های پیش از ازدواج و ... بخشی از آن است. اگرچه در سال‌ ۱۳۶۳ سازمان بهزیستی در شمار سازمان‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گرفت، اما در تیرماه سال ۱۳۸۳ بر اساس قانون ساختار وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی به زیر مجموعه وزارت تأمین اجتماعی ملحق شد و در سال ۱۳۹۰ نیز با تصویب قانون تشکیل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی سازمان بهزیستی نیز زیر مجموعه این وزارتخانه قرار گرفت. با گذشت بیش از ۴۵ سال از زمان این تاسیس اما، به مرور تعداد وظایف این سازمان افزایش یافته است تا جایی که امروز سازمان بهزیستی ۱۶۰ نوع خدمت به جامعه تحت پوشش خود، اعم از افراد دارای معلولیت، کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست، زنان سرپرست خانوار و ... ارائه می‌کند. طی این سنوات اقدامات مختلفی از پرداخت مستمری و کمک هزینه معیشت گرفته تا ارائه وسایل کمک توانبخشی، ایجاد اشتغال و تسهیلات برای توانمندسازی به جامعه هدف، ساماندهی و نگهداری از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست توسط سازمان بهزیستی انجام شده است؛ اقداماتی که از یک سو منجر به کاهش آسیب‌های اجتماعی از جمله طلاق، خشونت، قتل و اعتیاد شده و از سوی دیگر نیز خانواده‌های بسیاری را با انجام اقدامات مهارت‌آموزی و توانمندسازی، خودکفا و توانمند کرده است. براساس آخرین آمارهای سازمان بهزیستی که منتهی به سال ۱۴۰۲ می‌شود، ۲ میلیون و ۷۱۶ هزار و ۹۵۳ خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند که از این تعداد یک میلیون و ۴۹۵ هزار و ۲۴۷ خانوار دارای بعد خانوار یک نفره، ۳۸۱ هزار و ۹۱۴ خانوار دونفره، ۳۵۳ هزار و ۵۴۵ خانوار سه نفره، ۲۹۸ هزار و ۱۰۹ خانوار چهار نفره و ۱۸۸ هزار و ۱۳۵ خانوار پنج نفره و بیشتر هستند. که از حیث تعداد نفری، ۶ میلیون و ۵۳۱ هزار و ۲۹۵ نفر از خدمات این سازمان استفاده می‌کنند؛ در این میان ۳ میلیون و ۲۵۱ هزار نفر از آنها زن و ۳ میلیون و ۲۷۹ هزار و ۵۱۴ نفر مرد هستند. از این تعداد یک میلیون و ۵۰۰ هزار و ۵۳۹ نفر دارای معلولیت هستند که بیش از ۳۶۰ هزار نفر از آنها دارای شدت معلولیت خفیف، ۴۶۷ هزار و ۳۵۳ نفر دارای شدت معلولیت متوسط، ۵۶۷ هزار و ۳۴۸ نفر دارای شدت معلولیت شدید و ۱۰۵ هزار و ۶۱۹ نفر دارای شدت معلولیت خیلی شدید هستند؛ پوشش این افراد به مرور اتفاق افتاد و بررسی سالنامه‌های آماری سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ حکایت از این دارد که طی سال ۱۳۹۸ یک میلیون و ۵۲ نفر از سازمان خدمت دریافت می‌کردند که این رقم با گذشت زمان افزایش یافت و در سال ۱۴۰۲ به بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار معلول رسید. برنامه توانبخشی مبتنی بر CBR نیز که راهبردی در درون برنامه توسعه جامعه برای ارائه خدمات توانبخشی، برابرسازی فرصت‌ها، فراگیرسازی اجتماعی و کاهش فقر افراد معلول است و از طریق تلاش‌های مشترک افراد معلول، خانواده آنها، افراد جامعه، سازمان‌های افراد معلول و سایر موسسات خدمات رسانی دولتی، غیردولتی، آموزشی، اجتماعی، شغلی و مانند آن اجرا می‌شود که با اجرای این برنامه در سال ۱۴۰۰، بیش از ۵۰ هزار معلول، در سال ۱۴۰۱ بیش از ۵۳۱ هزار معلول و در سال ۱۴۰۲ بیش از ۵۴۰ هزار معلول شناسایی شدند. سازمان بهزیستی به یک میلیون و ۵۱۲ هزار و ۷۳۶ نفر مستمری پرداخت می‌کند که ۲۷۷ هزار و ۸۴۱ نفر زن سرپرست خانوار، ۴۱ هزار و ۶۳۴ نفر خانوارهای دارای فرزند دوقلو و چندقلو، ۱۷ هزار و ۷۴۱ نفر کمک هزینه امداد فرزندان و یک میلیون و ۱۷۵ هزار و ۵۲۰ نفر مستمری توانبخشی دریافت می‌کنند. در کنار پرداخت این مستمری اما، حق پرستاری و مددکاری افراد دارای معلولیت در خانواده نیز از دیگر اقدامات سازمان بهزیستی است؛ نوعی حمایت مالی که با هدف کمک به ارتقا سلامت فرد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید و معلولیت‌های چندگانه که قادر به انجام فعالیت‌های روزمره زندگی نیستند و نیازمند فردی به عنوان مراقب هستند و با هدف افزایش امکانات مراقبتی موردنیاز به صورت ماهیانه پرداخت می‌شود. بررسی سالنامه آماری بهزیستی که از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ آن موجود است، نشان می‌دهد که طی سال ۱۳۹۸ به ۲۶ هزار و ۱۴۳ نفر حق پرستاری افراد ضایعه نخاعی پرداخت شده است که این رقم تا سال ۱۴۰۲، ۳۱ هزار و ۲۲۵ نفر را پوشش داده است. در کنار این، در سال ۱۳۹۸ به ۱۲ هزار نفر حق پرستاری و مددکاری افراد دارای معلولیت در خانواده پرداخت شده است که این رقم تا سال ۱۴۰۲ به پوشش ۷۵ هزار نفری رسیده است. پیشگیری از معلولیت‌ها، یکی از رسالت‌های اصلی سازمان بهزیستی است که در این راستا سازمان بهزیستی از سنوات گذشته اقدام به انجام غربالگری بینایی و شنوایی و همچنین انجام مشاوره‌های ژنتیک و پیش از ازدواج کرده است. در برنامه غربالگری شنوایی، کودک در رده سنی کمتر از یک ماه تمام، در واحد غربالگری مورد تأیید سازمان بهزیستی از نظر اختلالات شنوایی تحت آزمون‌های غربالگری قرار می‌گیرد. این درحالیست که براساس اعلام معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور در سال ۱۴۰۱، از میان ۱۴ میلیون نفری که طی سال‌های اجرای برنامه(سال ۱۳۸۴تا ۱۴۰۱) تحت پوشش این طرح قرار گرفته‌اند؛ بیش از ۴۰ هزار فرد دارای اختلالات شنوایی در طیف‌های مختلف شناسایی شده‌اند. در برنامه غربالگری بینایی نیز که از سال ۱۳۷۵ در کشور در حال اجراست و براساس آن، کودکان با رده سنی ۳ تا ۶ سال در پایگاه غربالگری تنبلی چشم مورد تأیید سازمان بهزیستی با استفاده از E چارت یا دستگاه غربالگر عیوب انکساری، مورد غربالگری قرار می‌گیرند نیز تا سال ۱۴۰۱، ۵۰ میلیون مورد غربال برای کودکان ۳ تا ۶ سال صورت گرفته است که ۳۷۰ هزار کودک آمبلیوپ تشخیص داده شدند که با مداخلات بهنگام از معلولیت بینایی آنها جلوگیری شده است. در کنار تمامی این اقدامات نیز سازمان بهزیستی در راستای دسترس‌پذیری افراد دارای معلولیت از مسکن و خودروی خود، اقداماتی را متناسب با قابلیت‌ها و محدودیت‌های فرد از امکانات موجود به نحو مطلوب مهیا می‌کند که نتیجه این امر استقلال هرچه بیشتر فرد معلول در انجام فعالیت‌های روزمره زندگی در محیط مسکونی است. بررسی آمارهای پنج سال گذشته این سازمان نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۲، ۱۴ هزار و ۷۶۸ واحد مسکونی و همچنین ۱۱۹۶ خودرو مناسب‌سازی شده است. ایجاد وزارت رفاه و تامین اجتماعی برای رسیدگی به امور رفاهی و بیمه‌ای علاوه بر این اما، وزارت رفاه و تأمین اجتماعی نیز از چندین سال گذشته برای انجام امور حمایتی پا به عرصه گذاشته است. سابقه تاسیس این وزارتخانه در ایران به سال ۱۳۵۲ بازمی‌گردد؛ در این سال با افزایش قیمت نفت، درآمدهای ایران به بیش از سه برابر افزایش یافت که این امر تاثیرات مهمی در اقتصاد کشور و به تبع آن در سایر زمینه‌ها برجای گذاشت، از جمله تاثیرات این واقعه ارائه و اجرای طرح‌ها و برنامه‌هایی بود که پیرامون آنها کارشناسی دقیقی صورت نگرفته بود. طرح ایجاد وزارت رفاه و تامین اجتماعی از جمله این طرح‌های جدید بود که لایحه تاسیس آن در خرداد ماه سال ۱۳۵۳ به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد. با تاسیس این وزارتخانه وظایف و مسولیت‌های چندین وزارتخانه و نهاد متصدی امور رفاهی و مسائل مربوط به بیمه‌های اجتماعی به آن منتقل و در همین رابطه نیز نقل و انتقالات متعددی انجام شد. وزارتخانه تازه تاسیس در این میان، در راستای انجام وظایف محوله یعنی اجرای برنامه جامع رفاه در سراسر کشور دو لایحه تامین خدمات رفاهی و لایحه تامین اجتماعی را به مجلسین وقت ارائه کرد، اما علی‌رغم تمام بحثها و گفت‌وگوهای به عمل آمده به هنگام تاسیس وزارت رفاه در خصوص ضرورت تمرکز امور رفاهی و بیمه‌های اجتماعی کمتر از دوسال پس از تاسیس، دولت وقت با ارائه لایحه‌ای در خصوص ضرورت تمرکززدایی در این زمینه لایحه تاسیس وزارت بهداری و بهزیستی و انحلال وزارت رفاه را به مجلس ارائه کرد و بدین ترتیب در بهمن ماه سال ۱۳۵۴ وزارت رفاه اجتماعی منحل شد. در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بعد از بررسی‌های فراوان در زمینه چگونگی تحقق رفاه و تأمین اجتماعی در ایران، قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی در اردیبهشت‌ماه ۱۳۸۳ در مجلس شورای اسلامی تصویب و به تائید شورای نگهبان رسید. به همین منظور وزارت رفاه و تأمین و اجتماعی در تیرماه ۱۳۸۳ یعنی درست در آخرین سال برنامه پنجساله سوم کشور تأسیس شد و در ۱۱ شهریورماه ۱۳۸۳ که برنامه پنجساله چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور از تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی گذشت، سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فعالیت‌های بیمه‌ای، حمایتی و امدادی به این وزارتخانه سپرده شد. سرانجام این وزارتخانه با دو وزارتخانه کار و تعاون ادغام شد. از پرداخت یارانه تا مردمی‌سازی و توزیع عادلانه یارانه‌ها و در نهایت اجرای طرح «کالابرگ الکترونیک» با تمام این تفاسیر،‌ یکی از مهمترین اقدامات رفاهی این وزارتخانه را می‌توان پرداخت یارانه نقدی و سپس طرح کالابرگ الکترونیک معرفی کرد؛‌ اما ریشه اجرای این طرح به چه زمانی بازمی‌گردد؟‌ باتوجه به اینکه تورم کالاهای خوراکی در دهه ۹۰ از نرخ متوسط تورم بالاتر بود و به دنبال آن فشار زیادی بر سبد معیشتی خانوارها به ویژه بر دهک‌های پایین وارد شد، از دولت محمود احمدی‌نژاد، قانون هدفمندی یارانه‌ها به اجرا درآمد؛ به طوریکه طبق گزارشات موجود، بیش از ۷۰ میلیون نفر در ماه یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی دریافت کردند. اگرچه میزان این مبلغ از یارانه با تغییر دولت‌ها و همچنین تغییر برنامه‌ها به میزان کمی افزایش یافت، اما این میزان افزایش در مبلغ یارانه‌ها نتوانست تورمی که روی سبد معیشتی مردم نشسته بود را پوشش دهد. از همین رو،‌ به دنبال حذف ارز ترجیحی، طرح «مردمی‌سازی و توزیع عادلانه یارانه‌ها» از اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ برای افزایش رفاه و آسایش مردم توسط دولت وقت به اجرا درآمد، به‌گونه‌ای که خانوارهای سه دهک اول، مبلغ ۴۰۰ هزار تومان و دهک‌های چهارم تا نهم درآمدی مبلغ ۳۰۰ هزار تومان به عنوان یارانه دریافت کردند. پس از گذشت یکسال، یعنی از خردادماه سال ۱۴۰۲، با ایجاد و اتخاذ سازوکارهای موردنیاز، اجرای طرح «کالابرگ الکترونیک» کلید خورد. با اجرای این طرح، ۱۱ قلم کالای اساسی شامل گوشت منجمد گوساله، برنج ایرانی، حبوبات، شیر کم‌چرب، پنیر UF، ماست‌ کم‌چرب،‌ مرغ، تخم‌مرغ، روغن مایع، ماکارونی و قند و شکر با تأیید انستیتوی تغذیه ایران تعریف شد و این راهی بود تا اقشار کم درآمد تاحدودی بتوانند از این طریق از تیررس تورم در امان بمانند. طرح کالابرگ الکترونیک، درحالی از خردادماه سال گذشته اجرا شد که طی چند فاز اجرایی و با گسترش اجرای آن هفت دهک درآمدی در صورتی که ۲۰۰ هزار تومان از مبلغ یارانه خود را از میان ۱۱ قلم کالای سبد غذایی تعریف شده خریداری می‌کردند، مشمول دریافت یارانه تشویقی ۱۲۰ هزار تومانی می‌شدند. با آغاز ایام دهه فجر و در راستای حمایت غذایی از خانوار یارانه‌بگیر با اولویت خانوار دهک‌های یک تا ۷ درآمدی، دولت از ۱۷ بهمن‌ماه به مدت سه ماه (تا ۱۸ اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۳) مرحله جدید طرح کالابرگ الکترونیک را تحت عنوان «طرح فجرانه» اجرا کرد که در فاز جدید آن «شرط ۲۰۰ هزار تومان خرید از یارانه» حذف شد و اعتبار تشویقی از ۱۲۰ هزار تومان به ۲۲۰ هزار تومان افزایش یافت. بنابر اعلام وزارت رفاه، پوشش طرح فجرانه که از ۱۸ بهمن ماه شروع شد و تا ۱۸ اردیبهشت به مدت سه ماه ادامه داشت، از دهک یک درآمدی شروع شد و به هفت دهک درآمدی معادل ۶۱ میلیون نفر از جمعیت کشور، ارتقاء یافت و به عبارتی، میزان استقبال از طرح فجرانه با بیش از ۸۶ درصد و میزان استقبال در سه دهک اول درآمدی با ۹۰ درصد همراه بود. در مجموع، در این طرح بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن مواد غذایی طی سه ماه جابجا شد و ۱۵۹ میلیون بسته غذایی نیز توزیع شد. اگرچه برای چندین ماه دیگر خبری از اجرای طرح کالابرگ الکترونیک نبود که البته علت آن نیز، دیده نشدن اعتباری برای اجرای طرح کالابرگ در بودجه سال ۱۴۰۳ عنوان شد، اما احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همزمان با شروع دهه فجر، از اجرای ساز و کار طرح کالابرگ تا ماه مبارک رمضان خبر داد. براساس اظهارات وزیر رفاه،‌ در ستاد هماهنگی اقتصادی، بر اساس دستور رئیس جمهور، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی مبلغ ۱۵ همت را برای کالابرگ اختصاص داده است که البته بودجه ۱۵ همتی طرح کالابرگ، مددجویان نهادهای حمایتی و نیازمندان را پوشش می‌دهد. این بودجه، مبلغی است که برای نهادهای حمایتی و گروه‌هایی که نزدیک به اینها هستند، می‌توان پرداخت کرد. توسعه پوشش بیمه‌ای تأمین‌اجتماعی بر اساس این گزارش، اگرچه سابقه اقدامات معطوف به تحقق و شکل‌گیری تدریجی نظام تامین اجتماعی به قبل از پیروزی انقلاب بازمی‌گردد، اما با پیروزی انقلاب، اصل ۲۹ قانون اساسی برخورداری‏ از تأمین‏ اجتماعی‏ از نظر بازنشستگی‏، بیکاری‏، پیری‏، ازکارافتادگی‏، بی‏‌سرپرستی‏، در راه‏ ماندگی‏، حوادث‏ و سوانح‏، نیاز به‏ خدمات‏ بهداشتی‏ و درمانی‏ و مراقبتهای‏ پزشکی‏ به‏ صورت‏ بیمه‏ و غیره‏ را حقی‏ همگانی‏ عنوان کرد و به دنبال آن، دولت‏ موظف‏ شد تا طبق‏ قوانین‏ از محل‏ درآمدهای‏ عمومی‏ و درآمدهای‏ حاصل‏ از مشارکت‏ مردم‏، خدمات‏ و حمایت‌های‏ مالی‏ فوق‏ را برای‏ افراد کشور تأمین‏ کند و بر این اساس با تصویب این قانون، تحولی چشمگیر در نظام بیمه‌ای رقم خورد. در این زمینه توسعه پوشش بیمه‌ای تأمین‌اجتماعی، افزایش دسترسی به خدمات درمانی و صیانت مالی از بیمه‌شدگان، پاسخگویی به بیمه‌شدگان به صورت ۲۴ ساعته، افزایش تعداد مراکز طرف قرارداد درمان تأمین‌اجتماعی را می‌توان از جمله اقداماتی تلقی کرد که در دستور کار سازمان تامین اجتماعی به عنوان یکی از سازمان‌های اصلی وزارت رفاه، در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی قرار داشته است. بررسی آمارهای بیمه‌ای نشان می‌دهد که اگرچه پیش از انقلاب، ۲۰ درصد جامعه تحت پوشش بیمه‌های اجتماعی بودند اما این آمار امروز به بیش از ۷۳ درصد رسیده است. در این میان بیش از ۴۷ میلیون نفر عضو خانواده بزرگ تامین اجتماعی هستند که این رقم پوشش بالغ بر ۵۳ درصد از جمعیت کل کشور را شامل می‌شود. از سوی دیگر نیز در حالی که قبل از انقلاب ۲۰ مرکز درمانی تخصصی و فوق تخصصی در تامین اجتماعی وجود داشت، امروز ۴۰۴ مرکز درمانی تخصصی و فوق تخصصی در حال خدمات‌رسانی به مردم هستند. علاوه بر این نیز ۲۲۷ مرکز کلینیک دیابت و فشار خون نیز در استان‌های مختلف راه‌اندازی شده است. به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، کمیته امداد، وزارت رفاه و سازمان‌های زیرمجموعه در مقاطع زمانی متفاوتی جهت پیشبرد اهداف انقلاب و رفع مشکلات رفاهی جامعه در اقشار گوناگون راه‌اندازی شدند؛ اگرچه در حال حاضر باتوجه به وضعیت اقتصادی و میزان تورم در این زمینه با وضعیت مطلوب فاصله وجود دارد، اما باتوجه به اجرای برنامه‌های کلان این نهاد و وزارتخانه، امیدها برای ایجاد رفاه و رفع فقر طی سال‌های پس از انقلاب بیش از گذشته پررنگ شده است.