کمبود تجهیزات و رانتی‌شدن ارائه خدمات توانبخشی

کامران عاروان در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین بااشاره به خدمات توانبخشی قابل ارائه سازمان بهزیستی کشور در حال حاضر، از تبعیض در دسترسی به خدمات و تجهیزات توانبخشی به عنوان یکی از اشکال نابرابری در کشور یاد کرد و افزود: این خدمات باید به موقع به فرد دارای معلولیت ارائه شود چرا که تأخیر در دریافت این خدمات برای بسیاری از معلولان زیانبار و در اغلب موارد ممکن است جبران‌ناپذیر باشد، همچنین اینکه مددجویان سراسر کشور به طور مساوی از این خدمات بهره‌مند می‌شوند یا خیر اطمینان‌خاطری وجود ندارد که البته بارها مصادیق عینی بسیاری در زمینه وجود تبعیض در ارائه خدمات و حتی تحویل تجهیزاتی مانند ویلچر و عصا و...دیده شده است. مدیرعامل جامعه معلولان ادامه داد: توزیع خدمات و تجهیزات باید به نحوی باشد که دسترسی به موقع و مساوی برای تمام معلولان در سراسر کشور مهیا باشد با این وجود، در شرایط کنونی چنین دسترسی وجود ندارد. شنیده می‌شود که بعضاً اعضا معلول در خانواده‌هایی، از یک ویلچر و یا وسیله توانبخشی به طور مشترک استفاده می‌کنند. او با اشاره به متنوع بودن نیاز به ویلچر گفت: با توجه به اینکه معلولیت‌های مختلف بهره‌مندی از یک نوع ویلچر خاص را می‌طلبد باید سازمان بهزیستی‌کشور به منظور تحویل ویلچر متناسب با هر نوع معلولیت، نسبت به بازتعریف استانداردها و شاخص‌های جدید اقدام کند. مدیرعامل جامعه معلولان تصریح کرد: واقعیت امر این است که خدمات توانبخشی موجود نه تنها کافی نیست بلکه بعضاً خدمات و حتی تجهیزات نیز با رانت و سفارش، به مددجو تحویل می‌شود. عاروان ادامه داد: ویلچرهای تاشو سال‌های‌ ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ با ۵۰۰ هزار تومان قابل خریداری بود در حالیکه امروز قیمت آن به بیش از ۵ میلیون تومان افزایش یافته است. قیمت عصای۲۰ هزار تومانی سال‌های گذشته، در حال حاضر به ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. ایزی لایف ۱۰ عددی در حال حاضر با قیمت ۲۹۵ هزار تومان به فروش می‌رسد این در حالی است که در حال حاضر سازمان بهزیستی تنها ۹۰۰ هزار تومان به عنوان حق وسایل بهداشتی به تعدادی از مددجویان هر ماه پرداخت می‌کند. وی با اشاره به اینکه امور توانبخشی در کشور متولی خاصی ندارد، گفت: در حال حاضر بحث و جدل بین وزارت کشور و سازمان بهزیستی در این زمینه بالا گرفته و این موضوع بیم افزایش نابسامانی‌ها در این زمینه را مضاعف می‌سازد. اینکه چه نهادی بر تولیدکننده نظارت داشته باشد مشخص نیست، همچنین کنترل کیفیت تجهیزات و تعیین و نظارت بر قیمت‌ آنها نیز باید در دستور کار عاجل قرار گیرد. عاروان با تصریح بر اینکه خطر ابتلای بسیاری از معلولان زن و مرد به پوکی استخوان نگران کننده است، افزود: اکثر کودکان دارای معلولیت در خانواده‌های زیر خط فقر زندگی می‌کنند که از خرید لوازم روزانه مصرفی و مواد غذایی ضروری عاجز هستند که‌ به خاطر تأمین هزینه‌های درمان، بهداشتی، توانبخشی، رفت و آمد قطعاً بیش از دیگران در معرض آسیب جدی‌تر جسمی ناشی از تغذیه بد و بعضاً ناسالم قرار دارند. مدیرعامل جامعه معلولان در ادامه بر ضرورت استانداردسازی لوازم توانبخشی تأکید کرد و گفت: این مهم باید جدی گرفته شود چرا که اگر معلولی بر اثر تجهیزات غیراستاندارد دچار تشدید معلولیت شود خانواده و نظام سلامت کشور متحمل هزینه‌های هنگفت و مضاعف می‌شوند. عاروان پوشش حداکثری داروها و خدمات توانبخشی توسط بیمه‌ها را یکی از مطالبات جدی معلولان خواند و اضافه کرد: بسیاری از داروها و خدمات توانبخشی تحت پوشش بیمه نیستند و یا سهم پرداختی فرد معلول بسیار بالاست، بنابراین باید تدبیری در این خصوص به عمل آید که در سایه پوشش حداکثری بیمه‌ها، بخشی از بار سنگین هزینه‌های ناشی از معلولیت از دوش خانواده دارای فرد معلول برداشته شود. وی در پایان با بیان اینکه استانداردسازی نوعی پیشگیری است در تبیین این مهم گفت: از استانداردسازی به عنوان پیشگیری یاد می‌شود چرا که از یکسو با افزایش میزان رضایتمندی مددجویان در برخورداری و استفاده از تجهیزات باکیفیت، میزان و زمینه تشدید معلولیت‌ها و افزایش هزینه‌های تحمیلی بر خانواده‌ها و نظام بهداشتی و درمانی از میان برداشته خواهد شد.