یوگا؛ ورزشی که روان را صیقل می‌دهد

-در مورد ورزش یوگا و خاستگاه آن توضیح می‌دهید؟ یوگا به معنای یکتا شدن بدن و ذهن است که به تنهایی شامل تمرینات ذهنی، بدنی و هر دو آنها است. یوگا شیوه چندبعدی و چگونه زیستن است و فقط یک ورزش ساده نیست. باید با یوگا زندگی کرد و تأثیرات آن را تجربه کرد. یوگا از درس‌های ساده شروع و به‌تدریج به درس‌های پیچیده می‌رسد. در یوگا تمرینات جسمی، تمرکزی، تنفس عمیق و رهاسازیِ ذهن تمرین می‌شود تا افراد به آرامش و مراقبه دست پیدا کنند. البته جالب است بدانید به ورزش مدیتیشن هم مرتبط است؛ یعنی هرچه فرد در تمرینات یوگا شرایط بهتری داشته باشد، در مدیتیشن نیز موفق‌تر خواهد بود. ریشه این ورزش هند و بودایی است و قدمتش به پنج هزار سال پیش بازمی‌گردد. یوگا از دیرباز در ایران وجود داشته به طوری که ابوریحان بیرونی در زمینه یوگا کارهای زیادی انجام داده و کتاب ترجمه شده درمورد یوگا دارد و برای آموزش یوگا و برخی از سنن هندی‌ها به هند سفر می‌کند و این نشان می‌دهد که ایرانیان از قدیم‌الایام با یوگا آشنابوده‌اند. البته این آشنایی در دهه‌های اخیر شتاب گرفته و مردم نسبت به این ورزش بینش بیشتری پیدا کرده‌اند. در حال حاضر طرفداران این ورزش در کشور زیراندازهای خود را به فضای باز می‌برند و در پی کشش بدن و آرامش ذهن هستند. - یوگا چه اثرات روانی و جسمانی بر سلامت فرد دارد؟ تحقیقات انجام شده در مورد یوگا نشان می‌دهد این ورزش اثرات ضد استرس، اضطراب، وسواس، افسردگی و بیماری‌های روان تنی دارد و کاربرد آن بیشتر در مورد مشکلات روان تنی و بیماری‌های روانی است. البته قسمتی از یوگا بعد فیزیکی دارد که به آن آساناها یا نرمش‌های یوگا گفته می‌شود. آساناها اغلب تمرینات آرام، تمرکزی و به‌خصوص کششی هستند. چنین تمریناتی اگر به طور منظم ادامه داشته باشد، انعطاف‌پذیریِ عضلات و دامنه حرکتی مفاصل را تا حد زیادی بهبود می‌بخشند. فقط روزی بیست دقیقه تمرینات ورزش یوگا برای افراد تغییرات قابل توجهی در انعطاف‌پذیری و همچنین تعادل‌شان می‌شود. یوگا شامل بسیاری از حرکات کششی نرمشی و انعطافی است به طوری که هرکس در هر شرایطی می‌تواند یوگا انجام دهد. در باشگاه‌های ما هیچ وسیله‌ای نیست و این ورزش بسیار کم‌خرجی است که فرد می‌تواند در منزل انجام دهد و پیچیدگی خاصی هم ندارد. یوگا می‌تواند باعث ایجاد تعادل و آرامش و سلامتی شود. مهمتر اینکه مقاومت جسمانی و روحی انسان‌ها را برای مواجهه با سختی‌ها و ناهمواری‌های زندگی بالا می‌برد و برای کسانی که دچار بیماری‌های روحی و روان تنی و یا مسایل جسمی هستند می‌تواند مفید باشد. یوگا یک ورزش جسمانی نیست و در آن بیشتر تن وروان مهم است و شاید تنها ورزش روانی است که باعث افزایش تمرکز افراد و کنترل هیجانات و غلبه بر خشم و عصبانیت می‌شود. حدود 90 درصد از تمرینات یوگا تمرینات روحی روانی است زیرا فرد یاد می‌گیرد چگونه بر خشم و احساس گناهش غلبه کند و کنترل هیجاناتش را به دست آورد و تمرکز داشته باشد. بدون شک وقتی انتظارات و نگرش یک فرد از زندگی عوض می‌شود در شرایط روحی روانی او هم اثر می‌گذارد. - آیا یوگا در کنترل خشم و عصبانیت هم مؤثر است؟ وقتی من در درون خودم صلح و آرامش داشته باشم بدون شک در ارتباطات خودم هم نمی‌توانم پرخاشگر باشم. چیزی که ما در حال حاضر به آن نیازمندیم ارتباطات مسالمت‌آمیز و احساس آرامش است. در یوگا برخلاف سایر ورزش‌ها هیچ رقابتی وجود ندارد و انسان‌ها یاد می‌گیرند که چگونه بر خشم خود مسلط شوند. یوگا شیوه زیستن را طوری تنظیم می‌کند که همه در یک شرایط صلح آمیز در کنار هم باشند. - در مورداهمیت کلاس‌های آموزش یوگا هم توضیح می‌دهید؟ کلاس‌های یوگا زیر نظر انجمن یوگا و انجمن نیز زیر نظر فدراسیون ورزش‌های عمومی است. توصیه من برای کسانی که مایل به شرکت در کلاس‌های یوگا هستند این است که حتما در باشگاه‌هایی که مجوز و یا پروانه دارند و زیر دست مربیانی که کارت مربیگری دارند شرکت کنند زیرا مربیان آموزش ندیده عامل اصلی آسیب در حین انجام یوگا هستند. در واقع، بسیاری از مردم به مربیان اعتقادی ندارند، زیرا می‌ترسند مربیان به درستی آموزش ندیده باشند. آن‌ها فکر می‌کنند بهتر است یک تشک بخرند، یک ویدئوی آنلاین آموزش یوگا ببینند و شروع به ورزش کنند. اگرچه این کار خیلی هم ایده آل نیست، اما حتی ممکن است بهتر از گوش دادن به یک مربی آموزش ندیده باشد. از این رو بهترین حالت این است که بتوانید مربی‌ای را بیابید که می‌داند در حال انجام چه کاری هستید و می‌تواند به شما در یادگیری نحوه انجام درست تمرینات کمک کند. در حالی که آسیب‌های مچ دست، گردن، ستون فقرات و شانه‌ها در طول تمرینات یوگا رایج‌تر است، باید مطمئن شوید که مربی یوگا می‌داند چگونه به شما در انجام درست حرکات یوگا کمک کند. اگرچه استانداردها و حدود خاصی برای حرکات یوگا در نظر گرفته می‌شود، بازهم این خود افراد هستند که بهتر از هر کس دیگری می‌دانند که چه زمانی باید در حالت کشش باقی بمانند و چه زمانی آن را متوقف کنند. شایع‌ترین آسیب‌های یوگا در اثر کشش های مکرر و یا بیش از اندازه در مچ دست، شانه‌ها، گردن، ستون مهره‌ها، زانوها، عضلات همسترینگ و در مفصل ساکرو ایلیاک که ستون مهره را به لگن متصل می‌کند روی می‌دهد. بسیاری از افرادی که یوگا می‌کنند، هنگامی آسیب می‌بینند که سعی می‌کنند با شاگردان دیگر و یا با مربی خود رقابت کنند. یوگا مسابقه نیست. هرگز برای رقابت با دیگران به بدن خود فشار وارد نیاورید. بهتر است تنها قسمتی از یک فرم یوگا را به درستی بیاموزید تا اینکه کل یک فرم را در وضعیت بد و نادرست یاد بگیرید. به جای اینکه بر روی مقدار کشش بدن تمرکز کنید، بر روی تنفس خود تمرکز کنید. واقعیت این است که یوگا چه در بعد جسمانی، اجتماعی و روانی حرف‌های زیادی دارد و حرف اساسی یوگا در بهداشت روانی است و بهداشت روانی از التزامات زندگی تمام چوامع بشری است.