دود واردات بی رویه برنج در چشم همه

به گزارش آتیه‌آنلاین، بحث گلایه‌های برنج کاران در سال‌های اخیر موضوع جدیدی نیست و تقریبا همه در جریان نارضایتی شالیکاران از واردات بی رویه و ماندن برنج ایرانی در انبارها قرار گرفته‌اند. ماجرا از این قرار است که در سال‌های گذشته برنج وارداتی با قیمت و البته در بسیاری موارد با کیفیتی به مراتب پائین تر از برنج ایرانی وارد کشور شده و به نوعی بازار را در اختیار گرفته است. از سویی قیمت نمونه‌های خارجی پائین تر بوده و برای مردم خرید آن آسان‌تر است و از سوی دیگر نیز دلالان مختلفی از شرایط سوءاستفاده کرده و نمونه‌های خارجی را با برنج ایرانی ترکیب کرده و به اسم برنج ایرانی با قیمتی مضاعف به فروش می‌رسانند. بر این اساس کشاورزان که با کاهش فروش مواجه می‌شوند به نوعی ضرر می‌کنند و در موارد متعدد خریداران این بازار نیز متضرر می‌شوند چراکه پول محصول ایرانی را پرداخت کرده و برنجی که با نمونه هندی و پاکستانی ترکیب شده را خریداری می‌کنند. واردات بی رویه برنج بنابر آمار اعلامی وزارت جهاد سالانه ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزارتن برنج برای ذخایر استراتژیک نیاز داریم که متاسفانه در سنوات گذشته یک میلیون و ۷۰۰ هزارتن تا ۲ میلیون تن برنج وارد شده است. این را قاسم پیشه‌ور، رئیس نظام صنفی کشاورزی گفته و تاکید دارد: «تدابیر لازم برای تولید برنج همچون طرح ملی جامع آب و آب بندان‌ها باید انجام شود تا تولید برنج افزایش یابد، به طور کلی اگر زیرساخت در استان‌های شمالی فراهم شود به طوریکه ۵۰ درصد منابع واردات برنج به تولید داخل تخصیص شود تا زیرساخت‌های لازم همچون زهکشی کانال‌ها یا لایروبی آب بندها فراهم شود، به سهولت امکان تامین برنج از استان‌های شمالی وجود دارد.» آذر ماه سال گذشته نیز رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس یازدهم در گفتگویی با آتیه‌آنلاین از بروز تخلفاتی در زمینه واردات برنج خبر داده و گفته بود: «نیاز کشور به واردات برنج رقمی بین ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تن است اما اکنون در این بخش تخلفاتی صورت گرفته و در دو مورد واردات ۴۰۰ هزار تنی و ۱/۱ میلیون تنی داشته‌ایم که این موضوع در دست پیگیری قرار دارد.» محمد جواد عسکری همچنین تاکید کرده بود: «سالانه به حدود ۳/۲ میلیون تن برنج در کشور نیاز داریم که از این میزان حدود ۲/۲ میلیون تن در داخل کشور تولید شده و مابقی آن از طریق واردات تامین می‌شود و اجازه نخواهیم داد واردات بی‌رویه صورت گیرد.» بر این اساس طی سال گذشته به دلیل حجم واردات صورت گرفته و کاهش تقاضا در بازار، قیمت برنج ایرانی تاحد قابل توجهی با کاهش مواجه شد هرچند که با این وجود برخی کارشناسان بر این باورند که با مدیریت بازار توسط دولت، با وجود کاهش ۴۰ درصدی واردات برنج در یک سال گذشته، قیمت برنج ایرانی ۹ درصد پایین آمده است. البته آمارهایی که اردیبهشت ماه امسال از سوی گمرک منتشر شده گویای آن است که با کاهش ۶۶۰هزار تنی واردات برنج؛ ارزبری آن در یک‌سال اخیر ۸۳۰ میلیون دلار کمتر شده است. بدین ترتیب در شرایطی که فعالان بازار همچنان به واردات بی رویه برنج اعتقاد دارند براساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، سال گذشته یک‌ میلیون و ۱۱۷هزار تن برنج به ارزش یک‌ میلیارد و ۳۰۵ میلیون و ۹۸۵ هزار دلار وارد کشور شده، این درحالی است که در همین بازه زمانی در سال ۱۴۰۱ چیزی حدود یک‌ میلیون و ۷۸۰هزار تن از این کالای اساسی به ارزشی بالغ بر دو میلیارد و ۱۳۷میلیون دلار وارد کشور شده بود. بنابراین واردات برنج طی یک‌سال گذشته با کاهش ۳۷ درصدی به لحاظ وزنی و کاهش۴۰ درصدی به لحاظ ارزشی روبرو بوده است. برنج وارداتی از کدام کشورها می‌آید؟ درباره مبداء برنج‌های وارداتی نیز آمارهای منتشر شده از سوی گمرک گویای آن است که در یکسال گذشته ۶۷۳هزار و ۹۴۲ تن برنج به ارزش ۷۷۰میلیون و ۹۳۲هزار دلار از مبدا هند، ۳۳۶هزار و ۵۷۵ تن برنج به ارزش ۴۱۰میلیون و ۸۴۱هزار دلار از مبدا پاکستان، ۷۱هزار و ۶۷۸ تن برنج به ارزش ۸۰میلیون و ۲۰۹هزار دلار از مبدا امارات، ۳۳هزار و ۴۳۴ تن برنج به ارزش ۴۲میلیون و ۴۴۰هزار دلار از مبدا مناطق آزاد و ویژه و درمجموع یک هزارو ۴۸۸ تن برنج به ارزش یک‌ میلیون و ۵۶۳ هزار دلار برنج از مبدا سه کشور تایلند، تایوان و عراق به کشورمان وارد شده است. در این میان مسیح کشاورز، دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران نیز دی ماه سال گذشته از واردات ۸۰۵ هزار تن برنج خارجی در سال قبل خبرداده بود. وی در پاسخ به انتقاداتی که درباره واردات انحصاری برنج از سوی برخی برندها مطرح شده بود، پاسخ داد: « ۱۴۹ شرکت در حوزه واردات برنج فعالیت دارند.» اما هر ساله به منظور حمایت از تولید داخلی ممنوعیت واردات در فصل برداشت از ابتدای مردادماه تا پایان آذرماه اعمال می‌شود. به گفته کشاورز در سال ۹۹ و انتهای دولت دوازدهم با تغییر نرخ ارز ترجیحی برنج به نیمایی به دلیل کمبود نقدینگی شرکت‌های واردکننده، واردات کاهش یافت به طوری که مجموع واردات در آن زمان به ۵۰۳ هزار تن یعنی کمتر از ۵۰ درصد نیاز داخلی کشور رسید. وی ادامه داد: «کمبود برنج خارجی در بازار سال ۱۴۰۰ موجب گرانی ناگهانی برنج تولید داخل شد، بنابراین دولت با ورود به این موضوع با عرضه برنج خارجی ذخایر احتیاطی و قیمت‌گذاری دستوری تلاش در متعادل سازی بازار این محصول کرد و این روند در سال ۱۴۰۱ ادامه پیدا کرد.» حال و در سال ۱۴۰۳ نیز همچنان از نظر عرضه برنج ایرانی کمبود خاصی در بازار حس نمی‌شود اما برخی شالیکاران نسبت به ماندن محصولاتشان در انبارها گله‌مندند و معتقدند کاهش قیمت برنج و نبود مشتری در سایه واردات بی رویه از مهم‌ترین مشکلات کشاورزان محسوب می‌شوند.