نگاهی به دستاوردهای سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۲

به گزارش آتیه آنلاین، بدون تردید، رشد نرخ بیمه‌شدگان در دولت سیزدهم، یکی از اصلی‌ترین دستاوردهای سازمان تأمین اجتماعی است؛ افزایش شمار بیمه‌شدگان از ابتدای کار این دولت آغاز شده و با قدرت و توانمندی قابل قبول در سال جاری ادامه داشته است. براساس آمارهای رسمی، هدف‌گذاری سازمان تأمین اجتماعی، جذب حدود یک میلیون و ۶۵۰ هزار نفر بیمه‌شده جدید در سال جاری بوده که براساس داده‌های اعلامی، این هدف تا حدود زیادی محقق شده است. در روزهای پایانی بهمن ماه، میرهاشم موسوی، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در این رابطه گفت: «با پیگیری راهبردهای تحولی، بالغ بر ۲.۳ میلیون نفر از ابتدای دولت تا امروز پوشش بیمه‌ای جدید در تأمین ‌اجتماعی صورت گرفته است. جذب این تعداد بیمه‌شده جدید از ابتدای این دولت، معادل عملکرد هفت سال در دولت‌های قبلی است». «گسترش پوشش بیمه‌ای سازمان تامین اجتماعی» قبل از هرچیز، حرکت در مسیر الزامات و اهداف اصل ۲۹ قانون اساسی است؛ این اصل فرادستی تاکید دارد «برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، از کار افتادگی، بی‌سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی درمانی و مراقبت‌های پزشکی به صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی» و به گفته علیرضا حیدری، کارشناس رفاه و تأمین اجتماعی، «ابلاغ سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی در فروردین ماه ۱۴۰۱ از سوی مقام معظم رهبری، راهبردهای کلان تعهد به اصل ۲۹ قانون اساسی را به شیوه‌ای روشن و صریح تعریف کرده است». این کارشناس حوزه رفاه در گفت‌وگو با آتیه آنلاین افزود: «در عین حال باید بدانیم تمام بار اجرایی تعهد به اصل ۲۹ قانون اساسی یا تبلور آن در سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی، برعهده سازمان تأمین اجتماعی به عنوان یک نهاد بیمه‌گر عمومی و بین‌النسلی نیست. وظیفه بخش عمده‌ای از گسترش ضریب نفوذ بیمه و حمایت‌های تأمین اجتماعی بر عهده دولت‌هاست؛ با این حال، رویکرد اخیر این نهاد بیمه‌گر در گسترش شمول بیمه، یک اتفاق مثبت است که به روش‌های مختلف اجرایی شده است». او از «بیمه‌های توافقی سازمان تأمین اجتماعی» و «افزایش نرخ بیمه‌شدگان در کارگاه‌های مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی» را دو رویکرد اصلی در گسترش ضریب نفوذ صندوق بیمه‌گر تأمین اجتماعی در جامعه هدف مشخص خود دانست و در این رابطه تصریح کرد: «جذب بیمه‌شدگان جدید، منابع ورودی صندوق تأمین اجتماعی را به میزان معناداری افزایش می‌دهد و در نتیجه آن، از بحرانِ ناترازی در این صندوق مادر جلوگیری می‌شود». «افزایش ورودی‌های ریالی صندوق تأمین اجتماعی از محل جذب بیمه‌شدگان جدید» اتفاق مثبتی است که در سال جاری و به طور مشخص از ابتدای روی کار آمدن دولت سیزدهم در دستور کار قرار گرفته است؛ داده‌های آماری سازمان تأمین ‌اجتماعی نشان‌دهنده افزایش چشمگیر تعداد بیمه‌شدگان این نهاد بیمه‌گر در مدت ۲.۵ سال گذشته است که از این طریق، بیش از ۴۹ هزار میلیارد تومان برای ایفای تعهدات و اجرای به موقع خدمات به منابع ریالی ماهانه این سازمان افزوده شده است. براساس این داده‌ها، در حال حاضر ۴۷ میلیون نفر از جمعیت بیش از ۸۴ میلیون نفری کشور، تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی هستند اما با این وجود، گسترش چتر بیمه‌ای و جذب بیمه‌شدگان جدید، همچنان راهبرد اصلی این سازمان است. «بیمه‌های توافقی» یکی از راهبردهای اساسی برای جذب بیمه‌شدگان جدید و خلق منابع ریالی است؛ در آذرماه امسال، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرد «ورزشکاران و فعالان ورزشی زیر پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار می‌گیرند». براساس این دستور اداری، چنانچه ورزشکاران دارای رابطه کاری و مزدبگیری با کارفرما باشند، از مصادیق بند «الف» ماده ۴ قانون تأمین ‌اجتماعی تلقی می‌شوند که در این صورت با توجه به ماهیت این نوع بیمه (اجباری) کارفرمایان مربوطه مکلف هستند نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمه افراد موردنظر مطابق مواد ۲۸، ۳۰، ۳۶ و ۳۹ قانون تأمین‌اجتماعی اقدام کنند. در این دستور اداری همچنین تصریح شده است امکان پذیرش و بیمه‌پردازی سایر فعالان حوزه ورزش نیز که فاقد رابطه کاری و مزدبگیری با کارفرمایی مشخص هستند در قالب بیمه‌های اختیاری و به‌صورت گروهی (توافقی) یا انفرادی (صاحبان حرف و مشاغل آزاد و ادامه بیمه به طور اختیاری) فراهم است. در ادامه، در آغاز بهمن ماه سال جاری، سازمان تأمین‌ اجتماعی اعلام کرد: «براساس توافق این سازمان و صندوق اعتباری هنر، همه هنرمندان، نویسندگان و روزنامه‌نگاران فاقد پوشش بیمه، علاوه بر روش‌های قبلی می‌توانند در قالب بیمه توافقی و با معرفی صندوق بیمه اعتباری هنر نیز تحت پوشش خدمات بیمه‌ای و درمانی تأمین‌اجتماعی قرار گیرند». علیرضا حیدری، بیمه‌های توافقی را «راهکاری با کارآیی مناسب برای ترغیب گروه‌های مختلف به بیمه‌پردازی» توصیف کرد و در این رابطه گفت: «در بیمه‌های توافقی گروه‌های مختلف مثل هنرمندان یا ورزشکاران، بر سر رقم حق بیمه با سازمان تأمین اجتماعی به توافق می‌رسند و از مزایای تأمین اجتماعی براساس این توافق دوجانبه بهره‌مند می‌شوند؛ بیمه‌های توافقی یکی از راهکارهای شناخته شده استاندارد و جهانی برای توسعه ضریب نفوذ بیمه‌های اجتماعی هستند و سازمان تأمین اجتماعی با به‌کارگیری این راهکار می‌تواند گروه‌های مختلف را به زیر چتر بیمه بیاورد». «شفافیت و توسعه سامانه‌های تأمین اجتماعی»، یکی دیگر از دستاوردهای این سازمان است که در سال جاری تداوم داشته است؛ ارسال برخط لیست بیمه، مشاهده برخط سوابق بیمه و ارتباط پیامکی شعب تأمین اجتماعی با بیمه‌شدگان که به تازگی برقرار شده، روش‌های موثری برای کاهش تخلفات بیمه‌ای کارفرمایان و افزایش آگاهی بیمه‌شدگان است. شعب تامین اجتماعی اخیراً از ارسال پیام کوتاه برای اطلاع‌رسانی بیمه‌شدگان استفاده می‌کنند؛ در این پیام‌های کوتاه، ارسال لیست بیمه ماهانه توسط کارفرما و نوع و مبلغ حق بیمه به کارگر اطلاع داده می‌شود و به این وسیله، اقدام به موقع کارگر درصورت قصور کارفرما یا ارسال اشتباه عنوان شغلی، تسهیل شده است. در مجموع، عملکرد تأمین اجتماعی در سال جاری را می‌توان «نسبتاً قابل قبول» و «در مسیر رشد» توصیف کرد؛ با این حال علیرضا حیدری تصریح کرد «امیدواریم در سال آینده ایجاد یک نظام تأمین اجتماعی چندلایه، فراگیر و کارا براساس الزاماتِ سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی و با حفظ استقلال سازمان تأمین اجتماعی در دستور کار قرار گیرد تا تحقق الزامات اصل ۲۹ قانون اساسی و حمایت از گروه‌های در معرض خطر و آسیب‌پذیر، جامه عمل بپوشد و عینیت یابد».