روزهای گرم و خطرات اشعه‌های ماوراء بنفش (UV)

در تازه‌ترین اخباری که در مورد گرمای روزهای پیش رو وجود دارد، وزارت بهداشت با توجه به هشدار هواشناسی خواست حتی الامکان بین ساعات ۱۰ تا ۱۶ از منزل خارج نشویم، چون در سه روز آینده گرمای هوا ادامه دارد. چه کسانی در خانه بمانند؟ با ادامه گرمای تابستان هشدارهای ایمنی برای حفظ سلامتی در برابر گرما هم ادامه دارد، امروز وزارت بهداشت با توجه به هشدار هواشناسی مبنی بر گرم شدن هوا در سه روز آینده نسبت به سلامت کودکان زیر ۴ سال، افراد بالای ۶۵ سال و افرادی که بیمارهای پر خطری مثل بیماران قلبی، دیابتی و فشار خون دارند، با تاکید بیشتری خواست که در معرض گرما قرار نگیرند چون در خطر گرمازدگی هستند. بنابراین با توجه به پیش‌بینی‌ها و تغییر وضع هشدارها هواشناسی از زرد به نارنجی که زنگ خطری برای سلامت هر یک از ما و اطرافیانمان بود مطالبی با عنوان برای روزهای گرم زرد چه کنیم؟ و هشدارهای سازمان هواشناسی و سازمان بهداشت جهانی در مورد گرمازدگی در سایت آتیه‌نلاین منتشر شده است. تعطیلی به خاطر گرما در حال حاضر هم وزیر بهداشت با اشاره به عوارض گرمای بی‌سابقه هوا برای سلامت، از پیشنهاد این وزارتخانه به هیات دولت با هدف تعطیلی آخر هفته در مناطقی که دمای بالاتر از ۴۰ درجه را تجربه می‌کنند، خبر داده است. همچنین گودرزی نماینده درود، پیشنهاد نمایندگان مجلس به دولت را رسانه‌ای کرد و گفت: درشرایطی که افزایش دمای هوا سلامتی مردم را به خطر می‌اندازد، دولت برای صرفه‌جویی و حفظ سلامت مردم ادارات را تعطیل کند. سعیدی نماینده چابهارهم تاکید کرده: تعطیلی ادارات با توجه به گرمای بی‌سابقه هوا ضروری است. در حالی که برخی از مسئولان از ضرورت تعطیلی ادارات صحبت می‌کنند لازم است ما هم در مورد گرمازدگی بیشتر بدانیم، چون یکی از عوارض و نتایج زود اثر روزهای گرم است که جان هر کدام از افرادی که در معرض گرمای کم‌سابقه قرار دارند را تهدید می‌کند. روزهای گرم و میزان ماورا بنفش علاوه بر این لازم است بدانیم گرمازدگی فقط یکی از خطراتی است که در روزهای گرم، افراد را تهدید می‌کند و در روزهای پیش‌رو میزان اشعه‌ ماورا بنفش (UV) هم بیشتر است. علت این موضوع به دو عامل مربوط می‌شود: اول- زاویه مستقیم خورشید که در روزهای گرم بیشتر می‌شود. این به معنی این است که اشعه‌های مضر کمتر جذب جو می‌شود و مقدار بیشتری از لایه‌های جوی عبور می‌کنند و بیشتر به سطح زمین می‌رسند. دوم- کاهش ابر است که در روزهای گرم، تعداد ابرها و نزدیکی آن‌ها به سطح زمین کمتر می‌شود. ابرها تا حدی می‌توانند اشعه‌های ماورا بنفش را پراکنده کنند تا مقدار کمتری از آن به زمین برسد. اما شاید بپرسید این افزایش اشعه ماورا بنفش که تاثیری دارد؟ آسیب‌های اشعه ماورا بنفش (UV) می‌توانند به دو صورت ظاهر شوند: آسیب‌های ناشی از برخورد ناگهانی که زود ظاهر می‌شود و بر اثر برخوردهای شدید و ناگهانی با اشعه‌های UV می‌توانند آسیب‌هایی مانند سوزش‌های آفتاب (سوختگی پوست) را در عرض چند ساعت یا چند روز ایجاد کنند. این نوع آسیب‌ها به طور معمول در زمان‌هایی که اشعه‌های UV بسیار قوی‌تر هستند مثلاً در ساعاتی که خورشید بالاتر است اتفاق می‌افتد. آسیب‌های ناشی ازبرخورد مداوم، آسیب‌های اشعه‌های UV نیز می‌توانند به مرور و ناشی از برخورد مداوم نور خورشید در طول زمان ایجاد شوند. مثلاً اگر فرد به طور مکرر در زمان‌های طولانی در معرض اشعه‌های UV قرار گیرد، احتمال ایجاد چروک‌های زودرس، افتادگی پوست و افزایش خطر سرطان پوست بالا می‌رود. این نوع آسیب‌ها به کم‌کم و در طول زمان نمایان می‌شوند. به صور خلاصه، برخی از آسیب‌های اشعه‌های UV می‌توانند ناگهانی و در مدت کوتاهی ظاهر شوند، در حالی که برخی دیگر به تدریج و با تکرار برخورد ظاهر می‌شوند. به همین دلیل، اهمیت استفاده از محافظت‌های مناسب در برابر اشعه‌های UV، به ویژه در زمان‌های کوتاهی که تابش آفتاب بیشتر است و در طولانی مدت‌ هرکدام از اهمیت ویژه‌ای دارد و بسیار مهم است. همانطور که در بالا خواندید در روزهای گرم، میزان اشعه‌ی ماورا بنفش بیشتر است که قاعدتا در چنین شرایطی نیازمند محافظت بیشتر پوست و چشمان در برابر این نوع اشعه‌ها هستیم، از این رو، در این روزها استفاده از لوازم ضد آفتاب و عینک‌های آفتابی با فیلتر محافظتی مناسب می‌تواند مفید واقع شود و بیشتر مورد تاکید است. چه وقتهایی اشعه‌ ماورا بنفش بیشتر است؟ از آنجایی که تابستان هنوز به نیمه نرسیده و به طور دقیق مشخص نیست چند روز گرم دیگر در پیش داریم لازم است بدانیم به طور کلی در طول روز و زمان‌هایی از روز که خورشید در بالاترین زاویه خود را از آسمان قرار دارد (معمولاً اواخر صبح تا اوایل بعد از ظهر)، مقدار اشعه‌های بیشتر است. همچنین ارتفاع از سطح دریا هم در میزان UV تاثیر مستقیم دارد. یعنی اشعه ماورا بنفش که جزو آسیب‌های خورشید محسوب می‌شود در ارتفاعات بالاتر از سطح دریا بیشتر خواهد شد. چون غلظت جو هوا کاهش می‌یابد و در نتیجه اشعه‌های کمتری را جذب می‌کند. بنابراین، اگر در مناطقی زندگی می‌کنید که سطحشان از دریا بالاتر است یا قصد سفر به این مناطق را دارید به خاطر داشته باشید که اشعه‌های UV قوی‌تر هستند و نیاز به محافظت بیشتر دارید. یکی دیگر از عوامل افزایش این اشعه مضر فصل تابستان است، در فصل تابستان و در روزهای گرم، خورشید بیشتر می‌تابد و اشعه‌های UV نیز بیشتر خواهند بود. نزدیکی به خط استوا دیگر عامل افزایش اشعه‌های ماورا بنفش است و چون مناطقی که نزدیک به خط استوا قرار دارند، مقدار بیشتری از اشعه‌های UV تابیده می‌شوند که دلیل این اتفاق هم زاویه مستقیم خورشید و نزدیکی به مرکز تابش خورشید، پس اشعه‌های در این نواحی قوی‌تر هستند. یکی دیگر از زمان‌هایی که با افزایش اشعه‌های مضر روبرو هستیم زمانی است که شاهد کاهش ابر باشیم، این دو با هم را با هم رابطه عکس دارند، یعنی اگر ابرها کمتر باشند، میزان اشعه‌های UV افزایش می‌یابد، دلیل این اتفاق هم تابش مستقیم خورشید به به سطح زمین است. به طور کلی، در شرایطی که خورشید بیشتر می‌تابد، مثلاً در زمان‌های گرمتر روز، در فصل تابستان، و در مناطق با ارتفاع بالا و کمتر ابر، میزان اشعه‌های ماوراء بنفش نسبت به سایر شرایط بیشتر است. از این رو، در این شرایط به ویژه نیازمند محافظت بیشتر پوست و چشمان خود در برابر این نوع اشعه‌ها هستیم که راحت‌ترین راه استفاده از عینک آفتابی استاندارد در برابر اشعه‌های مضر خورشید و کرم ضدآفتاب و تمدید آن پس از مدت مقرر است،‌ همچنین در کنار این موارد استفاده از کلاه نقاب‌دار راهی است که می‌تواند موثر باشد. افزایش مصرف در کنار خطر گرمازدگی افزایش مصرف برق و آب یکی دیگر از نتایج روزهای پیش رو است به نحوی که حد نصاب مصرف برق درکشور در کمتر از یک ماه چند بار شکسته شد و به عدد ۷۲ هزار و ۷۰۰ مگاوات رسید، این میزان مصرف ۲ هزار و ۷۰۰ مگاوات بیشتر از سال گذشته است. در چنین شرایطی احتمال خطر آتش‌ گرفتن، به ویژه لوازم خنک‌کننده که روی پشت بام قرار دارند افزایش می‌یابد به همین دلیل تعمیر و سرویس کولرها باعث کاهش خطر خواهد شد. همچنین آبفای استان تهران نیز در روزهای گذشته اعلام کرد میزان مصرف آب آشامیدنی تهران رکورد ۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیون لیتر در روز را شکست. در عین حال احتمال رکورد شکنی‌های دوباره مصرف برق و آب وجود دارد چون رئیس مرکز ملی اقلیم برای دو هفته اول مردادماه دمایی بیش از حد نرمال و گرم‌ترین روزهای سال را پیش‌بینی کرده بود که دمای هوا در تهران ممکن است طی روزهای آینده به ۴۰ درجه سلسیوس و حتی بالاتر برسد.