تأثیرات منفی هوش مصنوعی بر اشتغال جهانی

تا یکی‌دو سال پیش، بیشتر مردم تصور می‌کردند که هوش مصنوعی صنایعی را که به نیروی کار نسبتاً کم‌مهارت یا کارهای بسیار فرایندمحور مانند تجارت مالی و رادیولوژی وابسته‌اند، مختل می‌کند، اما اکنون به‌نظر می‌رسد صنایع خلاق مانند رسانه‌ها و تبلیغات، کسب‌وکارهای خدمات شخصی مانند آموزش و مشاوره مالی و حتی بخش‌های مهارتی خاص مانند تحقیق و توسعه دارویی و علوم کامپیوتر هم در معرض خطر هستند. در همین رابطه یک مقام ارشد صندوق بین‌المللی پول، نسبت به خطرات ایجاد اختلال اساسی در بازار کار ناشی از هوش مصنوعی مولد هشدار داد. این مقام از سیاست‌گذاران خواست تا خیلی زود قوانینی را برای کنترل فناوری جدید تنظیم کنند. فناوری خطرناک «گیتا گوپینات»، مشاور اقتصادی و مدیر بخش تحقیقات صندوق بین‌المللی پول، در مصاحبه‌ای با فایننشال تایمز، گفت: «پیشرفت‌های اخیر در هوش مصنوعی، به‌ویژه آن‌هایی که مبتنی بر مدل‌های زبان بزرگ مانند (ChatGPT) هستند، اگرچه می‌توانند بهره‌وری و بازده اقتصادی را افزایش دهند، اما در عین حال خطرات این فناوری بسیار بزرگ است. شاید این خطرات قطعی نباشد، اما به این معنا هم نیست که به‌اندازه‌کافی فرصت داریم تا منتظر بمانیم و به سیاست‌هایی که در آینده اعمال خواهیم کرد فکر کنیم.» معاون اول مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول در ادامه اضافه کرد: «ما به دولت، نهادها و سیاست‌گذارانی نیاز داریم که در همه زمینه‌ها به‌شکل قانونی و به‌سرعت عمل کنند و برای هرگونه اختلالات احتمالی و اساسی متأثر از هوش مصنوعی در بازار کار نیز آماده باشند.» گوپینات همچنین در مورد هوش مصنوعی هشدار می‌دهد که قابلیت‌های فناوری جدید می‌تواند باعث شود تا کارگران به‌طور دسته‌جمعی کار خود را از دست بدهند که این مسئله آشوب‌های اجتماعی را در پی خواهد داشت. اتوماسیون ناکارآمد در حال حاضر حدود دوسوم مشاغل حداقل در آمریکا در معرض اتوماسیون توسط هوش مصنوعی قرار دارند. گوپینات معتقد است اتوماسیون در تولید، طی دهه‌های گذشته یک داستان اخطارآمیز و هشداردهنده بوده، زیرا اقتصاددانان پیش‌بینی کرده بودند که کارگران اخراج‌شده از خطوط تولید خودرو، قطعاً فرصت‌های کاری بهتری در سایر صنایع پیدا می‌کنند، اما این فرضیه کاملاً اشتباه بود. این شکست که یک بحران بزرگ مالی ایجاد کرد واکنش جهانی علیه این فناوری را در پی داشت. برای جلوگیری از تکرار تاریخ، گوپینات از دولت‌ها خواست که «شبکه‌های اجتماعی ایمن» را برای کارگران آسیب‌دیده از هوش مصنوعی تقویت کنند و در عین حال روی سیاست‌های مالیاتی کار ‌کنند؛ به این معنا که برای شرکت‌هایی که کارمندان را با ماشین‌ها جایگزین می‌کنند، پاداشی در نظر نگیرند. او به سیاست‌گذاران هشدار داد که نسبت به ایجاد برخی شرکت‌ها با موقعیت فناوری جدید، هوشیار باشند. اتحادیه اروپا به‌تازگی قانون جدیدی برای تنظیم هوش مصنوعی پیشنهاد کرده که به گفته این اقتصاددان «شروعی دلگرم‌کننده» بود، اما هنوز کافی نیست. گوپینات در سخنرانی‌های خود به مطالعات متعددی اشاره کرد که تأثیرات اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی را بررسی می‌کرد؛ از جمله گزارش شرکت خدمات مالی و بانکداری آمریکایی «گلدمن ساکس» مبنی بر اینکه تخمین زده می‌شود ۳۰۰ میلیون شغل می‌توانند با استفاده از هوش مصنوعی خودکار شوند و این اتفاق منجر به بهره‌وری بالاتر و افزایش هفت درصدی تولید جهانی در طی یک دهه خواهد شد که البته موج بیکاری برای بسیاری از کارگران را در پی خواهد داشت. او می‌گوید: «هوش مصنوعی می‌تواند به‌همان اندازه که انقلاب صنعتی مخرب بود، مخرب باشد. زیرا حدود ۳۰۰ میلیون نفر در جهان در معرض ازدست‌دادن شغل خود هستند.» گوپینات می‌گوید فناوری‌های جدیدی مانند (ChatGPT) که «جذابیت گسترده‌ای» دارند باید از پیشرفت‌های دیگر مانند ماشین‌های خودران جدی‌تر گرفته شوند. زیرا وقتی یک فناوری به‌عنوان فناوری چندمنظوره رفتار می‌کند، قطعاً می‌تواند تأثیر گسترده‌ای بر اقتصاد داشته باشد.