سودان برای قحطی آماده می‌شود

پیش از شروع جنگ بین گروه‌های مسلح ‌هم اوضاع اقتصادی این کشور چندان جالب نبود و سودان رکود اقتصادی بزرگی را تجربه می‌کرد. اقتصاد سودان به‌دنبال بحرانی که به سال‌های آخر حکومت عمرالبشیر و آشفتگی پس از سرنگونی او در سال ۲۰۱۹ بازمی‌گردد، راکد شده بود و حالا درگیری‌ها ‌و اعلام وضعیت حکومت‌نظامی این بحران را تشدید کرده است. جنگ علیه شهروندان ده‌ها هزار نفر در حال حاضر از خشونت در خارطوم و شهرهای دیگر گریخته‌اند و میلیون‌ها نفر دیگر در خانه‌های خود پناه گرفته‌اند. صدای حملات هوایی و گلوله‌باران در سراسر محله‌های شهرهای مختلف به گوش می‌رسد. همین مسئله باعث شده تا حمل‌ونقل کالا با پرسه‌زدن سربازان و گاه حضور باندهای خلافکار در خیابان‌ها کند شود. شبکه‌های مخابراتی غیرقابل اعتماد شده‌اند و برخی از شهروندان شروع به جیره‌بندی آب و غذا کرده‌اند. مردم می‌گویند از کمبود کالا و حقوق دریافتی خود در رنج هستند و به‌شدت احساس خطر می‌کنند. گویا این جنگ، جنگ علیه شهروندان سودان است. سودان در حال حاضر یکی از صادرکنندگان مهم صمغ عربی، کنجد، بادام‌زمینی و احشام است و ظرفیت تبدیل‌شدن به یک صادرکننده‌ عمده‌ محصولات کشاورزی و دام را دارد، اما اقتصاد این کشور به‌دلیل چندین دهه تحریم و انزوای بین‌المللی و همچنین فساد عمیق در سیستم حکمرانی کشور نتوانسته پیشرفت چشمگیری داشته باشد. بیشتر سودانی‌ها سال‌ها با تورم افسارگسیخته، کاهش شدید ارزش پول و کاهش استانداردهای زندگی دست‌وپنجه نرم کرده‌اند. بنا بر آمار حدود یک‌سوم از جمعیت ۴۶ میلیونی این کشور برای زندگی به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند. همچنین از آنجایی که رویه‌های بانکی و گمرکی در خارطوم، پایتخت این کشور متمرکز شده‌اند، این درگیری‌ها جریان‌های تجاری در داخل و خارج از کشور آفریقای شرقی را با مشکل مواجه کرده است. در حالی که بندر اصلی کشور در دریای سرخ همچنان در حال فعالیت است، حداقل یک شرکت بزرگ کشتیرانی به نام «مرسک» گفته که سفارش‌گیری را تا اطلاع ثانوی متوقف کرده است. چالش مواد غذایی گزارش‌ها نشان می‌دهد که واردات گندم، کلید امنیت غذایی سودان، با مشکلات جدی روبه‌رو شده است. «علا عز»، دبیرکل فدراسیون اتاق‌های بازرگانی مصر گفته که واردات کالا از طریق مرز زمینی با مصر، جایی که ده‌ها هزار سودانی به‌سمت شمال گریخته‌اند، کاهش یافته است. علاوه بر این واردات کالاهایی مانند آرد از مصر نیز با مشکل روبه‌رو شده است. به‌طور معمول ماهانه حدود ۱۰هزار تن آرد به سودان صادر می‌شده که طبق گفته‌ها اکنون این مبادله تجاری متوقف شده است. تاجران مصری خارطوم را ترک کرده‌اند و رانندگان حاضر نیستند برای انتقال کالاها به پایتخت ریسک کنند. تاجران و صادرکنندگان کالا خارطوم را تا اطلاع ثانوی ترک کرده‌اند و نمی‌خواهند که در یک میدان جنگی به دام بیفتند. در پی جنگ ویرانگر بین نظامیان این کشور، اقلامی‌ مانند آرد و سبزیجات در خارطوم با افزایش قیمت همراه بوده و صف‌های طولانی در مقابل نانوایی‌ها و سوپرمارکت‌های پایتخت تشکیل شده‌اند. خبرنگار رویترز گزارش کرده که قیمت یک کیلوگرم گوشت گوسفند ۳۰ درصد افزایش داشته و به بالای ۷ دلار رسیده است. همچنین قیمت هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی دو برابر شده و به بالای یک دلار رسیده است. طبق گزارشات، افزایش قیمت سوخت در بازار سیاه یکی از دلایل این گرانی‌هاست. در حال حاضر یک گالن سوخت تا ۶۷ دلار در سودان مبادله می‌شود. علاوه بر این برخی از صاحبان کسب‌وکار گزارش کرده‌اند که به‌خاطر ترک شهرها توسط شهروندان تقاضا برای کالا کاهش یافته و تقریباً اکثر مردم، شهرهای بزرگ را ترک کرده‌اند. ارزش پوند سودان از سال ۲۰۱۸ حدود ۶۰۰ درصد در برابر دلار کاهش داشته و اکثر مردم پول خود را به‌صورت دلار پس‌انداز می‌کنند. جنگ داخلی باعث شده این وضعت بحرانی‌تر شود، تا جایی که مردم با مشکل نقدینگی روبه‌رو هستند و نرم‌افزارهای پرداخت الکترونیک هم در این کشور با قطعی‌های طولانی همراه است. بانک مرکزی سودان اعلام کرده که در تلاش است تا دفتر بانک مرکزی این کشور را به‌طور موقت به خارج از خارطوم منتقل کند. این در حالی است که دو طرف درگیری‌ها یکدیگر را به غارت بانک‌ها متهم می‌کنند. برخی کارشناسان احتمال می‌دهند سیستم بانکی سودان با تعطیلی کامل روبه‌رو شود. در شهرهای دیگر مانند شهر اتباره در شمال شرق خارطوم در حالی که مردم مجبورند در صف‌های طولانی برای دریافت پول نقد بایستند، بانک مرکزی محدودیت‌هایی را برای برداشت پول توسط مردم وضع کرده است. مردم همچنین حقوق‌های خود را دریافت نکرده‌ و سیستم‌های بانکی در اکثر مناطق به آن‌ها خدمات کامل ارائه نمی‌دهند. همین امر بحران‌های اقتصادی در سودان را بیش‌ازپیش تشدید کرده است.