رشد اقتصاد و رفاه خانوار از درگاه اشتغال خانگی

امکان بهره‌مندی از فرصت ایجاد شغل در قالب مشاغل خانگی و به دست آمدن موقعیت اشتغال به‌ویژه برای جامعه زنان را که بخش عمده‌ای از فعالان این حوزه را شکل داده‌اند، باید در کنار توسعه اشتغال و تولید، زمینه تقویت اقتصاد و تثبیت رفاه خانوار محسوب کرد. از آنجا که موضوعات مرتبط با اشتغال در سال‌های گذشته به چالش افراد در سن کار در قالب گروه‌های مختلف اجتماعی به‌ویژه زنان تبدیل شده است، بستر پرظرفیتی مانند مشاغل خانگی برای بخش قابل توجهی از افراد، فرصتی برای اشتغال و دستیابی به درآمد ثابت به شمار می‌رود. در این بین براساس جمعیت بیش از ۲۱ میلیون نفری زنان خانه‌دار کشور، این بخش بزرگ از جامعه امکان استفاده از موقعیت اشتغال خانگی برای رشد آمارهای این حوزه و کمک به تقویت بستر اقتصادی و به دنبال آن، بهبود شاخص‌های توسعه رفاه نهاد خانواده را خواهند داشت. با توجه به میانگین سنی حدود ۴۰ ساله جامعه زنان خانه‌دار و جوان بودن این گروه جمعیتی، اقبال به اشتغال و بهبود شاخص‌های عملکردی و بهره‌وری در حوزه تولید محصولات خانگی نیز از مزایای حضور این افراد در حوزه مشاغل خانگی به حساب می‌آید. از آنجا که بستر مشاغل خانگی توسط اعضاء خانواده در فضای مسکونی بدون مزاحمت برای واحدهای همجوار شکل گرفته و تولید خدمت و کالا را به دنبال دارد، عمده گروه‌های هدف این حوزه را زنان سرپرست خانوار، کارآفرینان، معلولان، بازنشستگان و روستاییان تشکیل می‌دهند. البته در شرایطی که براساس آخرین داده‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ۸۵ درصد میزان اشتغال خانگی در اختیار زنان قرار دارد، طبیعتاً توانمندی و اقبال این گروه اجتماعی در قالب افراد در سن کار به این نوع مشاغل بیشتر به چشم می‌خورد. یکی از کارآمدترین راهکارهای حلِ بخشی از چالش بیکاری و رشد آمارهای مربوط به اشتغال و کاهش نرخ بیکاری به‌ویژه در بین جامعه زنان و افراد خانه‌دار را باید در حوزه مشاغل خانگی جستجو کرد. این‌گونه فعالیت‌ها در عین حال زمینه رشد منابع درآمدی خانوار و ارتقاء رفاه نسبی را فراهم می‌کند. آزادی و استقلال عمل بیشتر، ساعات کار انعطاف‌پذیر، ایجاد تعادل و موازنه بین کار و جریان روزمره زندگی، پایین بودن هزینه راه‌اندازی کسب و کار، میزان ریسک کم، بالا رفتن بازدهی و بهره‌وری کار به علت مشارکت اعضاء خانواد، معافیت مالیاتی و بسیاری مزایای دیگر، تمایز ویژه مشاغل خانگی را در برابر دیگر شغل‌ها ایجاد کرده است. گسترش تسهیلات بانکی، سیاست‌گذاری متناسب با ظرفیت‌های اشتغال خانگی، حمایت دولت از ابعاد قانونی، تسهیل صدور مجوز اشتغال و تشویق و ترغیب افراد با استفاده از بسترسازی و ایجاد مشوق‌های لازم برای جذب جامعه زنان را باید بخشی از الزامات توسعه مشاغل در راستای توسعه سهم این نوع اشتغال از مجموع بازار کار دانست. در نتیجه، مجموع این مزایا است که در کنار سهم بزرگ خانواده در اشتغال خانگی، می‌تواند زمینه جذب بیشتر جویندگان کار به‌ویژه زنان خانه‌دار را برای فعالیت در این حوزه به دنبال داشته باشد. رشد کیفیت‌ شاخص‌های رفاهی و اقتصادی خانوار ناشی از افزایش درآمد اشتغال در حوزه مشاغل خانگی، علاوه بر بهبود وضع معیشتی و قدرت خرید خانواده، رفع مخاطرات ناشی از تزلزل اقتصادی را موجب خواهد شد. ایده‌پردازی در راستای توسعه اشتغال در راستای ارتقاء گستره کسب و کار و سطح درآمدی افراد و امکان بهره‌مندی از مزایای پوشش بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی در قالب فعالیت حوزه مشاغل خانگی از دیگر مزایایی است که زمینه بهره‌مندی شاغلان این حوزه از فرصت‌های رشد را فراهم می‌کند. در کنار آن، توسعه ارتباط بیمه‌ای با سازمان تأمین اجتماعی و دریافت خدمات متنوع در بخش‌های بیمه‌ای، درمانی و بازنشستگی، ارتقاء سطح رفاه خانواده را به دنبال خواهد داشت. این در حالی است که تأمین اجتماعی به عنوان نهاد بیمه‌گر نیز از این فرصت برای جذب بیشتر بیمه‌شدگان و رشد آمار افراد تحت پوشش برخوردار می‌شود.