ریشه‌های تورم در اقتصاد ایران

مشاور وزیر اقتصاد، افزود: «این پنج ناترازی کسری‌های بودجه ناترازی بانکی، شکاف تولید، کسری‌های تجاری و کسری‌های حساب سرمایه هستند که ریشه‌های تورم به‌شمار می‌روند. البته در داخل کسری‌های بودجه، ناترازی صندوق‌های بازنشستگی نیز وجود دارد که بر تورم اثرگذار است.» او با بیان اینکه برطرف کردن این ناترازی نیازمند جراحی‌هایی مثل اصلاح ساختار بودجه‌ریزی کشوراست، تأکید کرد: «اصلاح ساختار شرکت‌های دولتی، اصلاح ساختار صندوق‌های بازنشستگی، اصلاح ساختار بانک‌ها، اصلاح ساختار بانک مرکزی، اصلاح ساختار نظام وارداتی کشور، اصلاح ساختار صادرات غیرنفتی کشور، اعمال یا اجرای سیاست‌های جلوگیری از خروج سرمایه، اجرای سیاست‌های تشدید یا سختگیرانه‌ جلوگیری از قاچاق کالا، سیاست‌های ایجابی برای ورود سرمایه به اقتصاد ایران، اصلاح ساختار تولیدی و اصلاح ساختار نظام توزیع کالا از جمله این جراحی‌ها هستند.» شقاقی شهری تصریح کرد: «این موارد اهم ۲۷ مورد جراحی است که باید اعمال شود و اگر عزم ملی وجود داشته باشد، نیازمند ۳ تا ۵ سال زمان است. برخی از آن‌ها بسیار جزئی و ساده هستند که می‌توان سریع انجام‌شان داد، برخی هزینه دارد و برخی نیز نیازمند اصلاح ساختار کلان کشور است و باید با اولویت‌بندی و زمان‌بندی و در زمان مناسب انجام شود.» مشاور وزیر اقتصاد ادامه داد: «در این بین اصلاح ساختارهای جزئی سریع‌تر انجام می‌شود. به‌عنوان مثال می‌توان به کنترل ترازنامه بانک‌ها و فروش دارایی‌های منجمد بانک‌ها اشاره کرد. در مقابل بخشی هم به ساختار کلان نیاز دارد؛ مثل اصلاح ساختار بانک‌ها که نیاز به تصویب قانون و یک‌سری اقدامات کلان دارد.» او درباره راهکار فوری برای مهار تورم بیان کرد: «تورم یک انباشت و چالش ۵۰ساله است و دردی که ۵۰ سال است با آن زندگی می‌کنیم را نمی‌توان فوری درمان کرد، بلکه باید جراحی‌ها را دسته‌بندی کرد و آن‌هایی را که ممکن است، زودتر و با هزینه کمتر اجرا کرد. مواردی مانند انضباط مالی بیشتر، تشدید نظارت بر شبکه بانکی، کنترل دسترسی دولت به شبکه بانکی، جلوگیری از اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی، جلوگیری از واردات کالاهای غیرضرور، تلاش برای جلب سرمایه از کشورهای همسایه به اقتصاد ایران یا خروج سرمایه با سیاست مالیاتی را می‌توان در یک زمان کوتاه اعمال و از آن جواب گرفت، اما در موضوع اصلاح ساختار بانک‌ها نیاز به قانون است که باید توسط مجلس مصوب شود. در مورد بودجه‌ریزی می‌توان در سال آینده، نظام بودجه‌ریزی را عملیاتی کرد، اما برای توسعه صادرات غیرنفتی نیازمند اصلاح ساختار تولید در کشور هستیم‌. باید تولیدی که نیازمند سرمایه‌گذاری است داشته باشیم تا بتوان صادرات غیرنفتی را گسترش داد. این یک بسته سه تا پنج ساله است که بخشی از آن را می‌شود امسال و بخشی دیگر را می‌توان در مدت سه تا پنج سال انجام داد.» شقاقی‌شهری درباره اینکه برخی مشکل اصلی تورم اقتصاد کشور را تحریم و موارد دیگر عنوان می‌کنند، گفت: «تحریم و اف.ای.تی.اف علت نیستند بلکه معلول هستند، اما ریشه‌های تورم را تشدید می‌کنند. به‌عنوان مثال کسی که دندان درد دارد و ریشه‌های دندانش به عصب رسیده هنگام مصرف آب سرد، دچار درد می‌شود اما هیچ‌گاه علت دندان درد را نمی‌توان خوردن آب سرد قلمداد کرد، این تنها عاملی برای تشدید درد است. تورم در کشور ما پنج ریشه‌ای است که پیش‌تر ذکر شد و تحریم و اف.ای.تی.اف و سایر موارد همانند آب خنک عامل تحریک هستند. لذا تحریم‌، ناترازی‌ها را تحریک می‌کند و موجب تورم در اقتصاد کشور می‌شود.» مشاور وزیر اقتصاد درباره نقش مجلس در کنترل تورم بیان کرد: «مجلس در کنترل تورم نقش بسیار مهمی ‌دارد چون نهاد قانون‌گذار است. همچنین در بحث بودجه‌ریزی و انضباط بودجه و اصلاح قوانین می‌تواند کمک کند. اصل اصلاح قانون بانکی نظام بودجه‌ریزی بخشی از اصلاحات و جراحی‌هایی است که اشاره شده و نیازمند تغییر قوانین است. در این زمینه مجلس باید با دولت همکاری کند تا بتوان با تصویب قوانین، سریع‌تر اقدام کرد. در نهایت مجلس باید به دولت کمک کند تا قوانین و مقررات اصلاح شود.»