کاهش منابع صندوق‌های بیمه‌ای با روند کاهشی جمعیت جوان

جنانی در گفت‌وگو با آتیه آنلاین درباره تاثیرات افزایش جمعیت بر منابع و پایداری صندوق‌های بیمه‌ای افزود: یکی از پدیده‌های اصلی تهدیدکننده جامعه به ویژه برای صندوق‌های بازنشستگی موضوع بحران جمعیت یا در واقع سالمندی جمعیت است. او ادامه داد: اکنون بسیاری از کشورها با مسئله بحران سالمندی جمعیت مواجه هستند و برخی از مراجع بهداشتی و جمعیتی جهان سالمندی را برای افراد بالای ۶۵ سال تعریف می‌کنند. این کارشناس بیمه‌های اجتماعی افزود: از دلایل اصلی افزایش میزان سالمندی در کشور موضوع کاهش موالید، زاد و ولد پایین و کاهش نرخ رشد جمعیت است و اکنون با توجه به اینکه سن امید به زندگی در کشور افزایش پیدا کرده است باید برای ماندگاری جامعه جوان و فعال تلاش کرد. روند افزایشی جمعیت سالمند در آینده مدیرکل سابق امور مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی گفت: زمانی که نرخ زاد و ولد کاهش یابد و از طرفی دیگر نرخ خروج از جمعیت یا سالمندی افزایش یابد، باید به دنبال ماندگاری جمعیت جوانان پیش برویم زیرا جمعیت کنونی سالمندان در آینده روند افزایشی خواهد داشت و به طور یقین ایران در سال‌های آینده به سمت جامعه سالمندی حرکت خواهد کرد. او بیان کرد: در سطح کلان کشور موضوع سالمندی تاثیرات نامطلوبی خواهد گذاشت زیرا زمانی که جمعیت جوان را از دست دهیم، ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های نیروی کار جوان و فعال از دست خواهد رفت. به گفته وی، اکنون پنجره جمعیتی به عنوان یک فرصت طلایی برای کشور وجود دارد بنابراین باید از این موضوع به خوبی استفاده کرد تا جوانی جمعیت و هرم جمعیتی را حفظ کنیم. جنانی ادامه داد: براساس پیش‌بینی‌های انجام شده در ۳۰ سال آینده جمعیت جوان هم سالمند خواهند شد و لایه دیگری نیست که این جوانان را نگهدارد، بنابراین باید از این فرصت‌ها بیشترین بهره را برد. این کارشناس بیمه‌های اجتماعی گفت: باید ماندگاری جامعه جوانان به عنوان جمعیت مولد را در آینده برنامه‌ریزی کنیم زیرا در صورت عدم نگهداری این گروه از فعالان عرصه کار و تولید در آینده صندوق‌های بازنشستگی و بیمه‌ای هم با چالش مواجه خواهند شد. او ادامه داد: با توجه به اینکه جامعه جوانان در همه کشورها از هر نظری دارای اهمیت هستند در صورت کاهش جمعیت جوان، کشورهای پرجمعیت از نظر اقتصادی و ارزش افزوده قوی هم در سطح کلان فارغ از صندوق‌های تأمین اجتماعی چالش خواهند داشت و حتی در همه ابعاد با بحران مواجه می‌شوند. جنانی افزود: در همه این موارد مطرح شده و با کاهش میزان جمعیت جوان، موضوعی که تهدیدهای صندوق‌های بیمه‌ای را افزایش می‌دهد میزان منابع و مصارف را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. روند افزایشی تعداد مستمری‌بگیران در آینده این کارشناس بیمه‌های اجتماعی گفت: اکنون حدود ۶ میلیون بازنشسته تحت پوشش صندوق‌های بازنشستگی قرار دارند که با افراد تحت تکفل آنها به جمعیت ۲۴ میلیون نفر می‌رسند و اگر در آینده آمار مستمری‌بگیران و بازنشستگان به ۱۰ میلیون نفر برسد، در واقع باید مستمری ۳۰ میلیون نفر از جامعه توسط صندوق‌های بازنشستگی پرداخت شود. جنانی ادامه داد: در این صورت میزان منابع صندوق‌های بیمه‌ای پایین، خروجی آنها یعنی مصارف بالا و افزایش نرخ مستمری را شاهد خواهیم بود که این موضوع یک تهدید جدی برای صندوق‌های بیمه‌گری است که بر مبنای منابع و مصارف برنامه‌ریزی می‌کنند. او افزود: در صورتی که این عدم تعادل منابع و مصارف در صندوق‌های بازنشستگی رخ دهد به طور یقین در آینده با چالش مواجه خواهند شد به همین منظور باید بحران جمعیت را به درستی اداره کرد. به گفته وی، باید در صندوق‌های بازنشستگی به ویژه سازمان تأمین اجتماعی باید اقدامات جدی انجام داد تا با این وضعیت و چالش در ناترازی منابع و مصارف مواجه نشوند. کاهش ضریب پشتیبانی با ناترازی منابع و مصارف مدیرکل سابق امور مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی گفت: اکنون اصلی‌ترین شاخص در پشتیبانی صندوق‌های بیمه‌گر مبحث ضریب پشتیبانی است که با کاهش شدن آن، تعادل منابع و مصارف هم با مشکل مواجه خواهد شد و این ضریب به سمت نامطلوبی پیش می‌رود. او با بیان اینکه باید هرچه سریعتر تدابیر مطلوبی برای حل این مشکل انجام داد: با توجه به اینکه جمعیت جوان تولید و اقتصاد را بارور کرده و در نهایت رشد بیمه‌پردازان سازمان را به دنبال خواهد داشت باید ضمن توجه به مقوله جامعه جوان در افزایش منابع سازمان نیز تأثیرات آن را مشاهده کرد. کارشناس بیمه‌های اجتماعی درباره راهکار اصلی حل مشکلات موجود به انجام اصلاحات پارامتریک اشاره کرد و گفت: باید با مباحث کلان در راستای حل این مشکل اقدام کرد که مهمترین مسئله اعطای مشوق‌هایی برای افزایش جمعیت است. او بیان کرد: باید مشوق‌های قوی در راستای افزایش جمعیت ارائه داد زیرا مشوق ضعیف انگیزه برای فرزندآوری افراد را به دنبال نخواهد داشت، همچنین افزایش معیشت عمومی به عنوان یک برنامه راهبردی در دستور کار باشد. وی انجام اصلاحات پارامتریک در سطح تأمین اجتماعی را ضروری دانست و افزود: باید با اقدامات اثربخشی همچون این اصلاحات به جوانان امروز و نسل‌های آینده آگاهی‌بخشی شود که با شیب ملایم امکان استفاده از خدمات بازنشستگی در صندوق‌های بیمه‌ای امکانپذیر است. جنانی افزود: از آنجا که اکنون سن امید به زندگی به ۷۵ سال رسیده، معنایی ندارد که یک فرد با سن کمتر از ۵۰ سال با استفاده از قوانین سخت و زیان‌آور و بازنشستگی پیش از موعد در پایین‌ترین سن ممکن بازنشسته شود. ضرورت بازنگری قوانین بازنشستگی جنانی افزود: بنابراین باید افزایش جمعیت را به عنوان یک چالش ملی دنبال کرد و در سازمان تأمین اجتماعی با انجام اصلاحات پارمتریک و بازنگری قوانین برای افزایش شمار بیمه‌پردازان و منابع سازمان اقدام کرد. او ادامه داد: اکنون در ایران قوانین مشاغل سخت و زیان‌آور هیچ شرط سنی وجود ندارد که به واسطه چنین موضوعی اکنون حدود ۷۰ درصد بازنشستگان پیش از موعد را مشاغل سخت و زیان‌آور تشکیل می‌دهند. این کارشناس بیمه‌های اجتماعی با بیان اینکه ایران تنها کشور بدون شرط سنی برای استفاده از بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب می‌شود، گفت: در حالی که بسیاری از کشورها برای این موضوع شرط سنی اعمال می‌کنند و باید این موضوع بازنگری و اصلاح شود. به گفته جنانی، به دلیل وجود چنین قوانینی، برخی افراد از همپوشانی دو قانون بدون شرط سنی در سن کمتر از ۳۵ سال بازنشسته می‌شوند و این مسئله فرصت اشتغال را از دیگر جوانان می‌گیرد. او معتقد است: باید همه این موضوعات از سوی مسئولان متولی مورد بررسی و تحلیل جدی قرار گیرد تا به سمت جذب جوانان به سمت اشتغال و افزایش شمار بیمه‌پردازی و تأمین منابع در تأمین اجتماعی پیش برویم.