تاثیر متقابل رشد جمعیت و نیروی کار بر یکدیگر

از آنجا که نیروی انسانی را به‌ویژه در حوزه فعالیت‌های تولیدی باید عنصر اساسی این بخش دانست، حفظ، افزایش و رشد توانمندی‌های این ظرفیت را می‌توان در سایه سیاست‌های کلان جمعیتی محقق کرد. با توجه به نقش اساسی نیروی کار در حوزه‌های مرتبط با تولید و کسب و کار و ضرورت وجود مستمر نیروی کار جوان برای فعالیت در بخش‌های سه‌گانه اشتغال صنعت، خدمات و کشاورزی، این سیاست‌های آینده‌نگر جمعیتی در راستای رشد جمعیت جوان است که با توسعه جمعیت در سن کار، آینده نیروی انسانی شاغل را تضمین می‌کند. امروز در حالی بر اساس آخرین داده‌های طرح آمارگیری نیروی کار در زمستان ۱۴۰۱ بیش از ۶۴ میلیون نفر از جمعیت کشور در محدوده سنی ۱۵ ساله و بیشتر قرار دارند که در صورت عدم تحقق هدف‌گذاری سیاست‌های جمعیتی در سال‌های آتی، با وجود افزایش سن جمعیت جوان و توسعه اشتغال در بخش‌های مختلف، کاهش نیروی انسانی موردنیاز بازار کار را شاهد خواهیم بود. این مسأله توازن نیروی انسانی در بازار کار را برهم خواهد زد. همچنین داده‌های مرکز آمار ایران در سه‌ماهه پایانی سال گذشته حاکی از نرخ ۴۰.۵ درصدی مشارکت اقتصادی در بین افراد در سن کار بوده و این در حالی است که ۹۰.۳ درصد جمعیت فعال با بیش از ۲۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر را نیروی کار شاغل تشکیل می‌دهند که این موضوع بیانگر میل و نیاز به اشتغال در بین جوانان است. البته به شرط گسترش فرصت‌های شغلی، ایجاد تعادل عرضه و تقاضای نیروی کار، گسترش جمعیت شاغلان، رشد شاخص معیشت نیروی کار و ارتقاء سطح رفاه به‌ویژه در بین جمعیت شاغل، تمایل به فرزندآوری متناسب با سیاست‌های کلان حوزه جمعیت شکل گرفته و موجب تاثیرگذاری نیروی کار بر سیاست‌های جمعیتی می‌شود. خلاقیت در کار، نوآوری در ارائه ایده‌های موثر، افزایش گستره فعالیت، انگیزه اشتغال و توسعه فرصت‌های موجود در حوزه کسب و کار و تولید، خروجی حضور نیروی کار جوان در فضای اقتصادی و تولیدی است که تداوم آن جز با تدوین و اجرای سیاست‌های جمعیتی در راستای رشد بخش جوان جامعه امکانپذیر نیست. با این اوصاف، سیاست‌گذاری در راستای ایجاد فرصت‌های شغلی بخش‌های مختلف و رشد اشتغال‌زایی برای بهره‌مندی نیروی کار جوان باید همگام با هدف‌گذاری تحقق سیاست‌های جمعیتی جهت رشد بخش جوان جامعه به عنوان نیروی کار موردنیاز حوزه‌های مختلف به‌ویژه در حوزه تولید صورت گیرد. در واقع به شرط سیاست‌گذاری همراستا و متناسب با ظرفیت حوزه اشتغال‌زایی و جمعیت است که امکان شکل‌دهی و گسترش جمعیت جوان در سن کار و تولید پویا فراهم خواهد شد. در واقع به همین دلیل برنامه‌های کلان اشتغال‌زا و سیاست‌های کلان جمعیتی را می‌توان مکمل و شرط تحقق دیگری به شمار آورد.