تاثیر مثبت "پزشکی خانواده" بر سلامت خانواده‌ها و اقتصاد سازمان‌های بیمه‌گر

فرشید رضایی در گفت‌وگو با خبرنگار آتیه آنلاین ضمن اشاره به اهمیت آموزش در ارتقای سلامت افراد جامعه درباره خواستگاه پزشکی خانواده در کشورهای دنیا و علت تمایل جامعه جهانی به سمت این نوع از دریافت خدمات، گفت: بعد از جنگ جهانی دوم، پیشرفت علم و رشد تکنولوژی و پیدایش متخصصان بیماری‌های مختلف سبب شد تا مردم برای درمان بیماری‌های خود متخصصان و فوق‌تخصص‌های مختلف را انتخاب کنند که سبب پدیده‌ای به نام « پراکندگی درمان» و در نهایت آسیب به بیمار می‌شد و هزینه‌های فرد را بالا می‌برد چراکه فرد مجبور بود چندین بار آزمایش داده و اقدام به عکس‌برداری‌های پزشکی و... کند تا پزشکان به تشخیص برسند. در نهایت در اواخر قرن قبلی کارشناسان سلامت در دنیا به این نتیجه رسیدند که ضرورت دارد پزشکانی داشته باشیم که در عین داشتن نگاه کلی و جامع‌نگر (به جای عضونگر و بیماری نگر) بتوانند ۸۰ تا ۹۰ درصد نیاز یک فرد را به صورت تخصصی و ماهرانه رفع کنند و عملا پزشکی خانواده در کشورهای غربی و سپس در دنیا گسترش یافت تا درمان و مراقبت پراکنده به مراقبت و درمان یکپارچه منتج شود و نگاه درمان‌نگر نیز به نگاه شخص محور، خانواده محور، جامعه‌نگر و سلامت‌نگر تبدیل شود تا هرچه بیشتر به جای درمان، به سلامت و پیشگیری فکر کنند. وی درباره تاثیر سهولت دسترسی به مراقبت‌های سلامت بر افزایش گرایش به سمت سبک زندگی سالم ذیل اجرای برنامه سلامت خانواده، تاکید کرد: سهولت دسترسی و یا عدالت در دسترسی به خدمات و مراقبت‌های سلامت یکی از اصول هشت‌گانه‌ای است که برای ما اهمیت دارد اما، به تنهایی نمی‌تواند فرد را به سمت سبک زندگی سالم ببرد؛ مابقی مطالب نیز باید رعایت شود. در واقع تیم سلامت در حوزه پزشکی خانواده باید نگاه کلی‌نگر داشته باشند، به این صورت که تنها به بیماری فرد مراجعه کننده نگاه نکنند بلکه همزمان با درمان مشکل فعلی فرد، به بحث پیشگیری از سایر بیماری‌ها و خطرات تهدید کننده سلامت در آینده و ارتقای سلامت هم بپردازند. با این نوع نگاه همزمان با افزایش سواد سلامت، کار درمانگری هم انجام می‌شود که در نهایت به انتخاب سبک زندگی سالم منتج می‌شود. رضایی با بیان اینکه تداوم مراقبت و ارتباط با بیماران می‌تواند امکان شناسایی بهتر مشکلات جسمی و روانی افراد تحت نظر پزشک خانواده را به دنبال داشته باشد، در مورد اهمیت پیشگیری از بیماری‌ها، اضافه کرد: این موضوع ارتباط مستقیمی با مهارت پزشک و مراقب سلامت دارد. اگر نگاه پزشک و تیم سلامت، پیشگیرانه و نگاه ارتقای سلامتی باشد وقتی فردی به آنها مراجعه می‌کند او را به سمت سبک زندگی سالم، پیشگیری از خطر و پیشگیری از بیماری‌ها هدایت می‌کنند اما اگر تیم سلامت تنها برای درمان تربیت شده باشند و این تیم در مسیر تعیین شده برای اجرای برنامه حرکت نکند، فرد تنها درمان بیماری که به واسطه آن مراجعه کرده است را دریافت می‌کند. او تاکید کرد: تعهد تیم سلامت در آموزش، پیگیری و مراقبت‌های دوره‌ای بیمار است که فرد در حین مشکلات روزمره و شغلی خود زمانی را برای انجام رفتارهای سلامت محور بگذارد تا سبک زندگی سالم داشته باشد. وی با اشاره به اجرای برنامه پزشکی خانواده در دو استان فارس و مازندران، درباره ثمراتی که این برنامه در این مدت به دنبال داشته است، بیان کرد: لازم است مطالعات بیشتری انجام شود که بتوان پاسخ قطعی‌تری داد اما، اجرای برنامه پزشکی خانواده در شهرها و روستاهای زیر ۲۰هزار نفر نتایج قابل توجهی داشته است. در واقع بعد از شروع برنامه پزشکی خانواده تعداد بستری،‌ مراجعه به متخصص، تعداد مراجعه به آزمایشگاه و رادیولوژی و تعداد اقلام دارویی در نسخه‌ها کاهش یافته است که این امر به نفع بیمار است که با هزینه کمتر به تشخیص بهتر و سلامتی برسد. مدیر دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، ادامه داد: ممکن است برخی افراد سئوال کنند که چرا باید وارد برنامه پزشکی خانواده شوند؟ مسئله اینجاست که پزشک خانواده (تیم سلامت خانواده) مسئول سلامتی یک خانواده است و سال‌های طولانی کنار خانواده هستند و بیماران تنها رها نمی‌شود. همچنین اعضای خانواده تحت غربالگری‌های مختلف یا به شکل رایگان و یا با هزینه بسیار کمی قرار می‌گیرند که علاوه بر بهبود اقتصاد خانواده، این موضوع به کمک سازمان‌های بیمه‌گر هم می‌آید. وی درباره تاثیر اجرای برنامه پزشکی خانواده بر کاهش هزینه‌های درمان و سازمان‌های بیمه‌گر هم گفت: وقتی یک بیمار با نوعی از بیماری که امکان تشخیص و درمان آن در سطح اول خدمت وجود دارد به سطح دوم یا سوم ارائه خدمت مراجعه کند تفاوت هزینه بسیار زیاد می‌شود که بر اقتصاد سازمان‌های بیمه‌گر هم اثرگذار است. معمولا ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران در سطح یک ارائه خدمت می‌توانند تشخیص و درمان دریافت کنند و ۱۰ درصد بیماران ممکن است نیاز به سطوح بالاتر ارائه خدمت داشته باشند بنابراین بیمه‌ها هم می‌توانند به سهولت بر اندازه‌ خدمت ارائه شده بر اساس نیاز مردم مدیریت مناسبی داشته باشند. او در خاتمه تاکید کرد: در پزشکی خانواده هدف این است که همه افراد کشور بدون دغدغه مالی و در زمان و مکان نزدیک و مناسب به خدمت سلامت «با کیفیت» مورد «نیاز» خود دسترسی داشته باشند که این امر با همت و افزایش پوشش سازمان‌های بیمه‌گر و مشارکت مردم امکان‌پذیرتر شده است.