تخریب مفاصل با سبک زندگی غلط

دکتر ایمان محمدپور، جراح و متخصص بیماری‌های استخوان و مفاصل می‌گوید: «هرچه میانگین سنی جامعه به‌سمت کهنسالی می‌رود درصد ابتلای افراد به آرتروز بیشتر می‌شود. در اثر مرور زمان فشارهای زیادی به مفاصل وارد می‌شود که اثرات مخربی را به‌دنبال دارد. مفاصل اندام‌های تحتانی مانند باسن، لگن، مچ پا، زانو و پا به‌خاطر تحمل وزن بدن بیشتر از مفاصل اندام‌های فوقانی مانند شانه، آرنج و مچ دست درگیر آرتروز می‌شوند.» سبک زندگی نامناسب محمدپور با بیان این موضوع که سبک زندگی فرد آسیب‌هایی به مفاصل وارد می‌کند، می‌گوید: «از آسیب‌های دیگر می‌توان به تصادفات و آسیب‌های ورزشی اشاره کرد. برای مثال شیوع آرتروز در افرادی که چاق هستند، فعالیت‌های شغلی سنگین و پرفشار دارند یا در ورزشکارانی که دچار آسیب‌های ورزشی شده‌اند و درمان‌های مناسب برای آنان صورت نگرفته بیشتر است. این افراد مستعد ایجاد آرتروز در مفصل آسیب‌دیده در آینده هستند. بنابراین مهم‌ترین نکته در درمان آرتروز پیشگیری از ایجاد آن است که باید به‌صورت آموزش‌هایی برای جوانان و نوجوانان انجام شود. همچنین پیشگیری از چاقی در سنین جوانی، پرهیز از نشستن‌های طولانی روی زانوها و بالاوپایین رفتن‌های مکرر از پله‌ها جزو مواردی هستند که از بروز این بیماری جلوگیری می‌کنند.» این جراح و متخصص بیماری‌های استخوان و مفاصل یادآوری می‌کند: «اگر در مراحل اولیه آرتروز بیمار به پزشک مراجعه کند می‌توان با درمان‌های موجود سرعت پیشرفت بیماری را کند و یا متوقف کرد؛ درغیراین‌صورت نیاز به درمان‌های تهاجمی‌تر و نهایت جراحی است.»‏ او در مورد درمان آرتروز می‌گوید: «در موارد اولیه که آسیب خیلی شدید نیست و مفاصل به‌طور کامل تخریب نشده، می‌توان با اصلاح سبک زندگی، جلوگیری از انجام فعالیت‌هایی که باعث ایجاد فشارهای شدید به سطح مفاصل می‌شود، استفاده نکردن از دستشویی‌های قدیمی و پرهیز از چاقی به‌میزان قابل‌توجهی از پیشرفت این بیماری جلوگیری کرد. ‏علامت آرتروز بسیار پرسروصداست و با درد، ورم و مشکلات حرکتی همراه است. از این‌رو بیماران در مراحل اولیه بیماری می‌توانند به پزشک مراجعه و با توصیه‌های پزشک سیر بیماری را کند و یا متوقف ‌کنند. معمولاً در مراحل اولیه برای بیماران داروهایی تجویز می‌شود که التهاب و درد را کاهش دهد. فیزیوتراپی هم می‌تواند با تقویت عضلات علامت‌ها را کمتر و عمر مفاصل را بیشتر کند. زمانی که دوره‌های درمانی پزشکی فیزیوتراپی و کاردرمانی جواب ندهد و آرتروز پیش‌رونده شود، ما مجبور هستیم به‌سمت روش‌های جراحی برویم. بیشترین روش جراحی هم در آرتروزی که مفاصل را درگیر کرده، روش‌های تعویض مفصل است که بیمار می‌تواند یک زندگی طبیعی و بدون‌درد را تجربه کنند.» وزن ایده‌آل بدن خود را حفظ کنید تخمین زده می‌شود که هنگام راه‌رفتن ۳ تا ۶ برابر وزن بدن، نیرو به زانو اعمال می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، داشتن ۱۰ پوند اضافه‌وزن باعث افزایش ۳۰ تا ۶۰ پوندی نیرو بر روی زانو با هر قدم‌زدن در هنگام پیاده‌روی می‌شود. درهمین‌حین وزنی که به باسن تحمیل می‌شود سه‌برابر وزن بدن است. در نتیجه واضح است کاهش وزن باعث کاهش استرس در مفاصل شما می‌شود. به‌طور منظم ورزش کنید برای سلامتی مطلوب مفاصل، توصیه می‌شود افراد حداقل پنج‌ روز در هفته ۳۰دقیقه ورزش نسبتاً سنگین انجام دهند. طبق نتایج مطالعات ثابت‌شده که ورزش منظم مزایای زیادی را برای سلامتی‌ به‌همراه دارد. از مفاصل خود محافظت کنید چندین اصل محافظت از مفاصل وجود دارد که در صورت رعایت آن‌ها می‌توان به حفظ انرژی و عملکرد مفاصل کمک کرد. این اصول توصیه‌شده بسیار ساده است، اما باید به نحوه سریع حرکات توجه کرده و سیگنال‌های بدن‌تان (مانند درد) را تشخیص دهید. حالت و مکانیک مناسب بدن بسیار حائز اهمیت است زیرا محافظت از مفاصل شما عاملی در پیشگیری از آرتروز است. از وارد کردن استرس مکرر بر روی مفاصل خودداری کنید علائم استرس تکراری شامل تکرار بیش از حد یک فعالیت و حرکت‌، حرکات عجیب و غیرطبیعی‌، فشار بیش از حد به بدن، حالت نامناسب بدن و خستگی ماهیچه است. علائم استرس مکرر معمولاً به‌واسطه شغل شما به‌وجود می‌آید بنابراین سعی کنید راه‌حل‌هایی برای جلوگیری از طولانی‌شدن استرس بر روی مفاصل خود پیدا کنید. به درد خود توجه کنید با اینکه این توصیه بسیار آسان به‌نظر می‌رسد، اما افراد همیشه این کار را نمی‌کنند. این امر را یاد بگیرید که درد نشانه و سیگنالی است که به‌شما می‌گوید دارید زیاد به خودتان فشار می‌آورید، در نتیجه به استراحت نیاز دارید. برقراری تعادل بین استراحت و فعالیت‌ برای داشتن مفاصل سالم نیازی ضروری است. این کار بخشی از خودمدیریتی است که در آن شما یاد می‌گیرید بیش از حد از مفاصل خود استفاده نکنید و از مرزهایی که برای خود تعیین کرده‌اید فراتر نروید. پس این موضوع را در نظر بگیرید که درد یک علامت برای توقف است. از آسیب‌رساندن به مفاصل خودداری کنید آسیب‌های مفصلی سابق بر این به‌عنوان یکی از دلایل اصلی آرتروز شناخته می‌شدند. در مفاصلی که به‌دلیل تحمیل نامتوازن وزن بر روی‌شان، دچار آسیب شده‌اند، غضروف مفصلی ازبین‌رفته و آرتروز شروع به توسعه پیدا می‌کند. تا جایی که در توان دارید از آسیب‌رساندن به مفاصل خودداری و در صورت آسیب‌دیدگی خیلی زود به پزشک مراجعه کنید.