بسترهای اشتغال دانش‌آموختگان و ارتقاء بهره‌وری تولید 

به گزارش آتیه آنلاین، بر اساس جدیدترین داده‌های آماری حوزه اشتغال کشور، در حال حاضر در حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بیکار در کشور وجود دارند که بررسی سهم «جمعیت بیکار دانش‌آموخته از مجموع جمعیت بیکار کشور» حاکی از آن است که ۳۸.۱ درصد بیکاران کشور، در گروه دانش‌آموختگان آموزش عالی قرار دارند. اما موضوعی که در خصوص جلب توجه کرده و باید بر مبنای شاخص‌های حوزه بازار کار و در راستای سیاست‌ها و هدفگذاری ایجاد فرصت‌های شغلی بخصوص برای اشتغال دانش‌آموختگان دانشگاهی در رشته‌های مختلف مورد توجه سیاستگذران و تصمیم‌سازان حوزه اشتغال قرار گیرد، این است که نسبت رشد جمعیت بیکار دانش‌آموخته طی سال‌های گذشته بیش از رشد جمعیت شاغل دانش‌آموخته است. بررسی‌های آماری مربوط به وضعیت نیروی کار نشان می‌دهد که بیش از ۹۵۷ هزارنفر از جمعیت فارغ‌التحصل کشور بیکار هستند، به این معنی که در سال گذشته، ۱۳.۶ درصد از کل جمعیت فعال فارغ‌التحصیل آموزش عالی، بیکار بوده‌اند که نسبت به سال قبل از آن کاهش ۰.۶ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین ۴۷۶ هزار و ۶۵۸ نفر از این جمعیت را مردان و ۴۸۰ هزار و ۶۱۳ نفر را زنان به خود اختصاص می‌دهند؛ از نظر درصدی نیز نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان گروه مردان ۹.۷ درصد و گروه زنان ۲۲.۸ درصد است. همچنین نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان در گروه مردان در سال ۱۴۰۰ نیز نسبت به سال پیش از آن ۰.۷ درصد کاهش را نشان می‌دهد و این آمار در گروه زنان، ثابت بوده است. گفتنی است که سهم جمعیت بیکار ۱۵ ساله و بیشتر دانش‌آموخته آموزش عالی از مجموع بیکاران در زمستان سال ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه در سال قبل از آن با کاهش ۰.۷ درصدی مواجه شده که بر این اساس این آمار از ۳۸.۸ درصد به ۳۸.۱ درصد رسیده است. اما خروجی گزارش طرح آمارگیری نیروی کار در فصل زمستان ۱۴۰۰ حاکی از این است که بیکاری دانش‌آموختگان مرد و زن در این فصل نسبت به فصل مشابه در سال ۱۳۹۹ به ترتیب با افزایش ۰.۴ و ۰.۸ درصدی روبرو بوده است به گونه‌ای که بیکاری مردان و زنان دانش‌آموخته دانشگاهی در زمستان گذشته به ترتیب ۲۶.۷ و ۷۱.۸ درصد را به ثبت رسانده است. سهم اشتغال دانش‌آموختگان دانشگاهی در خصوص آمار اشتغال دانش آموختگان نیز نتیجه گزارش مرکز آمار ایران نشان می دهد که اشتغال دانش آموختگان در سال گذشته رقم ۲۶.۶ درصدی ر ا ثبت کرده است و این در حالی است که این آمار در سال قبل از آن ۲۵.۳ درصد اعلام شده که حاکی از رشد ۱.۳ درصدی در حوزه اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاهی است. همچنین خروجی این گزارش نشاندهنده این است که سهم اشتغال مردان و زنان فارغ التحصیل دانشگاهی در سال ۱۴۰۰ به ترتیب ۲۲.۹ و ۴۷.۷ درصد را نشان می دهد که سهم اشتغال مردان دانش آموخته رشد ۱.۲ درصدی و سهم زنان فارغ‌التحصیل نیز افزایش ۲.۳ درصدی را در مقایسه با سال پیش از آن داشته است. مهارت؛ حلقه گمشده بیکاری دانش‌آموختگان اما مهمتر از داده‌های آماری حوزه اشتغال و بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی یافتن علل و راهکار بهبود این آمار در راستای رشد اشتغال و کاهش بیکاری فارغ‌التحصیلان است که بر اساس گزارش سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای بخش بزرگی از جامعه بیکاران کشور را فارغ‌التحصیلانی تشکیل می‌دهند که دارای مهارت‌های فنی و تخصصی کافی برای ورود به بازار کار نیستند. بر همین اساس، می توان از آموزش مهارت به عنوان یکی از اصلی ترین راهکارهای ورود به بازار کار حتی برای فارغ التحصیلان دانشگاهی نام برد که البته تجربیات کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در این خصوص که توسعه آموزش های مهارتی را همگام با توسعه در کشور و رشد اشتغال دانسته اند نیز نشان از مسیر درست در ارائه و گسترش مهارت آموزی بخصوص در بین دانش آموختگان دانشگاهی است. اما دراین بین از سیاست ها و هدفگذاری اشتباه آموزشی و اشتغال زایی دولت ها در دهه های گذشته در حوزه مهارت آموزی و ایجاد بسترهای اشتغال زایی نباید غافل شد که در واقع خروجی امروز در حوزه اشتغال فارغ التحصیلان و آمار بالای دانش آموختگان بدون مهارت را می تواند نتیجه بی توجهی به ضرورت مهارت آموزی به همراه آموزش های سطوح مختلف در مدارس و دانشگاه و همچنین عدم توجه کافی به ظرفیت های اشتغال در راستای بهره مندی از دانش فارغ التحصیلان دانشگاهی به شمارآورد. بر اساس داده های بازار کار در بخش اشتغال و بیکاری دانش آموختگان دانشگاهی، مسیر نامناسب و عدم ایجاد بسترهای لازم برای اشتغال فارغ التحصیلان در سالهای گذشته، بی توجهی به ظرفیت های بزرگ دانش آموختگان در حوزه های مختلف، نبود برنامه ریزی جهت استفاده از ظرفیت بالای مهارت آموزی در تربیت نیروی کار خلاق و توانمند دانش آموخته و همچنین نیاز روز بازار کار به فارغ التحصیلان دارای مهارت در بخش های مختلف فعالیت های صنعتی، خدماتی و کشاورزی، هدفگذاری و تدوین سیاست های اثرگذار در راستای بهره مندی از تمامی شرایط اشاره شده در حوزه دانش آموختگان می تواند زمینه کاهش بیکاری و رشد اشتغال و البته ارتقاء بهره وری بازار کسب و کار و تولید را به دنبال داشته باشد.