طغیان میلیاردی «ابریشم‌باف ناجور» در جنگل‌های شمال

به گزارش آتیه‌آنلاین، اخبار رسیده حاکی از آن است که در سال جاری جنگل‌های ارسباران و شمال ایران درگیر طغیان آفت ابریشم‌باف ناجور هستند. هادی کیادلیری - رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات- در این رابطه به آتیه‌آنلاین اظهار کرد: ما آفت ابریشم باف ناجور را از قبل هم در طبیعت داشتیم. این آفت به طور دوره‌ای هر ۱۰ سال یکبار در منطقه‌ای که طغیان داشته، باز می‌گردد. وی افزود: به خاطر خشکسالی‌های دوره‌ای، زمان طغیان این آفت کوتاه‌تر شده است. طغیان ابریشم‌ باف ناجور به خاطر ضعف طبیعت رخ می‌دهد. در حال حاضر گزارش‌هایی از طغیان حشراتی مربوط به گروه ابریشم‌باف‌ها در شمال و زاگرس وجود دارد. در شمال سه گونه پروانه دم قهوه‌ای، پروانه دم طلایی و ابریشم باف ناجور که از یک خانواده هستند، وجود داشته و گاهی طغیان می‌کنند. کیادلیری گفت: ابریشم‌باف ناجور برگ‌خوار است و همه درختان را مورد حمله قرار می‌دهد اما این حمله را از سایت‌هایی که ضعیف هستند، آغاز می‌کند و از این مناطق شروع به طغیان می‌کند. رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات ادامه داد: این حشره به سایت‌هایی که نور و گرما بیشتر است، ورود می‌کند. به همین خاطر طغیان آن را ابتدا در پارک‌های جنگلی، حاشیه روستاها و جاده‌های جنگلی شاهد هستیم. بلوط گونه مورد علاقه ابریشم‌باف ناجور وی عنوان کرد: ابریشم‌باف ناجور را بیشتر روی سایت‌های خشک و ضعیف و در دامنه‌های جنوبی که دارای درخت بلوط است، مشاهده می‌کنیم. این حشره در ترکیب غذایی خود به بلوط علاقه نشان می‌دهد. وقتی ابریشم‌باف ناجور وارد منطقه‌ای می‌شود، دو تا سه سال در همان محل می‌ماند البته مدت ماندگاری، بسته به شرایط محیط متفاوت است. کیادلیری گفت: ابریشم‌باف ناجور جزء عوامل شروع کننده زوال به حساب می‌آید. زیرا این حشره در سایتی که ضعیف و مستعد است، ظاهر می‌شود. این سایت به خاطر عاملی نظیر تغییر اقلیم دچار ضعف شده است. در گام بعدی حشره برگ‌خوار وارد آن می‌شود و اگر طغیان این حشره ادامه یابد، دیگر سایت برگشت‌پذیر نخواهد بود. سه بار بی‌برگی مساوی با زوال رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات گفت: اگر درختان سه بار بی‌برگ شوند، می‌میرند و به سمت زوال می‌روند. برگ‌خوارها از این جهت برای ما مهم است زیرا می‌توانیم طغیان آن را مدیریت کنیم و مانع از زوال جنگل بشویم. بعد از برگ‌خوارها، عموما چوب‌خوارها ظاهر می‌شوند که فاز آخر زوال است. وی بیان کرد: از سال ۷۵ به بعد ۳۰۰ هزار هکتار سطح طغیانی در جنگل‌های شمال به ثبت رسیده است که این سطح در سال‌های اخیر بیشتر هم شده است. رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات افزود: ابریشم‌باف ناجور خسارت‌های فوق‌العاده جدی به ما وارد می‌کند. این گونه برای انسان‌ها بیماری ایجاد می‌کند. خارش‌های شدید پوست و بیماری تنفسی برای برخی افراد ایجاد می‌کند. کیادلیری گفت: این مسئله در شرایط کرونایی می‌تواند مردم را سردرگم کند. وقتی وارد عرصه‌های دارای این آفت شوید، حتی اگر به این حشره دست نزنید، لاروها موهایی دارند که بیماری تنفسی و خارش شدید پوستی برای فرد ایجاد می‌کند. وی افزود: درمان این بیماری برای انسان، دوش گرفتن با آب سرد است. این شیوه درمان در منابع خارجی هم آمده است. اگر با این روش درمان نشد، فرد باید به پزشک متخصص مراجعه کند و بگوید در چه محیطی قرار داشته است تا پزشک آن را با انواع دیگری از آلرژی اشتباه نگیرد. رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات عنوان کرد: خاصیت بیماری‌زایی این حشره به صنعت گردشگری آسیب وارد می‌کند. ابریشم باف ناجور حشره‌ای است که در تیرماه پروانه‌هایش ظاهر می‌شود. کیادلیری افزود: حشره روی تنه درختانی که پوست صاف دارند، مثل انجیلی و افرا تخم‌گذاری می‌کند. ولی بعد از طغیان روی همه درختان تخم آن را می‌بینید. تخم تبدیل به لارو می‌شود. تارهای ابریشمی تولید می‌کند و این تارها در فضا پخش می‌شود. طریقه انتقال لاروها بوسیله همین تارهای ابریشمی است. لارو با این تارها مثل تارزان، از این سو به آن سو حرکت می‌کند. گونه‌های ژئومتریده هم به همین شکل طغیان می‌کند اما لاروهای پشم آلود ندارند. تغییر ترکیبات خاک پس از طغیان آفت وی گفت: در زمان طغیان آفت، درجه حرارت در منطقه کانونی طغیان تا دو درجه افزایش می‌یابد. طغیان ابریشم باف ناجور جذب کربن در منطقه را دچار مشکل می‌کند. برگ که از بین برود، روی درجه حرارت محیط  و میکروارگانیسم‌های گرما دوست و سرما دوست اثر می‌گذارد. رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات گفت: برگ‌خوار که حمله می‌کند، نور به کف جنگل نفوذ می‌کند. علوفه زیاد می‌شود. این مسئله می‌تواند آتش‌سوزی ایجاد کند. در واقع همه این مسایل زنجیروار به هم مرتبط است. کیادلیری ادامه داد: طغیان ابریشم باف ناجور روی ترکیبات خاک هم اثر می‌گذارد. خیلی از موادی که ابریشم‌باف ناجور از برگ‌ها در زمان تغذیه  دریافت می‌کند را به شکل دیگر دفع می‌کند. مدفوع این حشره روی ترکیبات نیتروژن‌دار خاک اثر می‌گذارد. وی بیان کرد: تحقیقی در خصوص آفات مشابه، در مورد تاثیر بر تولید چوب انجام شد که بسته به نوع گونه، میزان اثرگذاری بر تولید چوب متفاوت بود اما گاهی طغیان آفات تا دو متر مکعب کاهش رویش در جنگل می‌تواند ایجاد کند. یعنی اگر درختان صد درصد بی‌برگ شوند، تا دو متر مکعب کاهش تولید به همراه دارد. رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات افزود: اگر قیمت چوب را در میزان کاهش تولید چوب ضرب کنیم، خسارات ناشی از طغیان آفت چند میلیارد تومان می‌شود. کیادلیری گفت: اگر فقط بعد کاهش تولید چوب را در نظر بگیرم، طغیان آفات میلیاردها تومان کاهش خسارت ناشی از تولید چوب ایجاد می‌کنند. همین میزان خسارت ارزش دارد که ادارات منابع طبیعی را تجهیز کنیم، امکانات بگیریم و کارشناس متخصص داشته باشیم که مانع از بروز این خسارت‌ها شویم. وی اضافه کرد: نسبت هزینه پیشگیری به خسارت‌های ناشی از طغیان آفات به حدی هست که سرمایه‌گذاری در این حوزه را به صرفه می‌کند. ما در زمان بسیار سریع می‌توانیم آفات را کنترل و به شکل‌های مختلف مدیریت کنیم. زمانی که آفت کانون دارد، کنترل آن راحت‌تر است. وقتی در جنگل توزیع شد، دیگر کار از کار گذشته است. امکان پیش‌بینی طغیان آفات رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست واحد علوم و تحقیقات عنوان کرد: طغیان آفات در جنگل قابل پیش‌بینی است. اگر ۶۰۰ توده تخم در هکتار پیدا کنیم، این نشانه طغیان در سال بعد است. طغیان آفات علائمی دارد که می‌توان فهمید سال بعد این حشره طغیان می‌کند اما عموما منتظر می‌مانیم که طغیان رخ دهد. سال گذشته در شمال لاروهای ابریشم باف ناجور مشاهده شده بود و طغیان آفت قابل پیش‌بینی بود. کیادلیری گفت: اگر در زمانی که حشره به صورت لارو است، یک یا دو هفته بارندگی داشته باشیم، جمعیت حشره به طور طبیعی کنترل می‌شود.