زنجیر خشکسالی و شکار بر پای آهوی ایرانی

به گزارش آتیه‌آنلاین به نقل از ایرنا، خشکسالی عرصه را برای حیات وحش موته تنگ کرده و از این رو در فرادست‌ها این آب و علف سبز است که آنها را فرا می‌خواند؛ آسمان این روزها، همه جا یک‌ رنگ است؛ کیلومترها آن سوتر از موته اگر آبی و علوفه‌ای برای حیات وحش باشد؛ بیشتر از هرچیز دام شکارچیانی است که برای شکار کمین کرده‌اند. به گفته فعالان محیط زیست، شمار قابل توجهی از حیات وحش موته، به خصوص آهوها، کیلومترها آن سوتر از موته، در روستاهای اطراف خوانسار، چون کوه بلندآب دوشخراط دیده شده‌اند. در مسیر ییلاق حیات وحش موته، دشت عربستان خوانسار و دشت عربستان نجف آباد شهره به مهردشت واقع شده‌اند اما خشکسالی و البته تغییر کاربری چشمه‌های مسیر برای کشاورزی و دامداری موجب شده تا آهوها دست از جان بشویند و تا رسیدن به آب و علوفه، راه بیشتری بپیمایند؛ اما دریغ از زندگی! آن‌طور که فعالان محیط زیست خوانسار به ایرنا گفته‌اند، به جای آب و علوفه، این تیر و فشنگ است که نصیب آهوها، قوچ‌ها و کل‌ها شده است. اهالی و چوپانان روستاهای خم پیچ، مهرآباد، تجره، حاج بلاغ و تیکن بارها صدای شلیک تفنگ‌ها را شنیده‌اند و با این وجود و البته تعداد کم محیط‌بانان امید چندانی به بازگشت دوباره آهوها به موته نیست. آسمان امسال بخشنده نبوده و خاک تفتیده، جان و مجال به روییدن گیاهی نداده است. بارش‌های امسال نسبت به سال گذشته، کاهش چشمگیری داشت و از این رو اقلیم شناسان نسبت به خشکسالی شدید و بسیار شدید در سرتاسر ایران هشدار دادند. به باور فعالان محیط زیست، پیش‌بینی خشکسالی، این اندیشه را دور از  نظر نمی‌دارد که باید تمهیدات لازم برای آب و علوفه حیات وحش مناطق تحت حفاظت اندیشیده می‌شد تا با ییلاق آنها، کمتر بیم تلفات یا شکار آنها می‌رفت. اما این یک سوی ماجرا است، ابعاد دیگر این ماجرا، کمبود بودجه و امکانات سازمان حفاظت محیط زیست است که نه تنها در فراهم آوردن آب و علوفه حیات وحش، آنها را در تنگنا گذاشته که امروز نیز با کیلومترها ییلاق حیات وحش فراتر از مناطق تحت حفاظت و با تعداد اندک محیط بانان، حفاظت را به مراتب سخت‌تر کرده است. با این وجود باید گفت، پاسداری و دیدبانی از حیات وحش مناطق تحت حفاظت با امکانات حداقلی و نیروهای حفاظتی اندک، آن هم با ییلاق حیات وحش و بیم شکار آنها، شرایط را نگران کننده کرده است. شوربختانه، در برخی مناطق ایران به ازای هر ۶ هزار هکتار یک محیط‌ بان وجود دارد و در استان اصفهان با ۱۰ منطقه شکار ممنوع و ۱۰ منطقه حفاظت شده به ازای هر ۱۰ هزار هکتار یک محیط‌بان وجود دارد. این در حالی است که گفته می‌شود باید برای هر سه هزار هکتار یک محیط بان وجود داشته باشد. کار اما به آنجا رسیده است که ایرج حشمتی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان برای گذر از پیچ تند خشکسالی و حفاظت از حیات وحش و به خصوص آهوی ایرانی خواسته که همه محیط بان باشند. این مقام محیط زیستی با توجه به خشکسالی و هجوم آهوها به مزارع اطراف مناطق محیط زیست که کار محیط‌بانان را سخت‌تر از پیش کرده، هشدار داده است که گونه آسیب پذیر آهو با توجه به فصل زایمانش در معرض خطر جدی قرار دارد. زنجیر خشکسالی و شکار بر پای آهوی ایرانی حق آبه حیات وحش در محاصره توسعه کشاورزی و دامداری کیومرث خامه فعال محیط زیست در گفت‌وگو با ایرنا معتقد است که باید پیش از آنکه کار به اینجا می‌رسید، در پناهگاه حیات وحش موته، پیش بینی آب و علوفه می‌شد. اولین سووال این کنشگر محیط زیست این است که در سال‌هایی که خشکسالی‌های شدید اتفاق می‌افتد و همه آبها هم به محاصره مزارع و دامداری‌ها درآمده است، حق آبه حیات وحش را چه کسی باید تامین کند: حیات وحش موته به طور طبیعی در زمان گرما و کم آبی شدید، در  کنار کویر مرکزی ایران به دنبال آب و علوفه به دو دشت در کنار موته یعنی عربستان خوانسار و عربستان نجف آباد که به مهردشت معروف است، می‌آیند. اما در مسیر آنها تمام چشمه‌های طبیعی با توسعه کشاورزی و  دامداری تغییر کاربری داده شده‌اند و در واقع آبی برای حیات وحش نیست؛ در حالی که چشمه‌های طبیعی همان‌طور که از نامش مشخص است، حق‌آبه طبیعت و حیات وحش است. وی با اشاره به مشکلاتی که حیات وحش موته را تهدید می‌کند، افزود: نباید اجازه حفر چاه در موته داده می‌شد؛  اما حفر چاه کرده‌اند و در جایی که آبش اسیدی است، پسته و خربزه تولید می‌کنند! هم محل چرای حیات وحش و هم از نظر آب آنها را محاصره کرده‌اند. حیات وحش و به خصوص آهوها به اجبار به دنبال خنکی هوا و علوفه به سمت دشت‌های عربستان خوانسار و نجف آباد پناه آورده‌اند و از آن سو به سمت شهرستان خوانسار و کوهپایه‌های زاگرس آمده‌اند. خامه در توضیح ابعاد بیشتر ماجرا افزود: تمام چشمه‌های طبیعی اطراف کوهپایه‌های زاگرس، منطقه شکارممنوع گلستان کوه در محاصره ویلاسازی است. در شرق فریدن، در کوهپایه زاگرس، تمام چشمه‌های طبیعی در توسعه کشاورزی آبی و دیمی از بین رفته‌اند. یعنی حیات وحش حتی به سمت مناطق ییلاقی هم بیاید، آبی برای خوردن  وجود ندارد. در این پیوند با افزایش شکار گونه‌های جانوری و به خصوص آهوهای ماده پناهنده به مزارع اطراف مناطق حفاظت شده در خشکسالی ای که هشدار داده شده بود، موجب آن شده که مرجع قضایی استان اصفهان نیز به موضوع ورود کند. زنجیر خشکسالی و شکار بر پای آهوی ایرانی به نقل از پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست، دادستان اصفهان خطاب به دادستان‌های شهرستان‌ها و رؤسای دادگاه‌های استان، دستور قاطعانه جهت حداکثر همکاری نیروی انتظامی با مأمورین محیط زیست به صورت شبانه روزی داده است و به مراجع قضایی تکلیف شده که در زمان رسیدگی و صدور کیفرخواست، اشد مجازات برای مرتکبان درخواست و احکام نیز بدون اغماض اجرا و مورد نظارت قرار گیرد. خامه اما در این رابطه به ایرنا گفت : در سال ۷۶ بدون هیچ برنامه‌ریزی و فرهنگ‌سازی یک میلیون و هفتصد هزار سلاح شکاری داده شد؛ بستر فرهنگی وجود ندارد اما سلاح به دست افراد داده شده است. چوپانان، باغداران و زنبورداران همه سلاح شکاری دارند. اینکه آقای دادستان یا هر  مرجع دیگری دستور به پیگیری بدهد، با شرایط موجود، قادر به محافظت  از حیات وحش نیستند. شکارچیان، شبانه با نور زدن می‌روند لب آب‌های محاصره شده و آنها را شکار می‌کنند. واقعیت این است که با این بودجه‌ها و نیروهای کم، سازمان حفاظت محیط زیست قادر به محافظت نیست.