آغاز مبارزه با مهاجم زیبا

به گزارش خبرنگار آتیه آنلاین، چند هفته‌ای است که گروه‌های محیط زیستی به تالاب انزلی اعزام می‌شوند تا طبق رسم چند ساله اخیر، گیاهی مزاحم به نام سنبل آبی را از سطح این تالاب و دیگر تالاب‌های استان گیلان پاک کنند. اولین بار سنبل آبی در حدود سال ۹۰ و در تالاب عینک شهر رشت گزارش شد. این گونه زیبا اما مهاجم به سرعت سطح تالاب را می‌پوشاند. ظاهر زیبای این گونه و چیده شدن آن توسط مردم باعث شده است که به سرعت به دیگر تالاب‌ها و رودخانه‌های گیلان هم راه پیدا کند. چند سالی مردم گیلان سنبل آبی را به خاطر قابلیت تکثیر بالا به‌عنوان گیاهی زینتی پرورش داده و می‌فروختند. بعد از اطلاع‌رسانی در این رابطه فروش سنبل آبی در بازار کنترل شد اما همچنان این گونه هم مانند گونه‌ مهاجم دیگری به نام آزولا در تالاب انزلی جا خوش کرده است. سنبل آبی گونه‌ای است که آلرژی را در افراد تشدید می‌کند، احتمالات دیگری هم درباره بیماری‌زا بودن این گونه مطرح می‌شود اما آنچه مهم است، قدرت تکثیر بالای آن است که برای اکوسیستم‌های آبی خطرساز است. گیاه سنبل آبی طی یک تا دو هفته می‌تواند به راحتی و بدون شرایط خاص، خود را تا دو برابر تکثیر کند و به سرعت سطح محیط آبی محل رشد خود را پوشانده و مانع رسیدن نور خورشید به آبزیان و گیاهان و جانوران آبی شود. این امر می‌تواند به مرگ کل گونه‌های گیاهی و جانوری آن محیط و مرگ آن اکوسیستم منتهی شود و اکوسیستم‌های آبی را تبدیل به یک فضای باتلاقی کند. گیاه سنبل آبی توسط فائو و سازمان جهانی محیط زیست به‌عنوان یکی از صد گیاه خطرناک جهان اعلام شده است. جمع‌آوری فیزیکی بهترین راه مقابله با سنبل آبی در حالا حاضر بهترین راه مقابله با این گیاه مهاجم که در دیگر کشورها از جمله آمریکا با مشارکت ارتش با آن مقابله می‌شود، جمع‌آوری مکانیکی است. بر اساس دستورالعمل‌های موجود، گیاه باید بعد از جمع‌آوری، قطعه قطعه و سپس مدفون شود. به گفته سید فرشید فلاح سرپرست اداره حفاظت محیط زیست بندرانزلی امسال پاکسازی تالاب انزلی از گیاه مهاجم سنبل آبی به صورت ماشینی و با دستگاه شناور دروگر سنبل آبی انجام می‌شود. وی به صدا و سیما گفت: سنبل آبی به علت رشد سریع در محیط‌های آبی و تهدیدهایی که می‌تواند بر اکوسیستم‌های آبی تحمیل کند، یکی از خطرناک‌ترین گونه‌های گیاهی مهاجم در دنیا است و خطری جدی برای تنوع زیستی تالاب‌های دنیا به جز برخی از تالاب‌های آمریکای جنوبی که بومی آن است، به شمار می‌آید. ساخت نخستین شناگر دروگر سنبل آبی فروردین ماه امسال بود که از نخستین شناور بومی دروگر گیاه سنبل آبی ساخت سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح رونمایی شد. براساس گزارش روابط عمومی وزارت دفاع، این دروگر با حضورامیر دریادار رستگاری رئیس سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع، استاندار گیلان، رئیس حفاظت محیط زیست گیلان و جمعی از مسئولان رونمایی شد. نخستین شناور بومی دروگر گیاه سنبل آبی ساخت سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است. دریادار رستگاری در این مراسم بیان کرد: این شناور کاربرد منحصر به فردی در ریشه‌کنی گیاهان مضر خودرو در تالاب‌ها به‌ویژه تالاب بندر انزلی داشته و با ساخت این شناور ضمن قطع وابستگی به ورود این نوع شناورها از خارج از کشور، گام بزرگی در تامین شناورهای مشابه با بومی‌سازی ساخت این کلاس از شناورها در کشور برداشته شده است. وی با بیان اینکه این شناور با صرف ۱۲۰۰ نفر ساعت کار و انجام ۱۵۰۰ فعالیت اجرایی ظرف مدت شش ماه طراحی و ساخته شده است، گفت: ساخت این شناور با هشتاد درصد بومی سازی به میزان بیش از ۵۰ درصد صرفه جویی ارزی دربر داشته است. ساسان کفایی مدیر کل حفاظت محیط زیست گیلان نیز در آیین رونمایی از این دستگاه که با حضور مقامات کشوری و استانی در صنایع دریایی شهید تمجیدی در بندر انزلی برگزار شد، افزود: جوانان ساعی و تحصیل‌کرده صنایع دریایی شهید تمجیدی در انزلی با حمایت اداره کل حفاظت محیط ‌زیست گیلان توانستند این دستگاه را طی مدت شش ماه با هزینه کمتر از نصف قیمت نمونه مشابه خارجی آن بسازند و با ساخت آن (نمونه خارجی این دستگاه ۹۰ هزار دلار قیمت دارد) در شرایط تحریم، بالغ بر ۵۰ درصد از لحاظ ارزی صرفه‌جویی کنند. وی با اشاره به اینکه این دستگاه در تست‌های اولیه نظر کارشناسان را جلب کرده است، تاکید کرد: دستگاه مذکور با کیفیتی هم‌تراز با نمونه‌ خارجی موجود، توان جمع‌آوری سنبل آبی را از سطح تالاب‌های استان دارد. وی بیان کرد: گیاه غیربومی و مهاجم سنبل آبی در سال ۱۳۹۰ وارد بوم‌سازگان‌های آبی استان شده و در حال حاضر ۱۸ پهنه آبی در ۱۱ شهرستان با مساحتی بالغ بر شش هزار و ۶۷ هکتار را آلوده کرده است و بیم آن می‌رود که زیستگاه‌های آبی بیشتری در این استان به این گیاه مهاجم آلوده شود. کفایی به اقدامات مناسبی که برای حذف سنبل آبی در برخی مناطق آلوده استان انجام گرفته شده اشاره کرد و افزود : با توجه به وسعت زیاد مناطق آلوده به‌ویژه در تالاب بین‌المللی انزلی و قدرت تکثیر بالای این گیاه، خرید یا ساخت دستگاه دروگر را در اولویت برنامه‌های این سازمان قرار داد تا به صورت مکانیکی و با سرعت بیشتری با این گیاه مقابله شده و آن را از پهنه‌های آبی کشور حذف کنیم. بر اساس اعلام منابع محلی، در حال حاضر جمع‌آوری سنبل آبی به همت یگان حفاظت محیط زیست بندرانزلی در محدوده غرب تالاب انزلی انجام می‌شود.