زندگی با چاشنی استرس و سرعت!

به گزارش«آتیه آنلاین»، پیک های موتوری همواره در معرض خطرات جانی و آسیب های بدنی هستند و در ۱۷ ماه اخیر نیز گویی با شیوع کرونا آسیب های آنها دوچندان شده است. در بهترین شرایط و سلامت کامل اگر هیچ مشکلی هم رخ ندهد، تا چه سنی یک جوان می تواند چنین کار سخت و طاقت‌فرسایی را انجام دهد و اگر پوشش بیمه بازنشستگی برای آنان لحاظ نشود، آینده‌ آنان چگونه خواهد بود؟ با وجود مخارج سرسام‌آور زندگی شهرنشینی، اینکه خانواده‌های آنها چگونه گذران زندگی می‌کنند و در صورت بروز حادثه از نظر اقتصادی به چه مصیبتی دچار می‌شوند؟  اینها بخشی از علامت سوال های تامل برانگیز در خصوص این شغل پرمخاطره بدون امنیت و آینده شغلی است.  افزایش ساعت کار، کاهش فراغت  نصرالله میردار، ۲۹ ساله یکی از رانندگان الوپیک در گفت و گو با «آتیه‌آنلاین» گفت: چهار سال است که به این شغل مشغول هستم و به میانگین درآمد روزانه  ۲۰۰ هزار تومان راضی هستم البته اگر قیمت ها و مخارج زندگی کاهش داشته باشند، در حال حاضر این مبلغ برای خانواده سه نفره ما کفایت نمی کند و ناگزیر برای کسب درآمد بیشتر مجبور به افزایش هرچه بیشتر ساعت کارم هستم. وی در پاسخ به مشکلات یکسال اخیر همزمان با شیوع کرونا بیان کرد: ماهیت کار ما ارتباط نزدیک و مستقیم با مسافر دارد یا مسافر جابه جا می کنیم و یا بسته ای را دریافت می کنیم و در مقصد تحویل می دهیم و در هر دو صورت، سلامتی ما در معرض خطر است بماند که خرید مواد ضدعفونی و ماسک هزینه خیلی سنگینی است و البته تحمل طولانی مدت آن بر روی صورت نیز مشکلات خاص خودش را دارد. کمیسیون ها بالاست  میردار ادامه داد: اگرچه من بیمه هستم اما بسیاری از همکارانم بیمه نیستند و این موضوع زمان بروز حادثه  مساله ایجاد می کند، البته گرانی قطعات موتور و بنزین، گرمای تابستان و سرمای زمستان، کمیسیون بالای شرکت ها، تصادف و خسارات ناشی از آن هم دغدغه همیشگی پیک های موتوری است. کمی مهربان تر  این راننده الوپیک در پاسخ به رضایت از شان اجتماعی شغلش در جامعه تصریح کرد: بهرحال این شغل را که ناچار به انتخاب آن شده ام گاهی مرا در معرض برخی برخوردهای نامهربان مسافران قرار می دهد و بی احترامی می بینم؛ گرانی ها برای همه دغدغه دایمی ایجاد کرده است و هرکسی به نوعی گرفتار مسایل زندگی خودش هست و چه بهتر است که در این شرایط سخت به فکر یکدیگر باشیم و البته کاش فقط کمی مهربان! درآمدی ناچیز و پس اندازی هیچ  فرید نورپورعین آباد، ۲۲ ساله یکی از رانندگان پیک بادپا، با اشاره به اینکه به اجبار از سه سال گذشته این شغل را انتخاب کرده است به ما گفت: شغل اصلی ام  تاسیسات ساختمان است اما به جهت رکود در بخش ساختمان سازی و البته نداشتن پیمانکار آشنا، پیک موتوری را انتخاب کردم و از ۸ صبح تا ۷ عصر که کار می کنم با کسر کمیسیون و هزینه های دیگر ، حدود ۲۰۰ هزار تومان باقی می ماند و این رقم بخور و نمیری است که اصلا امکان پس انداز حتی بخش ناچیزی از آن هم وجود ندارد.  وی گفت: بیمه نداشتن اغلب پیک های موتوری، تهدید خسارت جانی و مالی ناشی از حادثه را چند برابر می کند و اگر هم تصادف، به مرگ فرد بیانجامد خانواده وی محتاج و بی پناه تر می شوند.  درآمدی که طعمه هزینه های بالا می شود  میلاد صایب نیز پیک موتوری ۲۷ ساله ای است که از سال ۱۰ سال پیش به این شغل مشغول است وی در گفت و گو با ما گفت: درآمد ماهانه یک پیک موتوری جوان در تهران فکر نمی کنم کمتر از ۱۰ تا ۱۲ میلیون باشد اما بخشی از این درآمدها صرف هزینه های جاری، قطعات، بنزین و گاهی خسارات ناشی از سانحه می شود. وی ادامه داد: کسب این درآمد نیازمند داشتن موتوری پرقدرت و البته ساعات کار روزانه است و در صورت داشتن موتوری خوب، هزینه تعویض و خرید قطعات نیز افزایش پیدا می کند. صایب افزود: توان پرداخت حق بیمه خویش فرما که الان نزدیک ۷۰۰ هزار تومان است را ندارم و متاسفانه با ۱۰ سال سابقه کار، یک روز هم سابقه بیمه ندارم. تاثیر مثبت کرونا  وی تاثیر کرونا را بر وضعیت شغلی پیک های موتوری مثبت خواند وگفت: خریدهای اینترنتی با شیوع این ویروس افزایش داشته است و این موضوع به رونق کار ما در تحویل سفارش ها کمک کرده است، اگرچه هزینه های خرید ماسک ، مواد ضدعفونی و دستکش به ما تحمل شده است اما در مجموع این گرانی ها و اثرات سرسام آور و روز افزون ناشی از آن است که بیش از کرونا، نه تنها پیک های موتوری بلکه کل جامعه را به زانو درآورده است.  یکی از راننده‌های پیک موتوری که نخواست اسمی از وی برده شود با اشاره به پورسانت بالای شرکت های تحت پیک گفت: پورسانتی که به شرکت باید پرداخت کنیم کم نیست و پذیرش مسوولیت سنگین مرسولات و پرداخت خسارت  ها در صورت سانحه نیز همیشه مشکل ساز است.  وی افزود: گاهی همه فکر می کنند که پیک موتوری و شغل های شبیه به آن آزاد هستند آزادانه کسب درآمد می کنند اما اینطور نیست پیک موتوری شرکتی آزادی عمل چندانی ندارد چرا که بسته به درخواست مشتریان، شرکت مبدا و مقصد را برای پیک موتوی تعیین می کند و گاه برای خودم در روز سفر چندباره به نقاط دور و حتی شهریار و کرج پیش آمده است و من مجبور بوده ام که قبول کنم.  چالش بیمه  رضا دانش یکی دیگر از پیک های موتوری سرعت خدمت رسانی پیک های موتوری را مزیت این شغل خواند و افزود: سرعت زیاد اگرچه در صرفه جویی در زمان انجام کارها تاثیر دارد اما این موضوع مخاطرات ناشی از حادثه، خسارات وارده به مرسولات، توقیف موقت، استهلاک و خرابی موتور را به دنبال دارد که البته تمام این موارد زمانی که پیک موتوری فاقد حمایت بیمه ای باشد بیشتر مساله آفرین می شود.  میانه ای با دورکاری نداریم  دانش گفت: از دورکاری در دوران کرونا زیاد صحبت می شود اما شغل پیک موتوری با دورکاری میانه ای ندارد و کار ما تعطیل بردار نیست و خیلی از مردم بسیاری از دریافت و تحویل خدماتشان را به پیک های موتوری واگذار می کنند این است که نه تنها کرونا بلکه دود و دم مازوتی این روزها هم جلودار ما نیست و ریه هامان پرآلودگی است.    محمد. ع پیک موتوری دیگری است که با وجود رضایت از درآمدش، مشکلات این شغل را اندک ندانست و گفت: اگرچه پیک موتوری ممکن است هزینه هایش کمتر از رانندگان تاکسی باشد اما هزینه های رانندگان پیک کم نیست مثلا اگر قطعه برقی موتور الان خراب شود تازه اگر در بازار مارک معتبر آن موجود باشد قیمتش بسیار بالا است و برای تعویض روغنی که قبلا با قیمتی بسیار مناسب انجام می شود الان رقمی بسیار بیشتر باید پرداخت شود و بماند که همیشه خطرات جانی ما را تهدید می کند. وی ادامه داد: خدا نکند که در حین کار موتور معیوب و یا پنچر شود که درماندگی ناشی از موقعیت پیش رو و استرس از دست رفتن زمان و بازخواست شرکت و مشتری، روزت را سیاه می کند.   سخن قانونی همواره فراگیری پوشش بیمه ای سازمان تامین اجتماعی برای تمامی اقشار جامعه رسانه ای می شود اما در پاسخ به چرایی نبود اقدام جدی در خصوص بیمه‌ پیک‌های موتوری باید به این نکته اشاره کرد که پیک موتوری شغل ثابتی که شامل بیمه اجباری باشد، محسوب نمی‌شود. مشاغلی که بیمه اجباری به آنها تعلق می‌گیرد باید دارای ساعت کار مشخص، حقوق مشخص و قرارداد مشخص بین کارگر و کارفرما باشند و چون پیک‌های موتوری حقوق دریافت نمی‌کنند و بعضا ثابت نیستند، دارای شرایط بیمه اجباری نیستند و در بخشنامه «بیمه راکبین و نمایندگی های پیک موتوری» سازمان تامین اجتماعی نیز تاکید شده است که مشمولین این بخشنامه آن دسته از صاحبان نمایندگی های زیرمجموعه شرکت حمل و نقل کالای تهران (پیک بادپا) که به طور مقاطعه کاری با شرکت یاد شده در امر حمل و نقل موتوری فعالیت می کنند و همچنین راکبین و رانندگان خود مالک پیک بادپا هستند که هیچ گونه رابطه استخدامی و دریافت مزد با شرکت یا نمایندگی نداشته و صرفاً در ازاء معرفی توسط شرکت یا نمایندگی، مبالغی را به عنوان حق السهم پرداخت می کنند. براین اساس سایر کارکنان که رابطه استخدامی و مزدبگیری با شرکت یا نمایندگی های مربوطه دارند مشمول بند الف ماده ۴( افرادی که به هر عنوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار می کنند) و ماده ۳۹ قانون تأمین اجتماعی( کارفرما مکلف است حق بیمه مربوط به هر ماه را حداکثر تا آخرین روز ماه بعد به این سازمان بپردازد) بوده و شرکت یا نمایندگی ذیربط مکلف است مطابق ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمه آنان اقدام کند.  مشمولین یادشده از سوی شرکت حمل و نقل کالای تهران و نمایندگی های آن در استان ها به سازمان تامین اجتماعی معرفی و حداکثر سن متقاضی در تاریخ شروع بیمه (ثبت معرفی نامه در واحدهای اجرائی سازمان) ۵۰ سال تمام خواهدبود. کلام آخر  «پیک های موتوری» پدیده نوظهور برآمده از توسعه شهری و افزایش ترافیک ها هستند که شهرنشینان را در انجام کارهای ضروری شان در مدت زمان کمتری یاری می رسانند و نه تنها خودشان در معرض مخاطرات بی شمار همیشگی هستند بلکه خانواده‌های آنها آرامش به معنای واقعی را هرگز در زندگی تجربه نمی‌کنند. اگرچه قرارگرفتن « رانندگی پیک موتوری » در تعریف مشاغل در قانون کار مطالبه اغلب این افراد است اما شاید بشود به موازی ارایه تسهیلات ویژه به شرکت های حمل و نقل کالا و پیک های موتوری در جهت بیمه کردن پیک های موتوری شان، دستاورد ارزشمند دیگری در راستای تحقق پوشش بیمه همگانی افراد جامعه در کارنامه مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به ثبت رساند. گزارش از: مهین داوری. روزنامه نگار