گسترش ائتلاف در برابر مسکو

به گزارش آتیه‌آنلاین، نشست سران سازمان پیمان آتلاتنیک شمالی (ناتو) در حالی به کار خود پایان داد که خط و مشی‌های کشورهای عضو، بیش از گذشته در مقابله با آنچه چالش‌های دنیای امروز خوانده می‌شود مشخص شد: «مقابله با نفوذ و قدرت گرفتن چین و روسیه». فصل جدید ناتو پس از پایان نشست ناتو، دبیرکل این سازمان ضمن اشاره آغاز فصل جدیدی در هم‌پیمانی از اتخاذ تصمیمات جامع خبر داد. به گزارش خبرگزاری آناتولی، «ینس استولتنبرگ»، دبیرکل ناتو پس از اجلاس سران در بروکسل، پایتخت بلژیک نشست خبری ترتیب داد. وی اظهار کرد: «امروز فصل جدیدی را در هم‌پیمانی‌مان آغاز کردیم. موضوعات مهم در مورد امنیت را بررسی و تصمیمات جامعی اتخاذ کردیم.» استولتنبرگ ضمن اشاره به خروج ناتو از افغانستان، گفت: سران ناتو بر تعهد خود در قبال آموزش و پشتیبانی مالی از نیروها و نهادهای افغان برای حمایت از افغانستان تاکید کردند. دبیرکل ناتو پیشتر در نشست سران عضو ناتو در بروکسل گفته بود، ناتو به مذاکره با روسیه ادامه خواهد داد. در نشست خبری مذکور، استولتنبرگ همچنین نیم‌نگاهی نیز به رقیب قدیمی واشنگتن یعنی پکن داشت و تصریح کرد: «چین چالشی امنیتی، اقتصادی و سیاسی است و بیانیه پایانی اجلاس سران استراتژی جدید در قبال چین را تقویت خواهد کرد.» وی تاکید کرد: «چین دشمن ما نیست اما چالشی برای ماست. هیچ کشوری در ناتو به تنهایی نمی‌تواند با چین مقابله کند از این رو موضعی یکپارچه در خصوص چین اعلام خواهیم کرد.» دبیرکل ناتو افزود: «چین به ما نزدیک می‌شود ما آن‌ها را در فضای سایبری می‌بینیم ما چین را در آفریقا می‌بینیم همچنین شاهدیم چین در زیرساخت‌های حیاتی ما در حال سرمایه‌گذاری است.» در این اجلاس «جو بایدن»، رئیس‌جمهوری آمریکا نیز گفت که به نظرش طی دو سال گذشته درک وجود چالش‌ها فرا روی کشورهای عضو بیشتر شده است. بایدن تصریح کرد: «ما روسیه‌ای داریم که به شکلی که امیدش را داریم عمل نمی‌کند. این مساله درباره چین هم صدق می‌کند.» این در حالی است که دبیرکل ناتو نیز طی نشست ناتو بار دیگر سراغ موضوع روسیه و رقابت با این کشور رفت. دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی گفت که این ائتلاف آماده مقابله با آنچه که تهاجم بالقوه روسیه در نظر می‌گیرد، است و تحریم‌ها را یک ابزار مهم در نظر می‌گیرد. به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، ینس استولتنبرگ در مصاحبه‌ای به سی‌ان‌بی‌سی گفت: «شاید مهم‌ترین چیزی که ما انجام داده‌ایم این است که برای نخستین بار در تاریخِ ناتو، ما سربازان آماده رزم در بخش شرقی ائتلاف داریم.» وی اضافه کرد: «گروه‌های رزمی جدید در کشورهای حوزه بالتیک و لهستان مستقر می‌شوند، ما میزان قدرت آمادگی ناتو را سه برابر کرده‌ایم.» رئیس ناتو گفت که این ائتلاف به ساختن توانمندی‌های نظامی خود ادامه خواهد داد و برای مقابله با «تهاجم روسیه ‌ترکیبی گسترده از ابزارهای متفاوت» را به خدمت می‌گیرد. به گفته استولتنبرگ، ناتو رویکردی دوگانه را در قبال روسیه به معنی رویکرد دفاع و گفت‌وگو اتخاذ می‌کند. وی افزود: «‌ناتو برای گفتگو با مسکو تلاش میکند، حقیقتی که به گفته او نشانه ضعف نیست.» دبیرکل ناتو تاکید کرد: «گفت‌وگو، تا زمانی که ما متحد باشیم، تا زمانی که ما قدرتمند باشیم، در واقع نشانه قدرت است، پس ما می‌توانیم با روسیه مذاکره کنیم.» تلاش برای عضوگیری نشست ناتو در حالی به کار خود پایان داد که یکی از نقاط مهم در بیانیه پایانی آن تلاش این ائتلاف برای ورود کشورهایی به سازوکار خود بود؛ اقدامی که البته می‌تواند واکنش شدید روسیه را به دنبال داشته باشد. رهبران ناتو به عنوان نتیجه اجلاس سران، در بیانیه‌ای از روسیه خواستند تا جمهوری چک و ایالات متحده آمریکا را از لیست «کشورهای غیر دوست» خارج کند. در بیانیه نهایی اجلاس ائتلاف همچنین بیان شد: «اوکراین و گرجستان در آینده می‌توانند عضو ناتو شوند.» در این بیانیه آمده است: ما تصمیمی که در اجلاس بخارست ۲۰۰۸ گرفته شد مبنی بر اینکه اوکراین به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از روند عضویت در ائتلاف، با برنامه اقدام، به عضویت در خواهد آمد، مجددا تأیید می‌کنیم؛ ما تمام قسمت‌های این تصمیم و همچنین تصمیمات بعدی، از جمله این واقعیت که هر یک از شرکا بر اساس شایستگی‌های خود ارزیابی خواهند شد را پشتیبانی می‌کنیم. ما به شدت از حق اوکراین در تعیین آینده و سیاست خارجی خود بدون دخالت خارجی حمایت می‌کنیم.» این بیانیه همچنین تصمیمی مشابه اجلاس ائتلاف در بخارست در سال ۲۰۰۸ در مورد گرجستان را تایید می‌کند. این در حالی است که پایگاه اینترنتی آکسیوس روز شنبه گزارش کرد که پنتاگون برنامه‌های خود برای ارسال کمک نظامی ۱۵۰ میلیون دلاری به اوکراین را اعلام کرد که شامل رادار ضد توپخانه، تکنولوژی ضد پهپاد و تجهیزات جنگ الکترونیک خواهد بود. این اقدام در بحبوحه افزایش تنش‌ها میان روسیه و اوکراین و همچنین چند روز پیش از نشست رهبران روسیه و آمریکا در ژنو صورت می‌گیرد. این بسته کمک نظامی جدید که در حال حاضر کنگره متعهد ارائه آن شده است، به بسته ۱۲۵ میلیون دلاری که در حال حاضر برای اوکراین در نظر گرفته شده بود، اضافه می‌شود.   پنتاگون اعلام کرد: «این کمک نظامی شامل توانایی‌هایی برای تقویت کشندگی، فرماندهی و کنترل و همچنین آگاهی موقعیتی نیروهای اوکراین می‌باشد.» بنا به این گزارش، آمریکا همچنین به منظور تقویت پایگاه‌های نیروی هوایی اوکراین، دوره‌های آموزشی و تجهیزات فراهم خواهد کرد. گفتنی است که رئیس‌جمهوری آمریکا نیز نسبت به پیوستن اوکراین به این ائتلاف ابراز امیدواری کرد. جو بایدن روز گذشته (‌سه‌شنبه) گفت که پیش از اینکه عضویت اوکراین در ناتو در نظر گرفته شود، این کشور باید مشکل فساد را حل و سایر معیارها را برآورده کند و ایالات متحده به طور انحصاری در مورد پذیرش این کشور در اتحاد تصمیم نخواهد گرفت. به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، رئیس‌جمهوری آمریکا به خبرنگاران گفت:‌ «اوکراین هنوز باید برای حل مسائل و مشکلات مربوط به فساد در کشور اقداماتی انجام دهد. حقیقت این است که آنها باید برای آنکه به ناتو ملحق شوند، سایر معیارها را نیز در نظر بگیرند.» وی ادامه داد: «در ضمن، ما تمام تلاش خود را انجام خواهیم داد تا اوکراین را در موقعیتی قرار دهیم که بتواند در برابر تجاوز فیزیکی روسیه مقاومت کند و اینکه آیا اوکراین می‌تواند بخشی از ائتلاف نظامی ناتو شود یا خیر، فقط به من بستگی نخواهد داشت؛ بلکه این به اتحاد و نحوه رای‌گیری آن‌ها بستگی دارد.» بنابراین نشست ناتو را با توجه به معیارها و تحول‌های مذکور، باید نوعی شاخ و شانه کشیدن جدید غرب برای روسیه و تلاش برای ایجاد ائتلافی گسترده‌تر علیه کرملین دانست. گزارش: فرزاد سیف‌نیا