به گزارش آتیه آنلاین، محمدهادی عسکری، معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در نشست تخصصی «هنر و سلامت روان» گفت سلامت روان از ارکان سرمایه انسانی و از عوامل موثر بر کیفیت زندگی شغلی و پایداری تولید است.
وی تاکید کرد: سیاست‌گذاری در این حوزه نباید به تشخیص و درمان اختلال‌ها محدود بماند؛ بلکه باید با بهره‌گیری از هنر و مشارکت دستگاه‌های مختلف، به پیشگیری از فرسایش روانی و شکل‌گیری محیط‌های کاری کم‌آسیب‌تر کمک کند.
محمدهادی عسکری، در نشست تخصصی «هنر و سلامت روان» که به مناسبت روز سلامت روان برگزار شد، با بیان اینکه سرمایه هر جامعه نیروی انسانی برخوردار از سلامت همه‌جانبه است، اظهار کرد: سلامت روان در جامعه کار و تولید از ارکان اصلی سرمایه انسانی و از عوامل مهم بهره‌وری ملی، کیفیت زندگی شغلی و پایداری تولید به شمار می‌رود.
او با اشاره به پیچیده‌ترشدن حیات اجتماعی و اقتصادی در دهه‌های اخیر گفت: مفهوم رفاه دیگر به شاخص‌های صرفاً مادی و معیشتی محدود نیست و به پدیده‌ای چندوجهی تبدیل شده است که سلامت روان و سرمایه اجتماعی در کانون آن قرار دارند.
عسکری در تشریح رویکردهای موجود به سلامت روان، از دو گفتمان بالینی و زیبایی‌شناختی نام برد و افزود: در گفتمان بالینی، روان‌شناسان و روان‌پزشکان غالباً با رویکردی آسیب‌شناسانه و فردمحور، بر اختلالات روانی تمرکز می‌کنند. در گفتمان زیبایی‌شناختی نیز هنرمندان و نظریه‌پردازان هنر، بر ظرفیت خودبنیاد و رهایی‌بخش هنر و پیوند آن با احساسات تأکید دارند. در کنار این دو، دیدگاه نهادهای دولتی و اجرایی قرار می‌گیرد که مسئولیت مدیریت کلان، تخصیص منابع و حفظ انسجام اجتماعی را بر عهده دارند.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تقلیل سلامت روان به رویکردی صرفاً بالینی یا صرفاً انتزاعی و هنری گفت: در زیست‌بوم کار و تولید، هنر باید به‌مثابه زیرساختی روانی و عاملی برای احیای سرمایه اجتماعی عمل کند. هنر در این حوزه نه کالایی لوکس برای پرکردن اوقات فراغت است و نه صرفاً ابزاری کمکی در درمان؛ بلکه می‌تواند مداخله‌ای اجتماعی برای افزایش تاب‌آوری عمومی، ارتقای بهره‌وری نیروی کار و تقویت همبستگی باشد.
او ادامه داد: در جامعه کار و تولید به مدلی زیستی‌ـ‌روانی نیاز داریم که در آن، سلامت کارگر بخشی از سلامت جامعه و اقتصاد محسوب شود. باید از درمان آسیب‌های روانی به ساختن محیط کاری حرکت کنیم که کمتر آسیب تولید کند؛ این نقطه، آغاز سیاست‌گذاری اجتماعی در حوزه سلامت روان جامعه کار و تولید است.
عسکری، اجرای برنامه همیار کارکنان، برگزاری دوره‌های آموزشی و مهارتی، استقرار روان‌شناسان در خطوط تولید و راه‌اندازی خانه‌های بهداشت کارگری را از محورهای این سیاست‌گذاری برشمرد و گفت: به‌دنبال آن هستیم که از فرسایش روانی پنهان در محیط کار جلوگیری کنیم و محیط کار را برای کارگران جذاب‌تر سازیم؛ به‌گونه‌ای که کارگران هم در کارخانه حضور داشته باشند و هم خود را با آن همراه بدانند. در چنین شرایطی، آنان می‌توانند در طراحی و اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری مشارکت فعال داشته باشند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر کار با اشاره به تأکید اسناد بالادستی بر سلامت روان و ارتقای کیفیت زندگی کارگران، هنر را یکی از ظرفیت‌های تحقق این اهداف دانست و افزود: شواهد علمی نشان می‌دهد که در دهه‌های اخیر، هنر به متن سیاست‌گذاری سلامت عمومی وارد شده و در پیشگیری، مدیریت و درمان طیفی از مسائل و بیماری های روانی و جسمی نقش داشته است.
او با بیان اینکه هنر می‌تواند در موقعیت‌هایی که روندها و ساختارهای رسمی امکان اثرگذاری کمتری دارند، زمینه ارتباط و بیان تجربه را فراهم کند، اظهار کرد: یک فعالیت جمعی هنری، شعر، قطعه‌ای موسیقی یا یک نقاشی می‌تواند رنج‌ها را قابل بیان کند، امکان به‌اشتراک‌گذاشتن تجربه‌های تلخ و شیرین را فراهم آورد و انسان‌ها را به شبکه‌ای اجتماعی پیوند دهد.
عسکری نسبت هنر و جامعه کارگری را فراتر از جشنواره و مسابقه دانست و گفت: هنر می‌تواند واسطه‌ای ارتباطی و راهبردی نو برای پیوند نظام سلامت با ساختارهای رفاه اجتماعی باشد. مجموعه‌های فرهنگی و ورزشی کارگران، مراکز تحت پوشش سازمان بهزیستی، شرکای اجتماعی و تشکل‌های کارگری و کارفرمایی از ظرفیت‌های قابل‌توجه برای پیشبرد این هدف می باشند.
او همچنین تأکید کرد که سلامت روان را نباید با بیماری یکسان دانست و افزود: آگاهی‌بخشی درباره این موضوع و پذیرش مسئولیت مشترک در سلامت روان جامعه کارگری اهمیت دارد. سلامت روان صرفاً وظیفه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیست و همه دستگاه‌ها باید در این زمینه مشارکت کنند.
معاون وزیر کار در پایان، تفاوت تجربه روانی کارگران در محیط‌های شغلی گوناگون را مورد توجه قرار داد و گفت: تجربه روانی کارگران معدن، خدمات و مشاغل پلتفرمی یکسان نیست؛ ازاین‌رو سلامت روان را باید متناسب با موقعیت و نوع شغل بررسی کرد. او از استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان جامعه مدنی دعوت کرد دیدگاه‌های خود را برای بهره‌گیری در برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه کنند.
