کاهش اعتماد کسبوکارها در سایه افزایش نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، موجب شده تعداد پروژههای جدید سرمایهگذاری خارجی در جهان در ابتدای سال ۲۰۲۶ کاهش یابد. در این میان، آمریکای شمالی تنها منطقه بزرگ جهان بود که توانست نسبت به سال گذشته پروژههای بیشتری از سرمایهگذاری مستقیم خارجی (FDI) جذب کند.
بررسی دادههای اولیه موسسه fDi Intelligence نشان میدهد تعداد پروژههای سرمایهگذاری خارجی جدید در فاصله مارس تا مه ۲۰۲۶ در بیشتر مناطق جهان کاهش یافته است؛ روندی که بازتابی از نگرانی شرکتها درباره بیثباتی سیاسی، تنشهای تجاری و افزایش ریسکهای اقتصادی در نقاط مختلف جهان است.
آمریکای شمالی در سه ماه مورد بررسی، شاهد اعلام ۱ هزار و ۵۱۷ پروژه جدید سرمایهگذاری خارجی بود؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، رشد ۴.۲ درصدی را نشان میدهد. این منطقه تنها بخش از جهان بود که در مقایسه سالانه توانست رشد مثبت ثبت کند.
با این حال، افزایش سرمایهگذاری به معنای مصون ماندن کامل از فضای بیاعتمادی جهانی نیست. تعداد پروژههای جدید در سال ۲۰۲۶ همچنان حدود ۱.۵ درصد کمتر از میانگین دوره پس از همهگیری کرونا (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵) است.
به عبارت دیگر، حتی آمریکای شمالی هم از پیامدهای تنشهای تجاری و چالشهای سیاسی در امان نمانده است، اما در مقایسه با سایر مناطق جهان عملکرد بهتری داشته و توانسته جذابیت خود را برای سرمایهگذاران حفظ کند.
در نقطه مقابل، خاورمیانه بزرگترین کاهش در جذب پروژههای جدید سرمایهگذاری خارجی را تجربه کرده است. تعداد پروژههای اعلامشده در این منطقه در ابتدای سال ۲۰۲۶ با افت ۶۷.۱ درصدی نسبت به سال قبل همراه شد و از ۵۸۰ پروژه در مدت مشابه ۲۰۲۵ به تنها ۱۹۱ پروژه رسید.
کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، طی دهههای گذشته تلاش کرده بودند تصویری از ثبات و امنیت برای سرمایهگذاران جهانی ایجاد کنند. اما جنگ چندماهه با ایران، این برداشت را تحت تاثیر قرار داده و موجب شده سرمایهگذاران ریسکهای موجود در منطقه گستردهتر خاورمیانه را دوباره ارزیابی کنند.
تحلیلگران معتقدند پایان درگیریها، برقراری آتشبس پایدار و بازگشت جریان عادی تجارت در تنگه هرمز میتواند به تدریج اعتماد سرمایهگذاران، بهویژه در کشورهای حوزه خلیج فارس را احیا کند.
تقریبا همه مناطق جهان، بهجز آمریکای شمالی، در ابتدای سال ۲۰۲۶ با کاهش اعلام پروژههای سرمایهگذاری خارجی مواجه شدند.
اروپای نوظهور با کاهش ۳۴.۶ درصدی پروژههای جدید روبهرو شد؛ روندی که ادامه جنگ روسیه و اوکراین و ورود این درگیری به چهارمین سال خود، از عوامل اصلی آن به شمار میرود.
حتی مناطقی که با درگیری مستقیم مواجه نبودند هم از کاهش سرمایهگذاری در امان نماندند. اروپای غربی شاهد افت ۲۳.۹ درصدی پروژههای جدید بود و آفریقا و منطقه آسیا ـ اقیانوسیه نیز هر کدام حدود ۱۲ درصد کاهش را تجربه کردند.
آمریکای لاتین و کارائیب در میان مناطق خارج از آمریکای شمالی، عملکرد بهتری داشتند و تعداد پروژههای سرمایهگذاری خارجی در این منطقه تنها ۸.۷ درصد کاهش یافت. فاصله جغرافیایی این منطقه از کانونهای اصلی تنش ژئوپلیتیکی در اروپای شرقی و خاورمیانه، یکی از عواملی است که میتواند شدت کاهش سرمایهگذاری را محدود کرده باشد.
در مجموع، بهجز آمریکای شمالی، همه مناطق اصلی جهان در ابتدای سال ۲۰۲۶ پروژههای سرمایهگذاری خارجی کمتری نسبت به سال گذشته ثبت کردند.
این روند نشان میدهد افزایش نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، تضعیف اعتماد کسبوکارها و نگرانی درباره آینده اقتصاد جهانی، به یکی از مهمترین موانع جریان سرمایهگذاری فرامرزی تبدیل شده است. شرکتها در شرایطی که ریسکهای سیاسی و امنیتی افزایش یافته، بیش از گذشته در تصمیمهای سرمایهگذاری خود محتاطانه عمل میکنند.
منبع: visualcapitalist
