مانور علیه مسکو

به گزارش آتیه‌آنلاین، اجلاس گروه هفت همیشه یکی از رخدادهای مهم سیاسی، امنیتی، نظامی و اقتصادی در دنیا بوده که علاوه بر متن، حاشیه‌های زیادی را به دنبال خود داشته است. کسانی که هر ساله این اجلاس را دنبال می‌کنند یا در مورد آن دست به قلم شده‌اند، می‌دانند که اصولاً محوریت در این رخداد بین‌المللی، با آمریکا است. بازتعریف اتحاد با شرکا درست است که روسای جمهور ایالات متحده طی ادوار گذشته در این اجلاس با سران هفت کشور صنعتی دنیا ملاقات و گفت‌گو می‌کنند، اما واقعیت این است که ایالات متحده به دلیل اینکه بزرگترین ارتش و اقتصاد دنیا را رهبری می‌کند، حرف اول و آخر را در این اجلاس می‌زند که یکجانبه‌گرایی و تحکم «دونالد ترامپ»، رئیس جمهوری پیشین آمریکا نمونه روشنِ آن به حساب می‌آید. حال با کنار رفتن ترامپ شاهد آن هستیم که جو بایدن، رئیس جمهوری ایالات متحده، اولین سفر خارجی خود را به خاک متحد سنتی‌اش، یعنی بریتانیا آغاز کرده است. سفری که دو روز پیش (چهارشنبه) آغاز شده و به مدت هشت روز در خاک کشورهای عضو اتحادیه اروپا ادامه خواهد داشت. براساس گزارش منتشر شده از سوی گاردین، بایدن در تلاش است تا در جریان سفر هشت روزه به اروپا، روابط میان دو سوی اقیانوس اطلس را پس از یک دوره رکود روابط در چهار سال ریاست جمهوری ترامپ ترمیم و همزمان، مناسبات با روسیه را بازتعریف کند. این روزنامه بریتانیایی در گزارش خود نوشته است: «به نظر می‌رسد نخستین سفر بایدن، آزمونی برای نشان دادن توانایی‌های دیپلماتیک رئیس جمهوری دموکرات ایالات متحده به جهت مدیریت روابط با متحدان بزرگ است؛ روابطی که با افزایش تعرفه‌ها و خروج از پیمان‌های بین‌المللی در دوران ترامپ، به شدت آسیب دیده بودند». در همین راستا نیویورک‌تایمز گزارش داده که نخستین مرحله از سفر بایدن در روستای ساحلی سنت ایوز درکورن‌وال بریتانیا آغاز می‌شود. رئیس جمهوری ایالات متحده به همراه رهبران شش کشور دیگر در اجلاس گروه ۷ شرکت خواهد کرد و قرار است دیپلماسی واکسن، تجارت جهانی، محیط زیست و ابتکار عمل برای بازسازی زیرساخت‌های جهان در حال توسعه، دستور کار این نشست باشد. از سوی دیگر مقام‌های ایالات متحده این نشست را به مثابه فرصتی برای رویارویی با قدرت فزاینده چین می‌پندارند. به هر ترتیب بایدن روز پنجشنبه با بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا در کورن‌وال دیدار کرد و این ملاقات فرصتی برای بازسازی روابط ویژه ایالات متحده با بریتانیا پس از برگزیت توصیف شده بود. رویترز هم در این رابطه اعلام کرده که پس از اجلاس سه روزه گروه هفت، جو بایدن به همراه همسرش جیل، در کاخ وینزر به ملاقات ملکه الیزابت می‌روند. بایدن ۷۸ ساله در سال ۱۹۸۲، زمانی که سناتور ایالت دلاور بود، با ملکه بریتانیا دیدار کرده بود. رئیس جمهوری ایالات متحده پس از آن، برای گفت‌وگو با رهبران ناتو و اتحادیه اروپا به بروکسل، پایتخت بلژیک می‌رود. انتظار می‌رود مناسبات و چالش‌ها با روسیه و چین و همچنین بحث بی‌پایان تشویق اعضای ناتو به پرداخت هزینه بیشتر برای دفاع مشترک، مهم‌ترین محورهای گفت‌وگوی بایدن با رهبران متحد در بروکسل باشد. گپ‌وگفت با حاکم کرملین با نگاهی به برنامه سفر رئیس جمهوری آمریکا و محور سخنان وی در اجلاس گروه هفت، می‌توان دریافت که بایدن با چندین پرونده بسیار مهم وارد بریتانیا و بروکسل خواهد شد، اما مهمترین بخش سفر او که در اصل مرحله سوم سفرش قلمداد می‌شود، سفر او به ژنو و ملاقاتش با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه خواهد بود؛ چراکه این دشوارترین مرحله از اولین تور دیپلماتیک رئیس جمهوری ایالات متحده به شمار می‌رود و حاکم کرملین برای نخستین‌بار با جانشین دونالد ترامپ روبه‌رو خواهد شد. فارغ از اینکه پوتین و بایدن در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما با یکدیگر دیدار داشته‌اند، باید متوجه بود که از هفته‌ها پیش، اخباری متعدد و حتی ضد و نقیض درباره این دیدار در فضای رسانه‌های ایالات متحده منتشر شد که حدث و گمانهای زیادی را به راه انداخت. بر این اساس جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید ابراز امیدواری کرده است که نشست‌های سران گروه ۷ و ناتو، پیش از دیدار بایدن و پوتین، به مثابه تکیه‌گاهی از وحدت متحدان برای رئیس جمهوری ایالات باشد؛ اما سخنان بایدن در بدو ورود به خاک بریتانیا پیام دیگری داشت. بایدن در بدو ورود به بریتانیا با حضور در پایگاه نیروهای آمریکایی اعلام کرد که اگر مسکو دست به اقدامات مضری علیه واشنگتن بزند، پاسخی محکم دریافت خواهد کرد؛ چراکه ما (آمریکا و روسیه) مسئولیت بزرگی داریم که از تامین ثبات استراتژیک تا پایبندی به قرارداد کنترل تسلیحات را شامل می‌شود و من این مسئولیت‌ها را جدی می‌گیرم. از منظری بسیاری از تحلیلگران این سخنان بایدن به مثابه اتمام حجت با مسکو قبل از دیدار با پوتین است، اما واقعیت این است مسائل دیگری هم در این میان وجود دارد که دو طرف باید در مورد آن با یکدیگر بحث و تبادل نظر کنند. اسپوتنیک در این رابطه نوشته است که دیدار رئیس جمهوری ایالات متحده با ولادیمیر پوتین مهم‌ترین فرصتی برای جو بایدن به جهت گفت‌وگوی مستقیم درباره حملات سایبری از روسیه، سیاست خصمانه مسکو در قبال اوکراین و بسیاری چالش‌های دیگر است که روابط دو ابرقدرت را بار دیگر در وضعیتی متشنج قرار داده است. در همین رابطه اما سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرده که مسکو می‌خواهد علیرغم سیاست غیردوستانه ایالات متحده، همکاری با واشنگتن را توسعه داده و مشکلات را در روابط دو جانبه پاک کند. از سوی دیگر سرگئی ریابکوف ، معاون وزیر خارجه روسیه هم در رابطه با دیدار پوتین و بایدن اعلام کرده که واشنگتن باید سیاست خصمانه و دخالت در امور داخلی روسیه را متوقف کند تا از فهرست کشورهای غیردوست مسکو خارج شود، اما تاکنون هیچ دلیلی برای تجدیدنظر در این فهرست وجود ندارد. با نگاهی به اظهارات و همچنین مانورهای رسانه‌ای دو طرف طی هفته‌های گذشته، میتوان به این نتیجه رسید که دیدار بایدن و پوتین تا لحظه آخر با اما و اگرهای زیادی روبرو خواهد بود. این در حالیست که آمریکا و متحدان اروپایی این کشور در دو پرونده سرکوب معترضان بلاروس به دست دولت این کشور که تحت رهبری الکساندر لوکاشنکو قرار دارد و همچنین حبس الکسی ناوالنی، رهبر معترضان روسیه، شدیدترین حملات را به مسکو داشته‌اند. حال باید دید که واکنش پوتین در این رویارویی چه خواهد بود؟! گزارش: فرزاد سیف‌نیا