به گزارش آتیه آنلاین؛ موج بیسابقه گرما که از اواخر خردادماه بخشهای وسیعی از اروپا را فرا گرفته، حالا از یک پدیده آبوهوایی به بحرانی برای سلامت عمومی تبدیل شده است. سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرده است که از ۲۱ ژوئن تاکنون، بیش از ۱۳۰۰ مرگ مازاد در اروپا با دمای بسیار بالا ارتباط داشته است؛ آماری که بار دیگر توجه جهانی را به پیامدهای تغییرات اقلیمی و آمادگی نظامهای سلامت برای مقابله با گرمای شدید جلب کرده است.
مدیرکل سازمان جهانی بهداشت با انتشار پیامی اعلام کرد که گرمای شدید همچنان جان انسانها را تهدید میکند و سالمندان، بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن، کودکان، زنان باردار و افرادی که در فضای باز کار میکنند، بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند. به گفته او، گرما یک «قاتل خاموش» است که اغلب اثرات آن کمتر از سایر بلایای طبیعی دیده میشود، اما هر سال هزاران قربانی بر جای میگذارد.
در روزهای اخیر بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، آلمان، لهستان، کرواسی و کشورهای حوزه بالکان با دماهای کمسابقه، هشدارهای قرمز هواشناسی، آتشسوزیهای گسترده و فشار مضاعف بر خدمات درمانی و اورژانس روبهرو شدهاند. برخی مناطق دمای بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد را تجربه کردهاند؛ شرایطی که علاوه بر افزایش مرگومیر، زندگی روزمره، حملونقل و شبکه برق را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
گرمایی که بیمارستانها را تحت فشار قرار داد
گزارشها نشان میدهد مراکز درمانی و اورژانس در چند کشور اروپایی با افزایش مراجعه بیماران دچار گرمازدگی، کمآبی بدن و مشکلات قلبی و تنفسی مواجه شدهاند. در برخی شهرها ظرفیت سردخانهها و مراکز نگهداری اجساد نیز با فشار کمسابقهای روبهرو شده است؛ موضوعی که یادآور موج گرمای مرگبار سال ۲۰۰۳ در اروپا است.
کارشناسان سلامت میگویند برخلاف تصور رایج، بیشتر قربانیان گرمای شدید مستقیماً بر اثر گرمازدگی جان خود را از دست نمیدهند، بلکه افزایش دما باعث تشدید بیماریهای قلبی، عروقی، تنفسی و کلیوی میشود. به همین دلیل، سالمندان و افرادی که بیماری زمینهای دارند، بیشترین سهم را در آمار مرگهای مرتبط با گرما تشکیل میدهند.
تغییر اقلیم؛ عامل تشدید موجهای گرما
همزمان با افزایش شمار قربانیان، کارشناسان اقلیمشناسی تأکید میکنند موجهای گرمای شدید در اروپا دیگر رویدادهایی استثنایی نیستند و تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، با شدت و فراوانی بیشتری تکرار میشوند. تجربه سالهای اخیر نیز این موضوع را تأیید میکند؛ بهطوری که اروپا در سالهای ۲۰۰۳، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۵ نیز شاهد دهها هزار مرگ منتسب به گرمای شدید بوده است.
سازمان جهانی بهداشت از دولتها خواسته است برنامههای مقابله با گرما را تقویت کنند؛ از ایجاد سامانههای هشدار سریع و اطلاعرسانی عمومی گرفته تا حمایت از گروههای آسیبپذیر، افزایش دسترسی به مراکز خنککننده، تأمین آب آشامیدنی و آمادگی بیشتر نظامهای درمانی برای مواجهه با دورههای طولانی گرمای شدید. به اعتقاد این سازمان، بسیاری از مرگهای ناشی از گرما با برنامهریزی مناسب و اقدامات پیشگیرانه قابل اجتناب هستند.
در حالی که اروپا هنوز درگیر این موج کمسابقه است، پیشبینیهای هواشناسی از تداوم هوای بسیار گرم در برخی مناطق طی روزهای آینده حکایت دارد؛ موضوعی که نشان میدهد مقابله با گرمای شدید، دیگر تنها یک چالش فصلی نیست، بلکه به یکی از مهمترین آزمونهای نظامهای سلامت و سیاستگذاران در عصر تغییرات اقلیمی تبدیل شده است.
