در حالی که طرح استفاده رایگان از مترو و اتوبوس تهران تا ۲۷ اردیبهشت اجرا میشود، اظهارات متفاوت اعضای شورای شهر نشان میدهد هنوز اجماعی درباره دائمی شدن این تصمیم وجود ندارد؛ موضوعی که به گفته رئیس شورا نیازمند بررسی کارشناسی و تأمین منابع مالی است.
بحث رایگان شدن حملونقل عمومی در تهران، پس از اجرای موقت آن در روزهای جنگ، حالا به یکی از موضوعات مهم مدیریت شهری تبدیل شده است. از یکسو مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، تأکید میکند که تمدید یا دائمی شدن این طرح فعلاً در دستور کار نیست و نباید «احساساتی» درباره آن تصمیم گرفت؛ از سوی دیگر احمد صادقی، رئیس کمیته شفافیت شورا، معتقد است درآمد بلیت مترو سهم ناچیزی در هزینههای واقعی دارد و حذف آن میتواند بدون ایجاد بحران مالی، به کاهش ترافیک، آلودگی هوا و فشار اقتصادی مردم کمک کند.
مهدی چمران در حاشیه مراسم رونمایی از تندیس شهید مصطفی چمران اعلام کرد استفاده رایگان از مترو و اتوبوس تا ۲۷ اردیبهشت ادامه خواهد داشت، اما درباره تمدید دوباره آن گفت تاکنون طرح مشخصی برای رایگان شدن دائمی حملونقل عمومی به شورا ارائه نشده است. به گفته او، اگر قرار باشد چنین تصمیمی اجرایی شود، باید در قالب یک طرح کارشناسی بررسی شود.
رئیس شورای شهر تهران با اشاره به هزینههای سنگین توسعه ناوگان حملونقل عمومی گفت درآمد حاصل از بلیتها میتواند صرف خرید اتوبوسهای جدید شود؛ موضوعی که از نظر مدیریت شهری اولویت بیشتری نسبت به حذف کامل بهای بلیت دارد. او تأکید کرد با همین مبالغ میتوان صدها اتوبوس جدید خرید تا شهروندان کمتر در صف بمانند.
چمران در عین حال گفت در شرایط جنگی، رایگان شدن خدمات حملونقل عمومی اقدامی قابل قبول بود و اگر دوباره شرایط بحرانی ایجاد شود، امکان تجدیدنظر وجود دارد، اما «فعلاً مسئله خاصی وجود ندارد.»
در مقابل، احمد صادقی، رئیس کمیته شفافیت و شهر هوشمند شورای شهر تهران، از نتایج مثبت اجرای این طرح دفاع کرد و گفت رایگان شدن مترو و اتوبوس در روزهای جنگ، علاوه بر ایجاد آرامش روانی برای شهروندان، موجب افزایش استفاده از حملونقل عمومی و صرفهجویی در مصرف سوخت شد.
او با اشاره به آمار ارائهشده از سوی وزارت نفت گفت در آن دوره روزانه حدود سه میلیون لیتر صرفهجویی در مصرف سوخت ثبت شده است؛ هرچند بخشی از آن به کاهش سفرهای شهری مربوط میشد، اما رایگان شدن حملونقل عمومی نیز نقش مهمی در این روند داشت.
صادقی همچنین تأکید کرد مبلغی که شهروندان بابت بلیت مترو پرداخت میکنند تنها حدود ۶ تا ۷ درصد هزینه واقعی خدمات است و شهرداری هماکنون نیز بخش عمده هزینههای مترو را از منابع خود تأمین میکند. به گفته او، درآمد سالانه بلیتفروشی مترو حدود دو همت است؛ رقمی که در مقایسه با هزینههای نگهداشت، خرید تجهیزات و توسعه خطوط، سهم چندانی ندارد.
عضو شورای شهر تهران معتقد است رایگان شدن دائمی مترو و اتوبوس میتواند به کاهش ترافیک و آلودگی هوا کمک کند و فشار اقتصادی کمتری به شهروندان وارد سازد. او گفت طرح نهایی در حال تکمیل است و پس از آماده شدن، برای بررسی به صحن شورا ارائه خواهد شد.
اظهارات متفاوت اعضای شورای شهر نشان میدهد موضوع رایگان شدن حملونقل عمومی هنوز به جمعبندی نهایی نرسیده است؛ طرحی که میان ضرورت حمایت از معیشت مردم و محدودیتهای مالی مدیریت شهری، همچنان محل اختلاف نظر باقی مانده است.
