معاینه فنی خودروهای برقی؛مسیر ایمنی هنوز بی‌شیوه‌نامه

در حالی که خودروهای برقی روز به روز در خیابان‌های کلانشهرهای ایران ظاهر می‌شوند، روند قانونی معاینه فنی آن‌ها هنوز با ابهام و چالش روبه‌روست. محمد مهدی میرزایی قمی، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران، در پنل تخصصی معاینه فنی خودروهای برقی، با تأکید بر ضرورت تدوین چارچوب قانونی برای این خودروها گفت: «اگرچه خودروهای برقی آلایندگی ندارند، اما ایمنی آن‌ها به ویژه در بخش باتری باید بررسی شود».

میرزایی قمی توضیح داد که طبق قوانین فعلی، خودروهای برقی بعد از چهار سال مشمول معاینه فنی می‌شوند. از آنجا که اغلب خودروهای برقی وارداتی کمتر از چهار سال عمر دارند، مشمول معاینه فنی نمی‌شوند، اما خودروهای عمومی برقی مانند تاکسی‌ها و اتوبوس‌ها که در آستانه یک سالگی هستند، باید بررسی شوند. وی افزود که برای تدوین استانداردهای معاینه فنی، بازدیدهایی از مراکز مشابه در چین انجام شده است، اما تاکنون دستورالعمل مشخصی از سوی وزارت کشور ابلاغ نشده است.

او با اشاره به مشکلات رانندگان تاکسی برقی گفت: «تا زمانی که شیوه‌نامه ابلاغ نشود، این خودروها نباید ملزم به معاینه فنی شوند؛ پرداخت هزینه و جریمه برای آن‌ها عادلانه نیست». مدیرعامل ستاد معاینه فنی تهران همچنین خواستار آن شد که خودروهای برقی در سامانه سیمفا تعریف شوند تا امکان پذیرش و بررسی آن‌ها فراهم شود.

بیشترین دلیل مردودی خودروها؛ آلایندگی و ایمنی

مسعود حق لطفی، مدیر امور اجرایی معاینه فنی و عوارض خودرویی کشور هم  اعلام کرد که بیش از نیمی از خودروهای مراجعه‌کننده به مراکز معاینه فنی در سال گذشته به دلیل آلایندگی مردود شده‌اند. او افزود: «از ۱۰ میلیون خودروی پذیرش‌شده و بازگشت ۱۳ میلیون خودرو به مراکز، ۵۱ درصد به دلیل آلایندگی، ۳۹ درصد به دلیل نقص در ترمز و لاستیک و ۱۰ درصد مابقی به دلایل دیگر رد شدند».

حق لطفی همچنین تأکید کرد که خودروهای سنگین و اتوبوس‌ها موظف به دریافت معاینه فنی هستند و در صورت نداشتن آن اجازه تردد و حمل بار و مسافر نخواهند داشت. وی افزود که سامانه سیمفا به صورت یکپارچه اطلاعات تمام مراکز معاینه فنی را ثبت می‌کند و مدارک صادره در همه استان‌ها معتبر است.

ظرفیت و نظارت مراکز معاینه فنی

در ایران حدود ۷۰۰ مرکز برای خودروهای سبک و ۲۰۰ مرکز برای خودروهای سنگین فعال است. حق لطفی تصریح کرد: «تمام مراکز مورد تایید و تحت نظارت هستند و تخلفات کمتر از سه درصد گزارش شده است. امکان صدور معاینه فنی صوری وجود ندارد و تمام آزمون‌ها تحت نظارت شهرداری، پلیس و محیط زیست انجام می‌شود».

وی همچنین درباره موتورسیکلت‌ها گفت که اکثر آن‌ها برای دریافت معاینه فنی مراجعه نمی‌کنند و بیشترین آلایندگی را دارند. به همین دلیل، وزارت کشور از پلیس خواسته است برای موتورسیکلت‌های فاقد معاینه فنی اعمال قانون کند.

با وجود گسترش خودروهای برقی در شهرهای ایران، مسیر قانونی و ایمنی آن‌ها هنوز نیازمند شفاف‌سازی است. کارشناسان و مدیران ستاد معاینه فنی هشدار می‌دهند که بدون ابلاغ شیوه‌نامه، خودروهای برقی عمومی و رانندگان آن‌ها در معرض پرداخت هزینه‌های غیرضروری و جریمه قرار خواهند گرفت. در عین حال، سامانه سیمفا با ظرفیت بیش از ۱۵ هزار آزمون در هر مرکز، آماده ثبت و پذیرش خودروهای جدید است، اما نیاز به دستورالعمل شفاف برای خودروهای برقی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.