پاسخ به ابهامات طرح جدید کالابرگ

این روزها بحث کالابرگ داغ است. از شنبه شب، سیزدهم دی ماه که احمد میدری، وزیر تعاون، کار ورفاه اجتماعی از واریز کالابرگ چهارمیلیونی به حساب سرپرستان خانوار خبرداد، بحث‌های زیادی درباره آن شکل گرفته است. اینکه کالابرگ به چه کسانی تعلق می‌گیرد و روش‌های پرداخت و استفاده از آن چگونه است، سوال‌هایی است که نهادهای مربوطه تلاش کرده‌اند از طریق رسانه‌ها به آن‌ها پاسخ دهند.

شورای اطلاع‌رسانی دولت در اطلاعیه‌ای از اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی خبر داد که بر اساس آن، یارانه کالاهای اساسی از ابتدای زنجیره تأمین به مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌شود. این اقدام با هدف تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم طراحی شده و قرار است علاوه بر شفاف‌سازی پرداخت‌ها، ثبات قیمت و حفظ قدرت خرید خانوارها را نیز تضمین کند.

چه کسانی کالابرگ می‌گیرند؟

اگرچه در ابتدا اعلام شده بود که کالابرگ به ۸۰ میلیون ایرانی تعلق می‌گیرد اما دولت روز گذشته خبر داد که تمام دهک‌ها یعنی همه مردم از این حمایت برخوردار می‌شوند. ۱۳ دی ماه حساب ۷۰ میلیون نفر با اعتبار کالابرگ شارژ شد و روز گذشته هم اعتبار ۸۰ میلیون نفر اختصاص پیدا کرد. بقیه مردم هم در روزهای آینده به این گروه اضافه می‌شوند. 

کالابرگ چقدر اعتبار دارد؟

بر اساس اعلام شورای اطلاع‌رسانی دولت، در مرحله اول طرح کالابرگ چهار میلیون تومان اعتبار برای چهار ماه به ازای هر نفر به حساب سرپرست خانوار واریز شده است. این اعتبار ماهانه یک میلیون تومان برای هر نفر ادامه خواهد داشت.

البته طرح کالابرگ شامل گزینه‌های اعتباری و کالایی است که در مرحله اول به صورت اعتباری اجرا می‌شود و در مرحله بعد، در صورتی که خانوارهایی متقاضی دریافت کالا باشند و درخواست خود را ثبت کنند، به آن صورت اجرا می‌شود.

با کالابرگ چه کالاهایی می‌توان خرید؟

کالاهای مشمول طرح شامل شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم‌مرغ، برنج، روغن مایع، ماکارونی، قند و شکر و حبوبات است. اما دولت تاکید کرده است که این فهرست ثابت نیست و با پیشنهاد دستگاه‌های اجرایی و تأیید ستاد تنظیم بازار ممکن است اقلام جدیدی به سبک کالابرگ اضافه شود. 

چگونه استعلام اعتبار کالابرگ را بگیریم؟

مردم می‌توانند موجودی و اعتبار کالابرگ خود را از طریق اپلیکیشن «شما»، بازوی کالابرگ در پیام‌رسان «بله»، کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* و صندوق‌های فروشگاهی استعلام کنند. مرکز تماس ۰۲۱-۶۳۶۹ از ساعت ۸ تا ۲۴ پاسخگوی سوالات شهروندان است.

آیا اعتبار کالابرگ بیشتر می‌شود؟

براساس اعلام وزیر رفاه اعتبار کالابرگ در صورت افزایش تدریجی قیمت‌ها مطابق مصوبات ستاد تنظیم بازار افزایش خواهد یافت تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود.

چه زمانی می‌توانیم از کالابرگ استفاده کنیم؟

خانوارها طبق برنامه زمان‌بندی که از طریق پیامک به سرپرست خانوار اعلام می‌شود از ۲۰ دی‌ماه می‌توانند با مراجعه به فروشگاه‌ها به نسبت اعتبار ماه اول خرید کنند. اعتبار ماه‌های بعدی با اطلاع‌رسانی که متعاقباً انجام می شود قابل استفاده خواهد بود.

با اعتبار کالابرگ از کجا خرید کنیم؟

طرح کالابرگ الکترونیکی از ظرفیت فروشگاه‌های خرد و زنجیره‌ای، تعاونی‌ها، اتحادیه‌های خرده‌فروشان و دهیاری‌ها برای عرضه کالاها بهره می‌برد تا دسترسی مردم به کالاهای مشمول در سراسر کشور فراهم شود. در مجموع، ۲۶۸ هزار فروشگاه در مرحله نخست آماده ارائه کالاهای کالابرگی هستند. اما این فروشگاه‌ها با فروشگاه‌های سیار، تعاونی‌ها، دهیاری‌ها و اصناف محلی اضافه خواهد شد. 

آیا کالابرگ می‌تواند فشار گرانی را کمتر کند؟

براساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، هدف اصلی این طرح انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به مصرف‌کننده نهایی، جلوگیری از شکاف رانتی نرخ ارز ترجیحی و بازار آزاد، ثبات دوره‌ای قیمت‌ها و حفظ قدرت خرید مردم است. برای محکم کردن این نظر و حفظ اعتماد عمومی، احمد میدری گفت: «اعتبار کالابرگ در صورت افزایش تدریجی قیمت‌ها مطابق مصوبات ستاد تنظیم بازار افزایش خواهد یافت تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود.» این وعده، تلاشی است برای جلوگیری از تکرار تجربه یارانه ۴۵ هزار تومانی که در اثر تورم، عملاً کارکرد خود را از دست داد.

قرار بر این است که ارز کالاهای اساسی از طریق تالار دوم و درگاه اختصاصی بانک مرکزی تأمین شود تا شرکت‌های دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی و صندوق‌های بازنشستگی بتوانند بدون انتظار در صف، ارز خود را مستقیماً به کالاها و نهاده‌ها اختصاص دهند. این روش با هدف کاهش نوسان نرخ ارز و ایجاد ثبات در قیمت نهاده‌ها طراحی شده است و معادل ارز ترجیحی پرداختی به همراه مبلغی بالاتر، در قالب اعتبار کالابرگ به خانوارها واریز می‌شود.

در نهایت، آنچه برای مردم اهمیت دارد، اثر ملموس این سیاست در زندگی روزمره است؛ کالابرگ الکترونیکی اگر با ثبات، شفافیت و نظارت مؤثر همراه شود، می‌تواند تا حدی از فشار معیشتی بکاهد، اما قضاوت نهایی درباره موفقیت آن، به تجربه‌ای برمی‌گردد که مردم در ماه‌های آینده از خرید با این اعتبار خواهند داشت.