«آریو»، دستیار هوشمند مطالعه با قابلیت یادگیری از کاربران

هادیان طبائی زواره در گفت‌وگو با آتیه آنلاین با اشاره به سابقه درخشان انتشارات علمی و فرهنگی در تولید بیش از ۵ هزار عنوان کتاب در حوزه‌های دانشگاهی، پژوهشی، تاریخی، علمی، فرهنگی و هنری، تأکید کرد: این انتشارات بدون تردید نقشی بی‌بدیل در ارتقای دانش و فرهنگ ایران ایفا کرده است، اما در سال‌های اخیر با روند افول نسبی مواجه شده‌ایم. معتقدیم با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، می‌توان این شجره طیبه را دوباره احیا کرد. مدیرعامل این انتشارات از راه‌اندازی «مرکز تحول دیجیتال و هوش مصنوعی» در این انتشارات خبر داد و گفت: این مرکز دو مأموریت کلیدی دارد. نخست، بکارگیری فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی در تولید و معرفی محصولات فرهنگی که نمونه آن رونمایی از دستیار هوش مصنوعی «آریو» در نمایشگاه کتاب امسال بود. این دستیار که با استقبال خوبی روبه‌رو شد، فاز اول خود را پشت سر گذاشت و فازهای تکمیلی آن در ماه‌های آینده معرفی خواهند شد. همچنین وب‌سایت انتشارات از این پس با محوریت «آریو» خدمات‌رسانی می‌کند. مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی به دومین اقدام این نهاد اشاره کرد و گفت: مدرسه تابستانی فرهنگ و فناوری با هدف برگزاری رویدادها و دوره‌های تخصصی در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های نوینِ مرتبط با علوم‌انسانی، فرهنگ و هنر تأسیس شده است. این مدرسه بستری برای پرورش خلاقیت و توانمندسازی نیروهای جوان در مواجهه با چالش‌های عصر دیجیتال خواهد بود. وی اعلام کرد: مراسم افتتاحیه این مدرسه روز پنجشنبه هشتم خردادماه 1404 در سالن همایش‌های دانشگاه علم و فرهنگ برگزار می‌شود. این مراسم با سخنرانی‌ها، نشست‌های تخصصی، نمایش بخشی از نخستین فیلم سینمایی ساخته‌شده با هوش مصنوعی در ایران و برنامه‌های متنوع دیگر همراه خواهد بود. مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی افزود: شرکت در این همایش یک‌روزه برای عموم علاقه‌مندان رایگان است و از ساعت ۹ صبح تا ۱۳ ادامه خواهد داشت. در حاشیه این رویداد نیز ثبت‌نام دوره‌های تابستانی هوش مصنوعی و تحول دیجیتال در حوزه‌های فرهنگ، هنر و نشر انجام می‌شود. هادیان طبائی زواره با تأکید بر تمایز این دوره‌ها با برنامه‌های مشابه در کشور توضیح داد: ما وارد حوزه‌های صنعت و اقتصاد نمی‌شویم، چرا که متولیان خود را دارند. هدف ما آموزش کاربردهای هوش مصنوعی در رشته‌هایی مانند جامعه‌شناسی، روانشناسی، رسانه، نشر، گرافیک، تصویرسازی، ترجمه و حوزه‌های مشابه است. مثلاً کاربرد هوش مصنوعی در تولید (NFT)، مدیریت داده‌های کلان (Big Data) یا بهینه‌سازی فرآیندهای نشر از جمله سرفصل‌هایی است که استادان بر جنبه‌های عملیاتی آنها تمرکز خواهند کرد. در این دوره‌ها از پرداختن به مباحث تئوریک و تعاریف کلی پرهیز می‌شود. وی با اشاره به ویژگی بارز این مدرسه تابستانی گفت: نکته کلیدی کاربردی بودن محتوا است. استادان مؤظف‌اند آموزش‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی کنند که شرکت‌کنندگان بتوانند از در طول دوره مهارت‌های عملی را بیاموزند. این رویکرد، تفاوت اصلی این دوره‌ها با برنامه‌های پراکنده موجود در کشور است. شرکت‌کنندگان پس از گذراندن دوره‌ها، گواهی معتبر از سوی انتشارات علمی و فرهنگی دریافت خواهند کرد. دستیار هوشمند مطالعه با قابلیت یادگیری از کاربران مدیر عامل انتشارات علمی و فرهنگی تأکید کرد: ما معتقدیم اگر تحولی در حوزه فناوری و هوش مصنوعی بخواهد صورت بگیرد یکی از بهترین مراکز آن انتشارات علمی و فرهنگی است. دیگر نمی‌توان انتشارات را صرفاً به کتاب محدود کرد. امروز تولید محتوا شامل صوت، فیلم، تصویر و سایر قالب هاست. علمی و فرهنگی با دارا بودن آرشیوی غنی از اسناد مکتوب و تصویری در طول ۷۰ سال، به یک موزه زنده تبدیل شده که منبعی ارزشمند برای سینمای اقتباسی، هنرهای نمایشی، گرافیک و علوم انسانی است. هادیان طبائی زواره با اشاره به عملکرد آریو توضیح داد: آریو یک دستیار مجازی است که با دریافت پرسش‌های کاربران درباره حوزه‌های مطالعاتی مورد علاقه‌شان، کتاب‌های مرتبط از انتشارات علمی و فرهنگی را معرفی می‌کند.به عنوان مثال، اگر کاربری بگوید به تاریخ یا ادبیات کلاسیک ایران علاقه‌مند است، آریو فهرستی از کتاب‌های این حوزه، نویسندگان‌شان، نحوه مطالعه و حتی تاریخچه برخی آثار را ارائه می‌دهد. همچنین در صورت نیاز، کتاب‌های مشابه را پیشنهاد می‌کند. وی افزود: در فاز اول، آریو تنها به کتاب‌های منتشرشده توسط علمی و فرهنگی دسترسی دارد، اما در فازهای بعدی، کتاب‌های ناشران دیگر نیز به پایگاه داده این سامانه افزوده خواهد شد. هدف نهایی، ایجاد یک کتابخانه دیجیتال جامع است که کاربران را از هر نظر پشتیبانی کند. مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی به قابلیت یادگیری این سامانه اشاره کرد و گفت: آریو بر پایه فناوری هوش مصنوعی طراحی شده که هر روز با تعامل کاربران، دانش خود را به‌روز می‌کند. هرچه کاربران بیشتر با آن گفت‌وگو کنند، پاسخ‌ها دقیق‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تر خواهندشد. تقریباً هیچکس با دست خالی از آریو باز نخواهد گشت. مدیرعامل این انتشارات با اشاره به تحولات عصر دیجیتال افزود: ما می‌دانیم در ایران حداقل نخستین بار است که یک دستیار مشورتی (آریو) در حوزه مطالعه و کتاب رونمایی شده و خوشبختانه با کمترین باگ و مشکل در نمایشگاه کتاب نیز بسیار مورد استقبال قرار گرفت. وی با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی بدون محتوای غنی بی‌اثر است، به ظرفیت بالای محتوایی انتشارات اشاره کرد و گفت: خوشبختانه این انتشارات با دارا بودن بیش از 5 هزار جلد کتاب مرجع و آثار ماندگار شخصیت‌های برجسته، گنجینه‌ای بی‌نظیر است و تلاش ما بر این مهم تمرکز شده که با استقرار فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی بر این پایگاه داده‌ها، علاوه بر بروزرسانی محتوا، بستر دسترسی آسان، سریع و باکیفیت مخاطبان را هموار کنیم. هادیان طبائی زواره در پایان از برنامه‌های آتی این دستیار هوش مصنوعی خبر داد و توضیح داد: در فازهای بعدی، کاربران پس از دریافت مشاوره از آریو، می‌توانند مستقیماً به صفحه خرید کتاب موردنظر متصل شوند. این خرید شامل نسخه‌های الکترونیکی، صوتی یا فیزیکی خواهد بود و تلاش بر این است که ارسال کتاب به‌سرعت انجام شود. گفت وگو: مهین داوری