خاموشی‌ها و درسی که نگرفتیم

به گزارش آتیه‌آنلاین، خاموشی‌های گسترده در کشور مشکلات زیادی را ایجاد کرده است. چندی است جداول خاموشی تهران منتشر شده و مردم توقع دارند دست کم مسئولان وزارت نیرو به جداول اعلامی خودشان پایبند باشند اما خاموشی‌ها طبق این جدول نیست. بر خلاف اعلام این جداول برخی نقاط تهران دو بار در روز خاموشی بیشتر از یک ساعته را تحمل می‌کنند. وضعیت دیگر نقاط کشور بهتر از تهران نیست. در استان‌های گرمسیر، نبود برق، شرایط زندگی کردن را برای مردم دشوار کرده است. در این میان مسئولان وزارت نیرو تقصیر خاموشی‌ها را به گردن خشکسالی و خروج نیروگاه‌های برق‌آبی از مدار تولید می‌اندازند. استخراج رمزارزها هم متهم دیگری است که از نگاه مدیران وزارت نیرو زمینه شرایط کنونی را فراهم کرده است. متاسفانه در اظهارات مسئولان این وزارتخانه هیچ اثری از توقف سرمایه‌گذاری در بخش برق و عقب افتادن از برنامه‌ها هم به میان نمی‌آید. تکرار تجربیات دهه ۷۰ کشورهای توسعه یافته دلایل متعددی برای ایجاد شرایط فعلی در صنعت برق وجود دارد که متولیان امر هیچگاه به بخشی از آن‌ها نمی‌پردازند. به گفته هادی مدقق - مدیرکل دفتر هوشمندسازی و فناوری‌های نوین توانیر- در حال سپری کردن تجربه‌ای هستیم که کشورهای توسعه یافته دنیا، به لحاظ کمبود انرژی، در دهه ۷۰ میلادی با آن روبه رو شده بودند. وی درباره دلایل خاموشی‌های اخیر اینگونه توضیح داد: رشد مصرف در بخش صنایع و به‌ویژه صنایع انرژی بر مانند سیمان، پتروشیمی، فولاد و... یکی از مهمترین دلایل افزایش مصرف در کشور به شمار می‌رود این درحالی است که برخی از صنایع راندمان بسیار پایین اما مصرف انرژی بسیار بالایی دارند. مدقق همچنین به نقش چاه‌های کشاورزی نیز اشاره کرد و افزود: حدود ۳۰۰ هزار چاه کشاورزی موجود در کشور، ۹ هزار مگاوات برق مصرف می‌کند و امسال از اسفندماه وارد مدار شده بودند که بار زیادی به شبکه برق تحمیل کرد. همچنین عامل بعدی در بروز خاموشی‌ها افزایش دمای هوا و کاهش تراز سدها و تولید نیروگاه‌های برق آبی است و هم اکنون حدود ۴۰ درصد از نیروگاه‌های برق آبی را در مدار نداریم. مدیرکل دفتر هوشمندسازی و فناوری‌های نوین توانیر در عین حال به نقش رمزارزها نیز اشاره کرد و گفت: امسال پدیده رمزارزها باعث تحمیل ۲ هزار مگاوات بار جدید و غیرمجاز به شبکه برق شد این درحالی است که اکنون رمز ارز تنها به مفهوم سوزاندن سوخت فسیلی  و آلوده کردن محیط زیست شده است . وی با بیان این که در حال سپری کردن تجربه‌ای هستیم که کشورهای توسعه یافته دنیا در دهه ۷۰ میلادی به لحاظ کمبود انرژی با آن روبه رو شده بودند، خاطرنشان کرد: نشانه‌های این مرحله با کمبود گاز در زمستان پدیدار شده بود و باید اضافه کنیم که هرچه بیشتر پیش برویم، تنها افزایش ظرفیت تولید برق به دلیل محدود بودن سوخت‌های فسیلی، کارساز نخواهد بود. مدقق اضافه کرد: راهکار گذر از این مرحله توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و توجه بیشتر به بهره‌وری انرژی است. هوشمندسازی ابزار بهره‌وری انرژی بوده و هدف آن رصد رفتار مصرفی تک تک مشترکان است. جایگاه برنامه‌ریزی در صنعت برق کجاست؟ با توجه به اظهارات این مقام مسئول در توانیر دلایل مختلفی برای ایجاد شرایط کنونی وجود دارد اما آیا نمی‌شد با توجه به توقف سرمایه‌گذاری در صنعت برق و رشد روزافزون مصرف این حامل انرژی در بارگذاری‌های جدید کمی احتیاط کرد؟ چرا با وجود شرایطی که پیش‌بینی آن چندان سخت نیست، بارگذاری جدید برای رمزارزها به شبکه تحمیل شده؟ تصمیم‌گیرنده اصلی چه کسی بوده است؟ آیا وزارت نیرو درباره توسعه رمزارزها در ایران نقشی نداشته و آیا نمی‌شد با برنامه‌ریزی مناسب مانع از تکرار تجربیات پنج دهه قبل کشورهای توسعه یافته شد؟ در بسیاری از کشورها، تجربیات در حوزه‌های مختلف به اشتراک گذاشته می‌شود و هدف از این اشتراک‌گذاری، جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته است اما گویا وزارت نیرو با علم وجود چنین تجربیاتی، به عدم تکرار این تجربیات توجهی نداشته است.