افزایش بازده مغز با استراحت در محل کار

شاید زمانی که حرف از استراحت در حین کار و فعالیت به میان می‌آید، افراد تصور کنند که باید یک وقت خوب و پر و پیمان به آن اختصاص دهند و برای مثال با یک پیاده‌روی طولانی هوایی تازه کنند. هرچند این ایده خوب است، با این وجود مطالعات جدید نشان داده که یک استراحت ۵ دقیقه‌ای همان کار را انجام می‌دهد. در این مطالعه از ۷۲ دانشجوی استرالیایی خواسته شد تا یک آزمون ریاضی دشوار را با سرعت بالا در ۲۰ دقیقه پشت‌سر بگذارند. این آزمون به منظور خسته کردن ذهن شرکت‌کنندگان و کاستن از تمرکز آن‌ها انجام شد. بعد از این آزمون داوطلبان به سه گروه تقسیم شدند؛ گروه اول بدون هیچ استراحتی شروع به حل یک جدول ضرب دو رقمی (مثلاً ۳۴ در ۶۷) کردند، گروه دوم وقت استراحتی ۵ دقیقه‌ای به هر شیوه‌ای که دل‌شان می‌خواست داشتند و گروه سوم از همان ۵ دقیقه استراحت برخوردار بودند اما باید یک ویدئوی پیاده‌روی در جنگل‌های بارانی استرالیا را تماشا می‌کردند. نتایج برخی مطالعات پیشین نشان داده است که تماشای مناظر طبیعی می‌تواند همان احساس واقعی بازدید از آن‌ها را در مغز ایجاد کند. پس از پایان آزمایش داوطلبان در یک نظرسنجی کوتاه شرکت کردند تا محققان دریابند هر استراتژی تا چه میزانی بر عملکرد مغز تأثیر دارد. با مقایسه نتایج در بین سه گروه، دانش‌آموزانی که تنها ۵ دقیقه استراحت کرده بودند بازیابی تمرکز بالاتری را از خود نشان دادند. گروهی نیز که با تماشای طبیعت استراحت کرده بودند از گروه بدون استراحت بهتر عمل کردند. در مجموع کسانی که ۵ دقیقه استراحت کرده بودند، نسبت به کسانی که استراحت نداشتند ۵۷ درصد نمرات بالاتری در آزمون کسب کردند. پاول جینز، متخصص روانشناسی آموزشی در دانشگاه سیدنی استرالیا و از محققان این مطالعه، در این باره می‌گوید: «اگر می‌خواهید کار یا مطالعه‌تان پربازده‌تر باشد باید استراحت‌هایی ۵دقیقه‌ای، بدون اینکه در آن زمان‌ها کاری انجام دهید، برای خودتان در نظر بگیرید. در واقع شما باید برای ۵ دقیقه کار متفاوتی انجام دهید. از رایانه یا دستگاه الکترونیکی خود دور شوید، کمی نفس بکشید یا فقط ساکت بنشینید تا مغز خود را از انجام کار رها کنید. البته بالا و پایین کردن صفحات شبکه‌های اجتماعی استراحت محسوب نمی‌شود.» او با بیان اینکه وقفه ۵ دقیقه‌ای در حین کار یک ترفند آسان و قابل‌دسترس برای همه است، گفت: «استراحت‌های کوتاه، چه الگوی خاصی را تعقیب نکنند و چه با تماشای ویدئوهای مجازی از طبیعت همراه باشند، ارزش وقت گذاشتن دارند و به دانشجویان کمک می‌کنند تا بهتر تمرکز کنند و مؤثرتر یاد بگیرند.» این استراحت‌های کوتاه و منقطع با نام «تکنیک پومودورو» معروف است. در این روش فرد با استفاده از یک تایمر به‌ازای هر ۲۰ دقیقه فعالیت کاری و فکری، ۵ دقیقه استراحت برای خود درنظر می‌گیرد. این روش می‌تواند در محیط‌های دانشگاهی، محل‌های کار یا حتی در خانه انجام شود.» دکتر جینز با بیان اینکه یافته‌های جدید نخستین شواهد علمی از کارایی چنین روشی است، اضافه کرد: «سایر ترفندها، مانند تنفس عمیق یا یافتن احساس سکون، قرن‌ها قدمت دارند. هرکاری که انتخاب می‌کنید، فقط ۵ دقیقه به مغزتان استراحت بدهید و ببینید که چگونه تمرکزتان بهبود می‌یابد.»