معادن زغال‌سنگ، غیر ایمن و حادثه آفرین

به گزارش آتیه‌آنلاین، بخش عمده معادن زغال‌سنگ کشور در اختیار بخش خصوصی است و مشکل نبود ایمنی در این معادن هر چند سال یکبار، حادثه می‌آفریند. ظهر روز شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه سال جاری در تونل شماره ۴۲ معدن طزره از معادن چهارگانه شرکت زغال سنگ البرز شرقی ریزشی در سقف کارگاه رخ داد و در این حادثه ۲ نفر کارگر پیمانکاری شرکت دچار حادثه شده و در زیر زمین محبوس شدند. روز پنجشنبه خبر یافتن پیکر بی‌جان اصغر افضلی و میلاد روشنی دو پیمانکار محبوس شده در معدن منتشر شد و باز هم زنگ خطر غیر ایمن بودن معادن زغال‌سنگ را به صدا درآورد. اردیبهشت سال ۹۶ هم حادثه در معدن زمستان یورت واقع در آزادشهر استان گلستان جان ۴۳ معدن‌کار را گرفت. پس از حادثه معدن زمستان یورت مهدی کرباسیان -مدیرعامل وقت سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) - اعلام کرد که اگرچه تامین ایمنی معادن زغالسنگ جزء وظایف این مجموعه نیست اما سازمان تحت امرش در این حوزه ورود خواهد کرد. سپس در راستای تاکید وزیر صنعت، معدن و تجارت وقت در زمینه ایمنی معادن به ویژه معادن زغال سنگ؛ جلسه بررسی راهکارهای ایمنی معادن با حضور رئیس هیات عامل ایمیدرو و دیگر مسئولان ذیربط برگزار شد. سال گذشته نیز عباس نعیمی قائم مقام ایمیدرو از راه‌اندازی چهار ایستگاه ایمنی برای معادن زغال‌سنگ خبر داد. او گفت: با توجه به اولویت ایمیدرو به حفظ جان انسان‌ها، در بخش زغال سنگ به‌عنوان یکی از حوزه‌های مخاطره آمیز معدنی، احداث پایگاه امداد و نجات، جزو اولویت‌های این سازمان است. نعیمی ادامه داد: بازسازی ۳ پایگاه امداد و نجات در معادن البرز مرکزی، شرقی و کرمان و نیز طراحی و احداث پایگاه امداد و نجات در منطقه طبس، اجرایی شده و پس از احداث، تحویل وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌شود. تدوین طرح جامع برای معادن زغال‌سنگ پس از بروز حادثه در معدن طرزه البرز شرقی نیز وجیه الله جعفری- مدیر عامل ایمیدرو- با اشاره به تدوین طرح جامع معادن زغال‌سنگ بیان کرد: ایمنی معادن زغال سنگ از جمله اولویت‌های طرح جامع زغال سنگ است. او افزود: باید با بهره‌گیری از نظرات نهادهای مختلف، ایمنی در معادن را استاندارد کنیم. بسیاری از واحدهای کوچک زغال سنگ، استانداردهای ایمنی را رعایت نمی‌کنند از این رو ضروری است که پیش از وقوع حادثه، مانع بروز آن شویم. به گفته جعفری با توجه به تجربه حادثه معدن زمستان یورت و مشکلات گردآوری تیم‌های امداد و نجات از مناطق مختلف؛ ایجاد ۴ پایگاه امداد و نجات، برای معادن زغال سنگ ضروری است. موضوع دیگری که نیاز به بررسی دارد این است که معادن کوچکی که توجیه اقتصادی ندارد و بحران‌زاست، باید تعیین تکلیف شوند. جعفری عنوان کرد: در سال ۱۴۰۰ برای تامین زیرساخت‌های معادن کوچک زغال سنگ، از طریق طرح احیا، فعال سازی و توسعه معادن کوچک، اقدام خواهیم کرد. لزوم تسهیل واردات تجهیزات با وجود برنامه‌هایی که ایمیدرو برای معادن زغال‌سنگ طراحی کرده است، چرا هر چند سال یکبار در این معادن شاهد بروز حادثه هستیم؟ محمدرضا بهرامن -رییس خانه معدن ایران- در این رابطه اظهار کرد: ایران نزدیک به یک درصد ذخایر زغال‌سنگ جهان را به خود اختصاص داده است. ذخایر زمین‌شناسی زغال سنگ در ایران حدود ۱۱ تا ۱۴ میلیارد تن و ذخایر قطعی حدود ۱.۱ میلیارد تن است. وی افزود: با این حال، به همان نسبت از استانداردها و تجهیزات ضروری مدرن در این صنعت بهره نبرده‌ایم. بهرامن تاکید کرد: فقط در صورت بهره‌مندی از دانش روز جهان در معادن زغال‌سنگ می‌توان دیگر شاهد حوادث دلخراش در جامعه معدنی زحمت‌کش نباشیم. او ادامه داد: ایجاد برخی موانع بر سر راه واردات ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی با توجه به اینکه در شرایط کنونی تولید این نوع تجهیزات در داخل به‌هیچ عنوان پاسخ‌گوی نیاز سرمایه‌گذاران در این بخش مهم در اقتصاد کشور نیست، توجیهی ندارد. رئیس خانه معدن عنوان کرد: عدم تامین به‌موقع تجهیزات و ماشین‌آلات معدنی، نشان می‌دهد که تصمیم‌سازان این بخش مهم نسبت به عواقب کاهش عرضه به موقع این تجهیزات ضروری در معادن کشور فقط با هدف حمایت از تولید داخل واقف نیستند. او تاکید کرد: تصمیم‌سازان در این موارد باید در کنار متولی بخش معدن به‌دنبال چگونگی حمایت و پشتیبانی از تولیدکننده برای تسهیل‌ ‌در تامین و ورود ماشین‌آلات و فناوری‌های نوین به معادن باشند و باید به نوعی دست سرمایه‌گذاران صنعت معدن‌کاری را برای واردات ماشین‌آلات و تکنولوژی‌های نوین به معادن را به‌هر طریق ممکن و با آینده‌نگری و روش‌های حمایتی خاص و هوشمندانه بفشارند. بهرامن یادآور شد: وضعیت ایمنی معادن زغال‌سنگ کشور به دلیل عدم استفاده از تجهیزات نوین در معادن زغال‌سنگ به‌ویژه معادن بسیار کوچک که شرایط نامطلوبی از نظر میزان تولید و اقتصادی دارند، به شدت پایین بوده و از استانداردهای مرسوم در کار در معادن زیرزمینی خارج است.