بحران در شبه قاره هند

به گزارش آتیه‌آنلاین، دومین موج شیوع کرونا با سرعتی ویرانگر، هند را در هم کوبیده است؛ بیش از ۲ میلیون مورد ابتلا ظرف یک هفته. در مجموع تاکنون ۲۰۰ هزار نفر در این کشور جان خود را از دست داده‌اند. تنها ظرف یک شبانه‌روز ۳ هزار و ۲۸۶ نفر جان خود را از دست داده‌اند. دهلی‌نو همچنین بالاترین تعداد مرگ‌ومیر را تاکنون ثبت کرده است. کمبود دستگاه‌های اکسیژن و تکمیل ظرفیت بیمارستان‌ها از جمله مشکلاتی است که این کشور با آن مواجه است. پزشکان در هند درخواست کمک فوری کرده‌اند. شمار رو به افزایش و سهمگین مبتلایان در هند در حالی است که این آمار از ابتدای نوامبر تا اوایل فوریه گذشته سیر نزولی خود به گرفته و با کاهش تعداد مبتلایان روزانه به کمتر از ۹ هزار نفر، شمار جان‌باختگان روزانه به کمتر از صد نفر رسیده بود. جشن رنگ یا کمپین انتخاباتی؟ از اوایل ماه آوریل، یعنی از حدود یک ماه قبل آمار ابتلا در هند به صورت قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت؛ موضوعی که البته با نگاه‌ به تصاویر آن سه رویداد عظیم بهاری، آنقدرها هم جای تعجب ندارد. ماجرا البته وقتی بغرنج‌تر می‌شود که بدانیم از حدود ۶۰ روز پیش یک جهش تازه در ویروس کرونا در هند ثبت شده است و در روزهای گذشته، هند که در مدیریت فاجعه‌آمیز کرونا شانه‌به‌شانه یکی از بدترین کشورهای جهان یعنی برزیل که یک‌سویه متفاوت از کرونا در آنجا هم گسترش پیدا کرده حرکت کرده بود، حالا به صورت روزانه رکورد ثبت موارد ابتلا و مرگ‌ومیر ناشی از آن را می‌شکند. نخست‌وزیر هند در کنار سایر مدیران بهداشتی و سیاستمدارانی که تصور می‌کردند وضعیت عادی‌سازی‌ شده حالا پس از جشن بزرگ رنگ که میلیون‌ها نفر در آن شرکت کردند و کمپین انتخاباتی آقای نخست‌وزیر، با این واقعیت روبه‌رو هستند که حتی اگر بخواهید به انتشار ویروس کرونا به عنوان یک «حقیقت جدید» که مردم باید با آن زندگی کنند، عادت کنید، کرونا به شما این فرصت را نمی‌دهد که شرایط را عادی تصور کنید و به راه خود ادامه دهید.  «مودی» ناکارآمد! «ناراندرا مودی»، نخست‌وزیر هند یکشنبه ۵ اردیبهشت‌ماه (۲۵ آوریل) گفت «توفان کرونا» هند را به لرزه در آورده است. سیاست‌های دولت مودی برای مقابله با کرونا در داخل کشور به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. منتقدان بیش از همه از «دولت پوپولیستی» مودی به خاطر اجازه دادن به برگزاری مناسک گسترده مذهبی هندوها انتقاد می‌کنند. بنا به اعلام دفتر نخست‌وزیر هند قرار است شماری از کادر درمانی بازنشسته نیروهای مسلح به خدمت فراخوانده شوند. از سوی دیگر، قرار است تمام کارکنان بهداشتی نیروهای مسلح هند در بیمارستان‌های این کشور مستقر شوند.  همزمان با وخامت اوضاع بیماری کرونا در هند مسئولان این کشور از شرکت توییتر خواسته‌اند توییت‌هایی را که در آن‌ها مقامات دولتی به پنهانکاری در مورد آمار قربانیان ویروس کرونا متهم شده‌اند، از شبکه اجتماعی خود حذف کند.  نخست‌وزیر هند هفته قبل با اذعان به وضعیت دشوار جاری گفت: «ما اعتمادبه‌نفس پیدا کرده بودیم و روحیه ‌ما بعد از مواجهه موفقیت‌آمیز با موج اول کرونا بالا رفته بود، اما این توفان کشور را به لرزه درآورده است.» گزارش‌ها طی روزهای گذشته از کمبود کپسول‌های اکسیژن در بیمارستان‌های هند حکایت داشت. موج جدید شیوع بیماری کرونا در هند نگرانی‌ها از احتمال فروپاشی نظام درمانی این کشور یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفری را افزایش داده است. ظرفیت پذیرش بخش‌های مراقبت‌های ویژه بیمارستان‌های هند تقریباً تکمیل شده و همه دستگاه‌های تنفس مصنوعی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. از سوی دیگر، شمار زیاد قربانیان روزانه همه‌گیری کرونا در هند باعث شده تا اجساد جانباختگان شبانه و بیرون از مراکز ویژه سوزاندن اجساد و در هوای آزاد سوزانده شوند. بنا به آمار به طور متوسط در هر ساعت ۱۱۷ شهروند هند جان خود را به دلیل ابتلا به ویروس کرونا از دست می‌دهند.  گفته می‌شود مقامات حتی درختان پارک‌های شهر را قطع می‌کنند تا از آن برای مراسم سوزاندن جسد استفاده کنند. از بستگان جانباختگان خواسته شده تا کمک به تشریفات سوزاندن جنازه‌ها به دولت یاری رسانند. همه اینها در حالی رخ می‌دهد که تعداد کشته‌ها همچنان افزایش می‌یابد. وزیر بهداشت هند در ماه مارس اعلام کرد که این کشور به مرحله نهایی غلبه بر ویروس نزدیک می‌شود و حزب «بهاراتیا جاناتا» به رهبری ناراندرا مودی و سایر احزاب سیاسی در ماه‌های اخیر، اجتماعات انتخاباتی بزرگی برگزار کردند و هزاران نفر بدون ماسک در آن‌ها شرکت کردند.  جهان آماده کمک به هند همزمان برخی کشورها از جمله آمریکا، ایران و پاکستان برای کمک به هند اعلام آمادگی کرده‌اند. «عمران‌خان»، نخست‌وزیر پاکستان با انتشار پیامی ‌در توییتر با مردم هند ابراز همبستگی کرد. بحران کرونا دو کشور متخاصم هند و پاکستان را به هم نزدیک کرده است. نخست‌وزیر پاکستان گفته است «علیه چالش جهانی که بشریت با آن روبه‌رو است باید مشترکاً مبارزه کرد.» دولت آمریکا هم با ابراز نگرانی از اوضاع جامعه هند، برای کمک به سیستم درمانی و مردم اعلام آمادگی کرده است. همزمان سخنگوی سفارت هند در واشنگتن از مذاکره نمایندگان این کشور با مقام‌های آمریکایی درباره تحویل محدود واکسن کرونا و اعزام پرسنل پزشکی خبر داد. پیش از موج فراگیر کرونا در هندوستان، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به درخواست رفع محدودیت صادرات مواد خام تولید واکسن کرونا گفته بود: «اول آمریکا! واکسینه شدن مردم ما نه فقط به نفع آمریکا، بلکه به نفع همه دنیا است.» وضع هند از دلخراش هم گذشت! تدروس ادهانوم، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت درباره وضعیت همه‌گیری کرونا در هند گفت که شرایط کنونی از «دلخراش» هم فراتر رفته است. وی در عین حال گفت که سازمان جهانی بهداشت تجهیزات حیاتی از جمله هزاران کپسول اکسیژن به هند ارسال کرده است. ادهانوم افزود که همه‌گیری کرونا در سطح جهان همچنان در حال گسترش است. به گفته وی، موارد ابتلای جدید به بیماری کرونا برای نهمین هفته پیاپی در سطح جهان افزایش یافته است.  سازمان جهانی بهداشت همزمان با موج جدید شیوع ویروس کرونا در هند نسبت به هرگونه نتیجه‌گیری زودهنگام درباره گونه جهش‌یافته این ویروس که در این کشور شیوع یافته هشدار داد. سخنگوی سازمان جهانی بهداشت گفت که این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد هنوز نوع جهش‌یافته ویروس کرونا را که در هند شیوع پیدا کرده «نگران‌کننده» ارزیابی نکرده است. وی افزود هنوز مشخص نیست که وضعیت بحرانی کنونی در هند تا چه میزان با گونه جهش‌یافته ویروس کرونا در این کشور در ارتباط است. به گفته سخنگوی جهانی بهداشت ممکن است که جشنواره‌ها و گردهمایی‌ها در هند باعث افزایش موارد ابتلا به ویروس کرونا شده باشد. سازمان جهانی بهداشت تاکنون برخی گونه‌های جهش‌یافته ویروس کرونا را که ابتدا در انگلیس، آفریقای جنوبی و برزیل شناسایی شدند، مایه «نگرانی» ارزیابی کرده است. نوع جهش‌یافته ویروس کرونا در هند اولین‌بار در اول دسامبر سال ۲۰۲۰ شناسایی شد.  مدیرکل سازمان جهانی بهداشت گفت که طی هفته‌های اخیر به اندازه پنج ماه اولیه شیوع کرونا موارد جدید ابتلا به این ویروس در سطح جهان شناسایی شده است. به گفته ادهانوم ۲ هزار و۶۰۰ نفر از طرف این سازمان در هند برای کمک به کادر درمانی این کشور مشغول به کار هستند.  مشخصات ویروس جهش‌یافته هند  ویروس‌ها همیشه تغییر می‌کنند و ویروسی که باعث بیماری کرونا می‌شود تاکنون چندین هزار جهش داشته است، اما تنها چند مورد این جهش‌ها نگرانی بیشتری ایجاد کرده است. هند نخستین بار ژنوم «ب. ۱. ۶۱۷» را در ماه اکتبر گذشته (مهر سال گذشته) به پایگاه داده‌های جهانی (GISAID) گزارش کرد.  وزارت بهداشت هند اواخر ماه مارس اعلام کرد که در ۱۵ تا ۲۰ درصد نمونه‌های تجزیه و تحلیل شده از ایالت ماهاراشترا این گونه وجود دارد؛ اما آخرین آمار حکایت از افزایش این رقم به ۶۰ درصد دارد. بیماران مبتلا به این گونه در نقاط دیگر دنیا مانند ایالات متحده آمریکا، استرالیا، سنگاپور و... نیز گزارش شده‌اند. نگرانی درباره این گونه برخی از کشورها از جمله انگلیس را به سمت اعمال محدودیت‌های مسافرتی به هند و از مبدأ این کشور سوق داده است.  این «گونه» تاکنون در ۱۸ کشور جهان شناسایی شده است. مت‌هانکوک، وزیر بهداشت انگلیس گفته بود که ۱۰۳ مورد از گونه هندی در انگلیس شناسایی شده که بیشترین موارد مربوط به افراد مسافری است که از هند وارد انگلیس شده‌اند اما برخی نیز از طریق انتقال ایجاد شده است. ایالات متحده نیز به شهروندان خود توصیه کرده حتی اگر به طور کامل واکسینه شده‌اند اما به هند سفر نکنند. فرانسه نیز قوانین قرنطینه را برای مسافران هند اجرایی می‌کند. گونه «ب. ۱. ۶۱۷» از سوی سازمان جهانی بهداشت به ‌عنوان گونه قابل توجه طبقه‌بندی شده است. یعنی این گونه زیر نظر گرفته می‌شود اما هنوز نگران‌کننده نیست. سازمان جهانی بهداشت گونه‌های شناسایی شده در برزیل، آفریقای جنوبی، انگلیس را به‌ عنوان گونه نگران‌کننده طبقه‌بندی کرده است؛ چراکه آن‌ها مسری‌تر هستند و اثر آنتی‌بادی بدن را کاهش می‌دهند. دانشمندان می‌گویند برای تعیین خطرناک بودن این نوع جهش‌ها شواهد بیشتری لازم است. راکش میشرا، مدیر مرکز زیست‌شناسی سلولی و مولکولی مستقر در حیدرآباد یکی از محققانی است که در حال حاضر گونه «ب. ۱. ۶۱۷» تجزیه و تحلیل می‌کنند.  با این حال، هنوز مشخص نیست آیا موج کنونی شیوع کرونا در هند با این گونه ارتباطی دارد یا دلایل دیگری در این زمینه دارد.