صنعت نشر به ورشکستگی رسیده است

به گزارش آتیه آنلاین به نقل از تسنیم، گره کاغذ هر روز کورتر از دیروز می‌شود. در حالی که افزایش بی‌سابقه هر بند کاغذ موجب نگرانی ناشران، اهالی مطبوعات و کسب‌وکارهای مرتبط با آن شده است، معاون فرهنگی وزیر ارشاد «کمبود کاغذ» را یکی از نگرانی‌های اصلی در این زمینه می‌داند. سهمیه 40 میلیون دلاری کاغذ دولتی نیز که با ارز 4200تومانی در سال 98 برای کاغذ اختصاص پیدا کرده بود، حالا پس از دو سال به اتمام رسیده است؛‌ سهمیه‌ای که با همه موافقت‌ها و مخالفت‌هایش برای اختصاص به کاغذ توانست برای دوسال هم که شده صنعت نشر را سرپا نگه دارد و بازار این کالا را در کشور مدیریت کند. دولت نیز که در روزهای پایانی خود به‌سر می‌برد، ظاهراً برنامه‌ای برای اختصاص دوباره ارز ندارد؛ این در حالی است که ارز سال 99 تصویب شده است‌. صنعت نشر که همواره با مشکلات خرد و کلان متعددی دست و پنجه نرم کرده است و در یک سال گذشته، با شیوع کرونا با چشمی نگران‌تر به آینده می‌نگرد، حالا با مسئله‌ای جدی مواجه است؛ مسئله‌ای که به‌نظر می‌رسد عزمی برای رفع آن وجود ندارد. تداوم شرایط موجود سبب شده است طی هفته‌های گذشته انتقادها از وضع موجود افزایش یابد. در جدیدترین اقدام، هیئت مدیرۀ مجمع ناشران انقلاب اسلامی با ارسال نامه‌ای به حسن روحانی، رئیس جمهور، خواستار رسیدگی به وضع موجود شده و از عدم حمایت در جهت تولید کاغذ در داخل کشور انتقاد کرده است. متن نامه به این شرح است: جناب آقای دکتر روحانی ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران سلام علیکم و رحمة الله ضمن تبریک فرارسیدن ماه مبارک رمضان به شما و همۀ ملت ایران، نیک مستحضرید که صنعت نشر کشور از بدو شروع دولت «تدبیر و امید» در سال 1392، با بحران‌های فزایندۀ مختلفی مواجه شده و همواره در طول این هشت سال با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند. دولت شما در حالی به واپسین روزهای فعالیت خود نزدیک می‌شود که جدا از مسئلۀ شیوع ویروس کرونا و کاهش بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های اقتصادی صنعت نشر طبق دستورالعمل‌های بهداشتی، گرانی بی‌سابقۀ نهاده‌های تولید کتاب اعم از کاغذ، زینک و همچنین کاهش روزافزون قدرت خرید مردم به‌تبع مشکلات اقتصادی کشور، صنعت نشر کشور را با افت چشمگیر و بی‌سابقۀ تولید، تقاضا و عرضۀ کتاب روبه‌رو کرده است. فارغ از افزایش قیمت جهانی کاغذ و گرانی آن در داخل به‌دلایل نوسانات ارزی، احتکار، کم‌فروشی دلالان و همچنین فقدان نظارت صحیح، دولت شما نیز از ابتدای سال جاری، اقدام به حذف ارز حمایتی برای واردات کاغذ کرده است. نیک می‌دانید که کاغذهایی که به‌نرخ دولتی و با ارز حمایتی در طول سال 1399 توسط سامانۀ توزیع کاغذ وزارت ارشاد به ناشران تخصیص می‌یافت، تماماً متعلق به تخصیص‌های ارزی و ثبت سفارش‌های سال 1398 بوده است و بعد از آن، باوجود توصیه‌های مکرر و مطالبات متخصصان و دلسوزان حوزۀ کتاب از دولت، هیچ ارز حمایتی‌ای برای واردات کاغذ تخصیص داده نشد و حتی برخلاف تعهد دولت در سال 1397، ارز تخصیصی برای واردات کاغذ در سال 1398 نیز به‌صورت کامل تأمین نشده است، این در حالی است که امروز علاوه بر اینکه انبارهای توزیع کاغذهای دولتی خالی است، رهاشدگی بازار نیز فرصت را بر دلالان و مافیای کاغذ، مثل همۀ این سال‌ها برای افزایش چندبرابری قیمت کاغذ فراهم کرده است. در حال حاضر، صنف بزرگ و نجیب نشر کشور بیش از سایر صنوف فرهنگی در مضیقۀ ورشکستگی و خطر نابودی است؛ مجموعه‌ای مؤثر، راهبردی و مهم در سپهر فرهنگی کشورمان که مع‌الاسف بدقیم و بدسرپرست به حال خود رها شده است و هر روز با بی‌تدبیری مسئولان اجرایی کشور، دچار بحران‌های تازه‌ای می‌شود و ظرفیت‌های گران‌قدر و پرارزشی را که با تلاش و سختی بسیار طی سال‌های متمادی بعد از انقلاب اسلامی به دست آورده است، روزانه از دست می‌دهد. آقای رئیس جمهور! قیمت کاغذی که در روز مراسم تحلیف شما در مردادماه سال 1392، به‌طور میانگین، 70 هزار تومان به‌ازای هربند بود، به حدود 800 هزار تومان به‌ازای هر بند در آخرین ماه‌های دولت شما رسیده است، این در حالی است که تهیۀ کاغذ با همین قیمت نیز در بازار به‌سختی امکان‌پذیر است و ناشران زحمتکش کشور را با وضعیتی نامعلوم و نگران‌کننده نسبت به ادامۀ فعالیت‌های خود مواجه کرده و نویسندگان عزیز کشورمان را به انزوا و مضیقۀ شدید کشانده است. امیدواریم مستحضر باشید که ورشکستگی و تعطیلی صنعت نشر به‌معنای تضعیف جدی و عمیق جریان تولید علم، دانش و فرهنگ و هنر در کشور خواهد بود. جدا از مسئلۀ واردات کاغذ به‌عنوان راهکاری فرعی، موقتی و کوتاه‌مدت برای حل مهم‌ترین مسئلۀ صنعت نشر کشور که از سوی دولت متوقف شده، دستور چندباره و تاکید ویژۀ رهبر معظم انقلاب در حاشیۀ بازدید از سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران مبنی بر پیگیری تولید کاغذ داخلی به‌عنوان راهکار اصلی، دائم و بلندمدت نیز علی‌رغم تلاش‌ها و پیگیری‌های ستاد اجرایی فرمان امام خمینی‌(ره) و دیگر دلسوزان، از سوی دولت حمایت و پشتیبانی نشد و با کندی و تعلل بسیار پیش رفته است. مستحضرید که کشور ما با وجود مزارع فراوان نیشکر، استعداد دارد و می‌تواند یکی از تولیدکنندگان کاغذ مرغوب در منطقه باشد و سالیانه باعث جلوگیری از هدررفت مقدار قابل‌توجهی ارز از کشور شود. در طول این چندسال، مع‌الاسف اندک تلاشی از سوی دولت شما برای افزایش توان داخلی و خودکفایی کاغذ انجام نشد و حتی همین راه‌حل فرعی واردات کاغذ هم توسط دولت، اکنون متوقف شده است. آقای رئیس جمهور! فرهنگ مهم‌ترین مقوله‌ای است که دولت موظف است به‌اشکال مختلف از آن حمایت و پشتیبانی کند؛ اما امروز صنعت نشر که مهم‌ترین و پرسابقه‌ترین صنعت فرهنگی ایران است، در بحرانی‌ترین روزهای خود، فاقد توجه و حمایت و پشتیبانی لازم از سوی دولت جنابعالی است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به‌عنوان متولی اصلی نشر کشور، یا عزم کافی برای حل اساسی مسائل حوزۀ نشر از بستر پیگیری ظرفیت‌ها و مطالبۀ از دولت را ندارد، یا این‌که کسی در دولت شما شنوای تقاضاها و مطالبات مطروحه از سوی وزارت ارشاد نیست، به‌هرصورت، اینک صنعت نشر مانده است و موانع بسیاری که به‌علت سوءتدبیرها و همراهی نکردن‌های مسئولان بر سر راهش قرار داده شده است و جز تحمل رنج بی‌توجهی‌ها راه دیگری برایش باقی نمانده است. امروز در سخت‌ترین روزهای نشر این کشور و در سالی که رهبر معظم انقلاب آن را سال «تولید، پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی‌ها» نام‌گذاری کرده‌اند، دولت موظف است با پشتیبانی و رفع موانع موجود بر سر راه صنعت نشر، به تولید کتاب و حفظ زنجیرۀ تولید، توزیع و مصرف کتاب کمک کند. راهکار همان است که بارها توسط نخبگان و اهالی نشر و کتاب بیان شده و مع‌الاسف، هیچ‌گاه از سمت دولت جدی گرفته نشده است. امروز بزرگ‌ترین مانع بر سر راه نشر کشور مسئلۀ کاغذ است که می‌بایست با سرعت هم ارز حمایتی برای واردات آن از سوی دولت تخصیص و تأمین شود و هم حمایت‌ها و پشتیبانی‌ها و وعدۀ دولت برای تولید کاغذ داخلی با کمک ستاد اجرایی فرمان امام خمینی(ره) پیگیری، ادا و محقق شود. از خداوند متعال، سربلندی و عزت روزافزون نظام اسلامی را در سایه‌سار ولایت خواستاریم. هیئت مدیرۀ مجمع ناشران انقلاب اسلامی