کشور نیازمند نظام چندلایه تامین‌أجتماعی پویا و توانمند

به گزارش آتیه آنلاین، آئین‌نامه اجرایی نظام چندلایه تأمین اجتماعی از سال ۱۳۹۲ توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه شده و در سیر مراحل تصویبی دولت قرار دارد اما در دولت یازدهم مانع از تصویب آن شدند، تا بتوانند طرح تحول سلامت را به عنوان تنها طرح اجتماعی دولت یازدهم گسترش دهند. حال اگر نظام چندلایه تأمین اجتماعی شکل گرفته بود، در حال حاضر لایه‌بندی «امدادی، حمایتی و بیمه‌ای» و سطح‌بندی «پایه، مازاد و مکمل» پوشش‌ها و خدمات براساس آزمون وسع و استحقاق‌سنجی انجام شده بود و مردم بطور اعم و اقشار و گروه‌های هدف «معلولان، محرومان، بیکاران و سالمندان» بطور اخص جانمایی شده بودند و براساس پرونده الکترونیک رفاه و تأمین‌اجتماعی و شناسنامه اقتصادی اجتماعی خانوارها، ضمن مشخص شدن مشکلات موجود، روش‌های موثر هدف‌یابی و نیازهای آنان می شد. نظام چندلایه تأمین‌أجتماعی که با هدف عدالت در دسترسی به خدمات تنظیم و تهیه شده است، این بار در سیاست‌های کلی تامین‌أجتماعی از سوی مقام معظم رهبری مورد تاکید قرار گرفته است. رهبر معظم انقلاب در سیاست‌های کلی تأمین‌أجتماعی به موضوع لایه‌بندی امور امدادی، حمایتی و بیمه‌ای و سطح‌بندی خدمات با رویکرد فعال دولت بر اساس وسع و استحقاق اشاره کردند که این امور هم به خوبی در این سیاست‌ها دیده شده است. در این سیاست‌ها امور امدادی از محل پوشش بیمه‌ای، مشارکت‌های مردمی و مساعدت دولت، امور حمایتی با هدف رفع فقر و آسیب اجتماعی و تضمین سطح پایه خدمات از محل منابع دولتی، عمومی و مردمی، امور بیمه پایه برای آحاد جامعه متناسب با وضع آنان از محل حق بیمه سهم بیمه‌شدگان، کارفرمایان و دولت و امور بیمه‌های مازاد و تکمیلی از محل مشارکت بیمه‌شدگان و کارفرمایان با مشوق‌های مالیاتی و پشتیبانی حقوقی دولت در فضای رقابتی مورد تاکید است. -همچنین در این سیاست‌ها به حفظ قدرت خرید اقشار ضعیف جامعه از طریق متناسب‌سازی مزد شاغلین، مستمری بازنشستگان و مقرری بیکاران و اعمال رویکرد مناسب برای زدودن جلوه‌های آشکار فقر و آسیب اجتماعی از محلات کم‌برخوردار شهری و مناطق روستایی و عشایری نیز اشاره شده است. به همین منظور و برای نشان دادن اهمیت نظام چندلایه تأمین‌اجتماعی گفت و گویی با «سیدحسن موسوی چلک» رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران داشته‌ایم تا به زوایای اهمیت این نظام پرداخته شود. نظام چندلایه تامین‌أجتماعی موسوی چلک معتقد است که اگر می‌خواهیم مساله نیازمندان در کشور بهتر مدیریت شود اجرای نظام چند لایه تأمین‌أجتماعی که در سیاست‌های کلی تأمین‌أجتماعی به آن هم اشاره شده است باید اجرایی شود چون این نظام در راستای ایجاد عدالت برنامه‌ریزی شده است. وی با اشاره به این موضوع که از زمان تصویب قانون برنامه دوم توسعه به نظام چند لایه تأمین اجتماعی هم به آن پرداخته شده، اظهار داشت: اهمیت ایجاد نظام چندلایه تأمین‌أجتماعی آن چنان مهم ارزیابی شده است که مقام معظم رهبری نیز در سیاست‌های کلی تأمین‌اجتماعی به آن اشاره کرده‌اند.   وی بیان داشت: در نظام چندلایه تأمین‌أجتماعی افراد براساس بانک اطلاعاتی شفاف شناسایی تا وضعیت آنها مورد ارزیابی قرار گرفته و نیازها و مشکلات آنها نیز پس از ارزیابی شناسایی شود تا پس از طی این مراحل، مشکلات و نیازها اولویت‌بندی شده و متناسب با شرایط، نیاز و وسعی که هر فرد یا خانواده دارند، سازو کار حمایتی آنها تعریف شود.   رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران ادامه داد: نظام چند لایه تأمین اجتماعی نیز براساس یک بانک اطلاعاتی شفاف و دقیق با شناسایی افراد برنامه‌ریزی برای حل مشکلات و مسائل را خواهد داشت و در قالب این نظام شرایط آنها را بررسی کرده و براساس شرایط، امکانات و متناسب با نیاز سه سناریو را تعریف می کند. وی معتقد است که در قالب این نظام چندلایه تأمین‌أجتماعی سه موضوع مساعدت اجتماعی، حمایت اجتماعی و در نهایت بیمه های اجتماعی پیش‌بینی شده است تا مردم با اجرای دقیق این نظام که راهکاری مناسب برای حل مشکلات در حوزه‌های امدادی و بیمه‌ای  است، مسایل موجود جامعه نیز روند مطلوب تری برای اجرا پیدا کند.  موسوی چلک اضافه کرد: این نظام می تواند راهکار اصلی برای نجات کشور و حمایت از خانواده‌های نیازمند باشد اما معتقدیم برای اجرای دقیق آن باید همه منابع موجود کشور نیز در اختیار این نظام قرار گیرد. وی اظهار داشت: به این دلیل که منابع کنونی در اختیار برخی نهادها به عنوان منابع مردم محسوب می‌شود باید همه این منابع تجمیع شود تا بتوان برای اجرای دقیق این نظام در کشور گام‌های اساسی برداشت. وی تصریح کرد: بی دلیل نیست که رهبر معظم انقلاب اسلامی تاکید کردند که همه قوا باید برای این منظور روی کار بیایند و معتقدیم اگر همه آمدند و بانک اطلاعاتی به روز و عزمی برای توانمندی فقرا و نیازمندان وجود داشت آن وقت نظام چند لایه تأمین اجتماعی براساس منابع موجود، داده‌ها و مدیریت درست منابع در کشور اجرا خواهد شد و آن زمان منابع هدفمندی به درستی و سر جای خود قرار می‌گیرد و موضوع توانمندسازی بیشتر نیازمندان را شاهد خواهیم شد و آن زمان می توانیم نظام تأمین اجتماعی پویا و توانمند داشته باشیم. موسوی چلک ادامه داد: زمانی که نظام چندلایه اجرا می شود در نهایت به بیمه اجتماعی ختم خواهد شد و افراد نیازمند هم توانمندتر خواهند شد چون درنظام چند لایه چسبندگی معنی ندارد و از مساعدت به حمایت و در نهایت بیمه های اجتماعی مسیری است که برای نظام چند لایه تعریف شده است.   وی اظهار داشت: محرومیت زدایی و فقرزدایی به همین موضوع ایجاد نظام چندلایه تأمین‌أجتماعی خلاصه می شود که امیدواریم بر اجرای آن اهتمام ویژه اندیشیده شود اما در مجموع شرط اجرای آن این است که همه آن را هم بپذیریم. وی تصریح کرد: حال که عزم کشور برای اجرای نظام چندلایه تأمین‌أجتماعی جزم شده است امیدواریم در تدوین برنامه‌ها و سیاست‌های کلی تأمین‌أجتماعی نظامی بومی و سازگار با کشور ایجاد شود تا متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور در این زمینه تصمیم گیری شود. مصاحبه از: مهناز بیرانوند