تامین‌أجتماعی و حمایت از دختران و همسران بازمانده

هدفگذاری سازمان تأمین اجتماعی در این خصوص بر این چارچوب استوار است تا ضمن ارتقا، توسعه و گسترش خدمات به شرکای اجتماعی، برای کمک به خانواده‌های تحت پوششی که همسر یا دختری از بازمانده در قید حیات است، خدمات متنوعی را ارائه دهد. براساس ماده ۴۸ قانون حمایت از خانواده، زوجه دائم متوفی از حقوق وظیفه یا مستمری وی برخوردار می‌شود و ازدواج فرد مانع دریافت متوفی تحت پوشش بیمه نیست و در این ارتباط و در صورت فوت شوهر بعدی و تعلق حقوق به زوجه در اثر آن، بیشترین مستمری ملاک عمل است. همچنین این اصل دارای تبصره ای است که اگر متوفی چند زوجه دائم داشته باشد حقوق وظیفه یا مستمری به تساوی بین آنان و سایر وراث قانونی تقسیم می‌شود و دریافت حقوق بازنشستگی یا از کارافتادگی، مستمری از کارافتادگی یا بازنشستگی حسب مورد توسط زوجه متوفی مانع از دریافت حقوق وظیفه یا مستمری متوفی نخواهد بود. سازمان تأمین اجتماعی با تحت پوشش بیمه قراردادن حدود ۱۵ میلیون بیمه شده اصلی و بیش از ۴۵ میلیون افراد تحت پوشش تبعی برای ارائه خدمات بیمه‌ای، بازنشستگی و درمانی تاکنون از هیچ کوششی فروگذار نبوده این بار نیز در راستای حمایت از خانواده اجرای این قانون را در دستور کار خود قرار داده است تا به نوعی برای همسران و دختران افراد بازمانده خدمتی ارائه دهد. براساس این قانون همسر فرد بازمانده تا زمانی که در قید حیات است می‌تواند از مستمری همسر خود که از سازمان تأمین اجتماعی مستمری دریافت می کرده، بهره مند شود و از طرفی دیگر اگر همسر این فرد فوت کند دختر خانواده نیز می‌تواند از خدمات مستمری و بیمه‌ای تأمین اجتماعی بهره مند باشد. البته دختران بازمانده تا زمانی که همسر و شغلی نداشته باشند، می‌توانند مستمری بیمه‌شده یا مستمری پدر خود را دریافت کند، به همین منظور دختران بازمانده با لحاظ شرایط مقرر در قانون تأمین‌اجتماعی از مستمری تأمین‌اجتماعی برخوردار می‌شوند و به‌منظور استمرار پرداخت مستمری، سالیانه باید به جای مراجعه حضوری به شعب برای بررسی استمرار شرایط دریافت مستمری که درگذشته مرسوم بود، فرم تعهدنامه فرزندان اناث را در سامانه خدمات غیرحضوری تأمین‌اجتماعی تکمیل کنند. همچنین پرداخت مستمری به همسران بازمانده بعد از ازدواج مجدد نیز برقرار است چون با توجه به بند یک ماده ۴۸ قانون حمایت از خانواده که ازدواج را مانع دریافت مستمری همسران بازمانده ندانسته، ازدواج همسران بازمانده بیمه‌شدگان یا مستمری‌بگیران متوفی، مانع دریافت مستمری نیست و از سال ۱۳۹۴ که سازمان ثبت احوال، وقایع مربوط به حیات و ممات را به صورت برخط در اختیار سازمان تأمین‌اجتماعی قرار داده است، نیازی به مراجعه همسر بازمانده به واحدهای اجرایی این سازمان برای اطمینان از پایداری شرایط استمرار پرداخت مستمری نیست. به همین منظور سازمان تأمین‌اجتماعی اطلاعات ازدواج و طلاق مستمری‌بگیران را از سازمان ثبت احوال دریافت می‌کند که البته ارتباط بین سامانه تأمین‌اجتماعی و سامانه اطلاعات ثبت احوال، به سبب شرایط و مقررات سازمان ثبت احوال، برخط(آنلاین) نیست و گزارش‌های مربوطه به‌صورت ماهانه، دریافت می‌شود.   بنابراین شعب تأمین‌اجتماعی به‌صورت منظم و ماهانه، لیست فرزندان اناث بازمانده را به‌منظور پرداخت مستمری و از حیث استمرار شرایط دریافت مستمری، بررسی و کنترل می‌کند، پس همسران و دختران بازمانده بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران متوفی، برای برقراری مستمری بازماندگان و نیز تأیید دوره‌ای استمرار شرایط دریافت مستمری از حیث اشتغال و ازدواج، نیازی به مراجعه حضوری به شعب تأمین‌اجتماعی ندارند و صددرصد اقدامات مرتبط با این موضوع، در قالب خدمات غیرحضوری ارائه می‌شود. البته در راستای اجرای طرح های مرتبط با خدمات الکترونیک و غیرحضوری در سازمان تأمین اجتماعی و با توسعه خدمات غیرحضوری و الکترونیکی در این سازمان، «مجتبی طهماسبی» سرپرست اداره‌کل مستمری‌های سازمان تأمین‌اجتماعی از انجام تمامی مراحل درخواست برقراری مستمری بازماندگان و احراز شرایط دریافت و تأیید دوره‌ای استمرار شرایط دریافت مستمری از حیث اشتغال و ازدواج به صورت غیرحضوری و از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تأمین‌اجتماعی به نشانی es.tamin.ir خبرداده است. نگاهی به قانون تأمین اجتماعی می تواند نشاندهنده این موضوع باشد که بزرگترین نهاد بیمه ای کشور علاوه بر اجرای تعهدات بیمه ای، درمانی و بازنشستکی به بیش از ۵۲ درصد جمعیت کشور در قالب بیش از ۴۵ میلیون نفر بیمه شده اصلی و تبعی، هدفگذاری این سازمان در ارتباط با خانواده ها را نیز موردنظر قرار داده است. مهناز بیرانوند – روزنامه‌نگار