تکرار سپتامبر سیاه؟!

به گزارش آتیه آنلاین، حالا مدت زمان زیادی از آخرین اظهارات رئیس جمهور دمکرات آمریکا در خصوص خروج کلیه نیروهای ارتش این کشور تا قبل از ۱۱ سپتامبر نمیگذرد که کابل میزبان آنتونی بلینکن وزیر خارجه دولت ایالات متحده بود.  پس از حضور بلینکن در کابل و دیدار با رییس شورای عالی مصالحه ملی افغانستان ، عبدالله عبدالله در نشست خبری در جمع خبرنگاران با اعلام موضوع خروج نیروهای تحت فرماندهی پنتاگون از خروج نظامیان آمریکایی از کشورش استقبال کرد . دفتر مطبوعاتی شورای عالی مصالحه ملی افغانستان اعلام کرد که در این دیدار که در کاخ سپیدار انجام شد ،  بلینکن به عبدالله عبدالله اطمینان داد که خروج نظامیان آمریکایی به معنی پایان روابط کابل- واشنگتن نیست. اینمسئله واکنش های مختلفی را به دنبال داشت امادراینمیان برخیاز کارشناسان مسائل افغانستان بر این باورند که فصل تازه‌ای از روابط و همکاری میان دو کشور گشوده شده است و آنچه امروز از اسناد و اوضاع روابط دوجانبه میان ایالات متحده و افغانستان میتوان برداشت کرد ادامه همکاری‌های دو کشور در عرصه‌های مختلف و آغاز فصل جدیدی از مناسبات برای هردو دولت است .  انتونی بلینکن در یک سفر از پیش اعلام نشده روز پنجشنبه وارد کابل گردید و با رئیس جمهور، وزیر خارجه و رئیس شورای عالی مصالحه ملی افغانستان دیدار و در خصوص ادامه همکاری میان کابل – واشنگتن با مقامات افغان بحث و تبادل نظر کردند. در این میان محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان نیز در ملاقاتی با بلینکن به تبادل نظر و بررسی ابعاد مختلف پروسه خروج نیروها پرداخت. وزیر خارجه آمریکا پس از این دیدار به حمایت‌های دیپلماتیک واشنگتن از کابل اشاره داشت و تاکید کرد: کاخ سفید به پشتیبانی و حمایت کامل از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان ادامه میدهد و تلاش های خود را بخاطر تسهیل روند صلح افغانستان، تداوم خواهد داد. در این دیدار که در کاخ ریاست جمهوری افغانستان انجام شد اشرف غنی از کمک و همکاری آمریکا طی دو دهه گذشته به دولت و مردم افغانستان قدردانی کرد. رئیس جمهوری افغانستان با اشاره به توانایی های نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان گفت که نیروهای شجاع امنیتی و دفاعی ما نشان دادند که به تنهایی قابلیت دفاع سرزمین و کشور خود را دارند و مردم افغانستان پشتیبان نیروهای امنیتی و دفاعی خود هستند. از طرفی به دنبال اعلام این تصمیم از سوی آمریکا برای تاخیر در روند خروج تمام نیروهای این کشور از افغانستان، طالبان اعلام کرد که ایالات متحده با ایجاد تأخیر در روند خروج نیروهایش از افغانستان، توافق صلح دوحه را نقض کرده‌ است و نیروهای این گروه برای اقدامات لازم در این راستا، دست باز دارند. این اظهارات مقامات طالبان در حالی میتواند صلح حاصل  شده میان این گروه و واشنگتن را با مخاطراتی همراه سازد که بلینکن در نشست خبری در کابل خاطرنشان کرد، اگر عناصر مسلح طالبان به نیروهای آمریکایی حمله کنند، با پاسخ‌های نیرومند و سخت آنها روبه‌رو خواهند شد. همچنین ما به پشتیبانی از نیروهای دولتی افغانستان ادامه می‌دهیم و طالبان باید بدانند که کنار گذاشتن روندهای سیاسی برای حل بحران افغانستان هیچ‌گاهی درست و پایدار نخواهند بود. باوجود اینکه رئیس جمهور آمریکا بر پایان ۲۰ سال حضور نظامیان این کشور در خاک افغانستان تاکید و آغاز این پروسه را از ۱۱ اردیبهشت ماه طی یک جدول زمانی معین تا قبل از ۱۱ سپتامبر مشخص کرد اما واکنش ها به این تصمیم به افغانستان محدود نشد. در همین راستا روابط عمومی ارتش پاکستان نیز با انتشار اطلاعیه ای از نگاه مثبت اسلام آباد در خصوص چنین اقدامی از سوی واشنگتن پرده برداشت.   بر همین اساس روابط عمومی ارتش پاکستان با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: ژنرال «قمر جاوید باجوا» فرمانده ارتش این کشور روز پنجشنبه با «آنجلا آگلر» کاردار آمریکا دیدار و از تصمیم جوبایدن رئیس جمهوری آمریکا برای خارج کردن نظامیان این کشور از افغانستان تا پیش از ۱۱ سپتامبر امسال استقبال کرد. بر اساس آنچه در این بیانیه آمده است ژنرال باجوا تأکید کرد که افغانستان مرفه، پایدار و صلح آمیز به نفع پاکستان به ویژه تمام منطقه است. وی همچنین نسبت به همکاری‌های دو جانبه بیشتر پاکستان با ایالات متحده در همه زمینه‌های مختلف در آینده ابراز امیدواری کرد. پرونده افغانستان به اعتقاد برخی از کارشناسان امنیتی و سیاسی از ابعاد سیاسی، نظامی، امنیتی و بین المللی برخوردار بوده است که این موضوع باعث حساسیت بیش از اندازه این پرونده در جامعه بین الملل شده است. در این رابطه برخی از کارشناسان آمریکایی معتقدند واشنگتن و کاخ سفید برای یک جنگ ۲۰ ساله وارد افغانستان نشد بلکه پس از اشغال این کشور ۲۰ جنگ یک ساله را پشت سر گذاشته اند.  اما پرونده افغانستان از یک سو میان دولت آمریکا و دولت مرکزی کابل در حال پیگیری بوده و در سوی دیگر طالبان نیز به عنوان بزرگترین و موثرترین گروه مسلح داخلی در این کشور که تا قبل از اشغال ۲۰۰۱ حکومت را در اختیار داشته است قرار دارد.  اما پس از حل و فصل مسائل میان واشنگتن، کابل و طالبان باید در انتظار مرحله دیگری نشست که آن مربوط به مذاکرات افغان ها در داخل است . در نهایت و پس از برگزاری  همه ادوار مذاکرات مذکور میتوان آینده نسبتا مشخصی را برای ساختار سیاسی افغانستان تجسم کرد.  کشوری که در یک طرف با ارتش های رسمی غربی با محوریت آمریکا درگیری دارد و در طرف دیگر مخاصمه میان اشغالگران و گروه های تروریستی رادیکال در جریان است. در قسمت سوم این مثلث بحران کارتل های مواد مخدر که بعضا دولتی و برخی منتسب به تشکیلات های مسلح هستند قرار دارند که وجود همه این عوامل اثرگذار باعث ده تا پرونده افغانستان از پیچیدگی های خاصی برخوردار باشد.  در آخر  باید خاطرنشان کرد که اتخاذ چنین مواضعی از سوی بایدن در خصوص خروج قطعی و کلی ارتش آمریکا میتواند جنبه های منفی دیگری هم داشته باشد. به عبارت ساده تر واشنگتن در تصمیمی مشترک با پنتاگون و جامعه اطلاعاتی ایالات متحده میتواند به این نتیجه رسیده باشد که برای خلق بحران دیگری چون بحران تروریستی شامات دیگر نیاز به حضور میدانی ارتش و عناصر رسمی آمریکا در میدان این بحران نباشد و در همین رابطه پروژه خروج را تا قبل از ۱۱ سپتامبر در دستور کار قرار دادند. بانگاهی دقیق از زوایای دیگر میتوان به این تعریف نیز رسید که امکان وقوع رخدادهایی اثرگذار و فراگیر و شاید هم سخت پس از تاریخ ۱۱ سپتامبر دور از ذهن نیست.  گزارش: اردشیر حبیبی